Kasgeldbeheer bedrijven geen loterij zonder nieten

Volle kassen, fantastische rendementen. De meeste Nederlandse bedrijven hebben de afgelopen jaren geld als water verdiend. Zin in een gokje op de financiële markten?

ROTTERDAM, 2 OKT. Wat is mooier dan dubbel geld verdienen? Eén keer als ondernemer met de bedrijfsactiviteiten. En één keer met overtollige kasgelden als handelaar op de financiële markten.

Hunter Douglas, fabrikant van onder meer Luxaflex, doet het allebei al jaren. Toch schrokken analisten en beleggers zich de afgelopen dagen een hoedje, toen bleek dat eigen financiële handel geen loterij zonder nieten is. Op een en dezelfde dag bedroeg de daling van het aandeel Hunter Douglas zelfs even 18 procent. Het bedrijf bleek een - beperkte - participatie (van 4 miljoen gulden) te hebben in het beleggingsfonds Long-Term Capital Management, dat na mislukte speculaties afgelopen week moest worden gered door zijn belangrijkste bancaire financiers.

Het was een van de beleggingen van de financiële afdeling van Hunter Douglas die zo'n 700 miljoen gulden beheert. Deze zogeheten treasury blijkt een waar profit center te zijn geweest: de afgelopen jaren heeft het bedrijf hiermee dubbel zoveel verdiend als wanneer het geld kortlopend was uitgezet op de Amerikaanse geldmarkt, zo vertelt controller L. Reijtenbagh.

Hunter Douglas is een van de honderden organisaties (van bedrijven tot gemeenten en woningcorporaties) met aparte treasury-afdelingen om kosten te besparen door hun geldverkeer te stroomlijnen, en om wat extra's te verdienen door overtollige kasgelden winstgevend te beleggen. De laatste, niet meer zo recente cijfers van De Nederlandsche Bank wijzen erop dat Nederlandse bedrijven per eind vorig jaar zo'n 160 miljard gulden in kas hadden. Inmiddels is dat bedrag door de gestage winstgroei dit jaar en de verkoop van grote dochterbedrijven nog hoger, schatten financiële analisten. De verleiding om met deze miljarden wat meer risico's te nemen om iets extra's te verdienen moet bij een aantal treasurers en hun bazen de afgelopen jaren tastbaar zijn geweest.

Op de vraag of hun afdeling een profit center is, antwoorden treasurers van grote ondernemingen doorgaans ontkennend. “De aandeelhouder van de KLM betaalt ons om te vliegen, niet om extra risico's te nemen op het beleggen van financiële middelen”, zei KLM-treasurer J. de Die onlangs.

Bij Hunter Douglas is de treasury duidelijk een profit center, maar de opbrengsten komen niet terecht in de winst. De treasury werkt vanuit een kantoor in Luzern in Zwitserland, en maakt daarbij gebruik van externe beheerders. Doordat Hunter Douglas officieel op de Nederlandse Antillen is gevestigd, kan het bedrijf profiteren van een laag belastingtarief op de winst van deze activiteiten, zo taxeren analisten.

Het bedrijf schetst slechts in hele algemene termen waarin de treasury actief is: obligaties, als effecten verpakte hypotheken en zogeheten afgeschermde aandelenportefeuilles. In die laatste categorie zit ook de participatie in Long-Term Capital Management. Hunter Douglas stapte in 1994 met 4,5 miljoen dollar in dit fonds en verdiende er in 1996 en 1997 in totaal 8,2 miljoen dollar aan.

De inkomsten van de treasury, die bestaan uit waardeveranderingen van de effecten na aftrek van financieringskosten, verdwijnen in een spaarpotje. Daarmee legt het bedrijf in feite extra buffers aan voor slechte tijden.

Al zeggen de treasurers van de grote concerns dat zij met hun financiële afdelingen geen aparte winstbronnen exploiteren, de omstandigheden op de financiële markten kunnen hen nu onbedoeld ongelijk geven. Effecten met een vaste rente lieten de afgelopen twee maanden overrompelende koerswinsten zien, toen beleggers veiligheid voor hun geld kozen. Wie daarin heeft belegd, mag straks uitleggen dat het hoge rendement geen hoog risico betekent.