Buitenland

België

Chagall

Nu Vlaanderen pronkt met prestigieuze tentoonstellingen over de Vlaamse Primitieven in Brugge en Leuven, wil Wallonië niet achterblijven. Luik eert Marc Chagall met een overzichtstentoonstelling die tachtig werken omvat. Dankzij de steun van de kleindochter van de kunstenaar zijn doeken te zien die niet eerder aan het publiek zijn getoond. Het museum bezit ook een groot aantal schilderijen die destijds door het Nazi-regime als 'ontaarde kunst' werden beschouwd en die door Luikse ambtenaren in 1939 op een veiling werden gekocht. Salle Saint-Georges, Féronstrée 86, Luik. T/m 20 dec, di-zo 9-18u, wo 9-22u. Reserveren wordt aangeraden 00-3243490042.

Museumgids

De culturele reiziger gebruikte Brussel vaak als overstap naar Parijs en schonk weinig aandacht aan de bijna tachtig musea in de Belgische hoofdstad. De musea, die tot voor kort op eigen houtje hun promotieplannen maakten, zijn nu verenigd in de Brusselse Museumraad. Deze instelling heeft een handige gids gemaakt waarin alle musea van Brussel staan vermeld, met een beschrijving van de verschillende collecties. De gids kost 480 Belgische francs (ƒ 25,-) en is verkrijgbaar in de musea en het bureau voor toerisme in Brussel.

Kolenspoorfestival

De mijnen in Belgisch Limburg lijken te verloederen. Met concerten, toneel, poëzie en dans op de laadperrons en de in tunnel naar de schachttoren proberen kunstenaars het erfgoed een andere - tijdelijke - bestemming te geven. De betrokkenheid bij het festival is groot. Organisatoren en kunstenaars komen uit de mijnstreek, hun vaders werkten onder de grond. Met dit festival willen ze de aandacht richten op de problemen in de Limburgse mijnstreek. Theater in de mijn van Winterslag, Kolenspoorfestival, tot 31 okt. Inl 00-3289364302.

En verder

Met een goedkoop kaartje kan op za 3 okt door heel België worden gereisd met trein, tram en bus; Internationaal Filmfestival van Vlaanderen in Gent, 6-17 okt 00-3270222020; Toneel: Terwijl ik stierf van William Faulkner door de Koninklijke Vlaamse schouwburg, Lakensestraat 146, Brussel, t/m 11 okt 00-3222176937; expositie over Dirk Bouts t/m 6 dec in Leuven 00-3216224564 en van Memling tot Pourbus t/m 6 dec in Brugge res 00-3250446644 of bij de VVV- en GWK-kantoren; Albrecht en Isabella (1598-1621) t/m 17 jan 1999 in de Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis, Brussel 00-3227417331; schilderijen van Edgard Tytgat (1879-1957) t/m 8 nov in het Provinciaal Museum voor Moderne Kunst, Oostende 00-3259564699.

Duitsland

Giacometti

Het thema van de Buchmesse is dit jaar Zwitserland en behalve literatuur is er ook beeldende kunst in Frankfurt te zien. Zo wijdt de Schirn Kunsthalle een expositie aan Alberto Giacometti (1901-1966), de man die bekend werd met zijn sculpturen van extreem dunne mensenlijven. Giacometti, die een groot deel van zijn leven in Parijs doorbracht, verkeerde met collega's als Hans Arp en Joan Miró en met de schrijvers Jean-Paul Sartre en Jean Genet. Zwart-wit-foto's gemaakt door Ernst Scheidegger vullen de beeldententoonstelling aan en houden Giacometti's leven vast in de vorm van een sfeervolle documentaire. Van 6 okt t/m 3 jan, Am Römerberg 6a. Di-zo 10-19u, wo en do 10-22u. Inl 00-4969299882-0.

Lach-beurs

Cabatiers en clowns, mime-spelers en stand-up-comedians zijn van plan de buikspieren van het publiek op de proef te stellen tijdens de 'Lachmesse 98', een humor- en satirefestival in Leipzig. Met, zo ronken de folders, de crème de la crème van het Duits- en Engelstalige humorfront. Een paar namen: de Shenanigan Brothers, Uwe Steimle, Götz Alsman, Oropax, Misfits en Ursula Schmitter. Locatie: diverse cabaretpodia en in en voor het Schauspielhaus. Van 8 t/m 18 okt. Inl 00-493418780570.

Depeche Mode

De cultband die de laatste vijf jaar meer opviel met drugsexcessen, arrestaties en zelfmoordpogingen dan met z'n muziek neemt revanche op het verleden en toert nu door Duitsland. Volgens componist Martin Gore is het trio volwassen geworden: het album 'Ultra' moet dat bewijzen. Depeche Mode speelt op 10 okt (alleen, met wat geluk, last-minute-tickets!) in de Alte Messe van Leipzig, Prager Str. 200; aanvang 20u.

En verder

Art Forum, internationale kunstmarkt van toonaangevende galerieën, t/m 4 okt in de Messe van Berlijn 00-493088551644; Les Misérables zolang het publiek komt kijken in het Musical Theater van Duisburg 00-4918054444; Von Ingres bis Cézanne t/m 4 okt in de Kunst-und Ausstellungshalle in Bonn 00-492289171-200; Berliner Festwochen, met vooral Weense klassieke muziek, t/m 5 okt 00-493025489100; installaties van pop-art-kunstenaar Robert Rauschenberg t/m 11 okt in Museum Ludwig in Keulen 00-492212212382; Paul Gauguin - das verlorene Paradies t/m 18 okt in Museum Folkwang in Essen 00-492018845000; grafisch werk van Max Beckmann, oa uit zijn Amsterdamse periode, t/m 8 nov in Kunstmuseum Heidenheim 00-497321327392; beelden en collages van de surrealist Max Ernst t/m 29 nov in de Kunstsammlung Nordrhein-Westfalen in Düsseldorf 00-492118381-0; interieurschilderingen van Vermeer tot en met Kabakov tot 11 jan in de Städtische Galerie im Städelschen Kunstinstitut, Frankfurt 00-4969610163; Het kind in de kunst van de 20ste eeuw t/m 1 nov in het Von der Heydt-Museum in Wuppertal;

Frankrijk

FIACDe Foire Internationale d'Art Contemporain, Frankrijks vermaardste beurs voor moderne en hedendaagse kunst, viert zijn 25ste verjaardag en heeft dit jaar Oostenrijk als eregast. Enkele cijfers: 138 galeries doen mee, waarvan 66 Franse, 72 buitenlandse, waaronder 16 Oostenrijkse. Zestien landen zijn vertegenwoordigd. Dit jaar worden 100.000 bezoekers verwacht. Het gaat hier grotendeels om gevestigde kunstenaars, dus hoge prijzen; maar dit jaar is er ook een afdeling Perspectives waar 25 galeries jong talent tonen. Parijs, Espace Eiffel, Branly, Quai Branly 29-55, 7 t/m 12 okt. Dag 12-20u, za en zo 10-20u, do 8 okt tot 22u, Inl 00-33141904780 of internet: http://fiac.reed. oip.fr.

Veiling Raymond Loewy

De legendarische Frans-Amerikaanse designer Raymond Loewy (1893-1986), ontwerper van de locomotieven voor de Pennsylvania Railroad in 1937, de inrichting van het ruimteschip Skylab in 1972, het passagiersschip Princess Ann in 1936 en de series Studebakers van 1937-1964 was de grondlegger van de industriële esthetiek in de Verenigde Staten, die functionaliteit, simpliciteit en schoonheid wist te verenigen. Op 4 oktober worden een groot aantal originele tekeningen, ontwerpen, projecten, manuscripten (onder andere dat van zijn beroemde boek La Laideur se vend mal), beroeps- en persoonlijke archieven, foto's en brieven geveild. Een evenement. La Varenne, Saint Hilaire/Saint Maur (15 kilometer ten zuidoosten van Parijs), Avenue de Balzac 21, Etude Lambrail/Tencquam, kijkdagen op vrijdag 2 okt en za 3 okt 10-12u en 14-18u, veiling zondag 4 okt om 11u en 14.30u, Inl 00-33143979129.

Eugène Boudin

Camille Corot gaf hem de bijnaam 'le Roi des Ciels'; Baudelaire zei: 'Zijn doeken stijgen me naar het hoofd als opium'; zelfs Monet bewees hem hulde: 'Dat ik schilder geworden ben dank ik aan hem'. Eugène Boudin (1824-1898) stierf 100 jaar geleden. Dit wordt gevierd in Galerie Schmit met 100 doeken en werk op papier van boten in de haven van Honfleur, stranden van Trouville en Dauville, zonsondergangen in Bretagne, die ons herinneren dat de Franse schilder het impressionisme 'uitvond'. Parijs, Galerie Schmit, Rue St. Honoré 396, t/m 27 nov, ma t/m vrij van 10-12u30 en van 14-18u30. Inl 00-33142603636.

Philippe Decouflé

De Franse choreograaf Philippe Decouflé maakte vooral naam met zijn spectaculaire schouwspel dat heel succesvol de Olympische Winterspelen van Albertville inleidde. Zijn nieuwe vindingrijke spektakel Shazam met dans, theater en video is vol humor en poëzie. Parijs, Bobigny, Maison de la Culture, t/m 25 okt. Inl 00-33141607272.

En verder

Gustave Moreau t/m 4 jan in het Grand Palais te Parijs 00-33144131717; Jomon, l'art du Japon des origines t/m 28 nov in het Maison de la Culture du Japon in Parijs 00-33144379500; Boucliers Tribaux, afkomstig uit het Musée Barbier-Mueller t/m 28 nov in de Fondation Mona Bismarck te Parijs 00-33147233888; Millet-Van Gogh t/m 3 jan in het Musée d'Orsay te Parijs 00-331404948140; Pierre Alechinsky t/m 22 nov in de Jeu de Paume te Parijs 00-33142606969; Pour un oui ou pour un non, een stuk van Nathalie Sarraute t/m 31 okt in het Théâtre de la Colline te Parijs 00-33144625252; 50 jaar Cobra met litho's, doeken en enkele doeken in het Institut Néerlandais, Parijs 00-3315391240.

Groot-Brittannië

DesignCharles en Ray Eames worden beschouwd als het meest beroemde en invloedrijkste Amerikaanse designers-echtpaar van de twintigste eeuw, zegt de flyer bij een tentoonstelling in het Design Museum in Butler's Warf, het bij de Tower Bridge gelegen puntje van de Docklands. De 'moderne' bruine of oranje plastic variant van hun kuipstoel staat tegenwoordig onopgemerkt in de wachtkamer van de tandarts. Maar in 1954 was het een revolutionair ontwerp, dat geldt als een van de symbolen van de Eames-filosofie: industriële vormgeving moet het dagelijks leven verbeteren, in zowel praktisch, sociaal en intellectueel opzicht. T/m 4 jan. The work of Charles and Ray Eames in het Design Museum, Londen. Dag 11u30u-18u. Metro London Bridge of Tower Hill. Inl 00-441713786055.

Claude Monet

Een van die schilders met een onverklaarbare aantrekkingskracht op een breed publiek is Claude Monet (1840-1926). Van 23 januari t/m 18 april 1999 vindt in de Royal Academy in Londen een expositie van tachtig van zijn late werken plaats. Advies van de organisator is om nu alvast een toegangsbewijs te bemachtigen, want er worden een half miljoen bezoekers verwacht en het aantal mensen dat per uur wordt toegelaten om het zicht op de schilderijen te kunnen garanderen, is beperkt. Het gaat om een tentoonstelling van schilderijen uit de laatste zesentwintig jaar van het leven van Monet, de periode dat hij onder andere zijn beroemde waterlelies maakte en ze zijn allemaal op deze expositie te zien. Monet in the 20th Century van 23 jan t/m 18 apr in de Royal Academy, Londen. Zo t/m do 9-18u, vr en za 9-22u. Inl 00-441713008000.

Native Nations

Het is heel waarschijnlijk dat ons beeld van de Amerikaanse indianen vooral is gevormd door Hollywood Westerns, of door de geposeerde portretten die fotograaf Edward Curtis eind vorige eeuw maakte van de nobel ogende 'wilden'. De Barbican Art Gallery wil met de grote fototentoonstelling Native Nations: Journeys in American Photography laten zien dat er meer is dan dit stereotype beeld van de eerste bewoners van Noord-Amerika. Er worden twee verhalen verbeeld: ten eerste dat van blanke fotografen als Curtis. Ten tweede zien we de indianen en hun wereld door de ogen van 'native' kunstenaars zelf. T/m 10 jan. Native Nations: Journeys in American Photography in de Barbican Art Gallery. Ma t/m za 10u-17u45 (gesloten van 24 dec t/m 1 jan). Metro Barbican of Moorgate. Inl 00-441715889023. www.barbican.org.uk

En verder

t/m 15 nov Pieter de Hooch, retrospectief in de Dulwich Picture Gallery, Londen 00-441816935254; t/m 13 dec Mirror Image, een tentoonstelling over reflectie in de breedste zin van het woord in The National Gallery, Londen 00-441717472885; 1 okt t/m 28 nov Dance Umbrella 98, groot dansfestival in diverse theaters in Londen inl en folder: 00-441817414040. www.danccumbrella co.uk.

New York

Nypress'The Best of Manhattan' is een gratis verspreid weekblad (in vele deli's en winkels in vooral Downtown Manhattan) New York Press. Het bevat ontelbare rubrieken met wat naar de mening van de redactie en/of een publieks-enquête het afgelopen jaar het 'beste' was op dat gebied, van het totaal nutteloze ('Best Surgical Hair Replacement', 'Best Place To Get Back Together') tot het oprecht praktische ('Best Lemonade'). De begeleidende motiveringen zijn amusant leesmateriaal. NY Press 333 Seventh Avenue, 14th Floor, New York, NY 10001. Inl 00-12122442282.

Voodoo

Voor de serieus in voodoo geïnteresseerde: het Americaan Museum of Natural History organiseert een serie van vijf lezingen door experts op het gebied van de voodoo religie en de Haïtiaanse cultuur, op vijf donderdagen, van 9 okt t/m 5 nov, 19u tot 20u. Kosten $ 40 voor de hele series, $ 12 voor iedere lezing afzonderlijk, zoals 'Haitian Ethography, Music and Culture', door de voodoo-priester, musicus en journalist Aboudja (Ronald Derenoncourt), op 5 nov. Een tentoonstelling over hetzelfde onderwerp begint op 10 okt in het Museum. Central Park West, bij 79th Street. Inl 00-12127695200.

Barney's

Er is uitkomst voor diegenen die zich gevangen weten in de Catch 22-situatie van het uiterst chique en modieuze kledingwarenhuis Barney's op Madison Avenue bij 61st Street: dat je eigenlijk in de 'Barney's-stijl gekleed moet zijn om er binnen te durven gaan. Barney's heeft voor het eerst een catalogus uitgegeven, waaruit men een roze leren rokje kan bestellen ($ 495) of een Fendi tasje ($ 3425), gezeten in de eigen onmodieuze oude rotanstoel en eventueel onder blanco couvert ontvangen. Inl 00-12128268900.

En verder

Bonnard t/m 13 okt in het Museum of Modern Art 00-12127089480; Mark Rothko in het Whitney Museum t/m 29 nov 00-12125703676; Inside Out: New Chinese Art In PS 1 Contemporary Art Center 00-17187842084 en de The Asia Society 00-12125172742 t/m 3 jan 1999; Dancing at the Louvre: Faith Ringgold's French Collection and other story quilts in het New Museum of Contemporary Art t/m 3 jan 1999 00-12122191222; Laurie Anderson in Artist Space t/m 7 nov 00-12122263970; New York Begins, in het Museum of the City of New York t/m 29 nov 00-12125341672; After Rabin: New Art From Israel in het Jewish Museum t/m 3 jan 1999 00-12124233200; Next Wave Festival van de Brooklyn Academy of Music met avant-garde theater en dans t/m 20 dec 00-17186364100.

Spanje

Angst in BarcelonaOnder de titel 'La sonrisa del monstruo', oftewel de glimlach van het monster, heeft het Centro de Cultura Contemporánea in Barcelona een tentoonstelling ingericht die op zoek gaat naar de wortels van de angst. Een labarinth van kunstwerken over het thema vrees, waarin grand guignol, zombies, splatter en hellraisers hun plaats vinden. Tot 10 jan in het CCCB in Barcelona.

Aida in Madrid

Verdi's opera klassieker in Spaanse uitvoering onder leiding van dirigent García Navarro en regisseur Hugo de Ana. Productie van het Madrileense Teatro Real. T/m 17 okt te zien in het Teatro Real, Plaza de Oriente. Kaarten aldaar aan de kassa of via 00-34915160606 of via Caja Madrid 00-34902488488.

Hommenage aan Lorca

De komende weken brengt het ballet Gran Teatro de la Habana een hommage aan de honderd jaar gelden geboren schrijver/dichter Federico Garcia Lorca. Choreografieën zijn gebaseerd op het werk van Lorca. T/m 18 okt te zien in het Teatro Apolo, Avenida Paralelo 61, Barcelona. Kaarten via Servicaixa 00-34902332211.

En verder

Museum voor moderne kunst Reina Sofía (Madrid, Santa Isabel 52) heeft de komende weken een speciale overzichtstentoonstelling van Lucia Fontana; in het nabijgelegen Museo Thyssen Bornemisza (Paseo del Prado 8) nog tot 18 okt de Paul Klee-tentoonstelling.