Intense blik in huiskamer van Kadir en Lien

Voorstelling: Global Life, een klein docudrama door Fact. Decor: Fleur van Dissel; spelers: Jaap ten Holt en Dianne Krijnen; regie: Mechtild Prins. Gezien 29/9 Theater Frascati, Amsterdam. Te zien t/m 4/10 aldaar. Tournee t/m 5/11. Inl.: 010-4367997.

De laatste zin van de voorstelling is prachtig: “Als ik geen toekomst heb, dan vind ik er niets aan. Al geef je me een helikopter. Als ik geen benzine kan kopen, heb ik niets.” Kadir is hier aan het woord, de Turkse man die getrouwd is met de Hollandse vrouw Lien. Het is gegaan zoals het zo vaak gaat in de liefde en het daaropvolgende huwelijk: hoge verwachtingen, diepe duikelingen.

In de regie van Mechtild Prins spelen Jaap ten Holt en Dianne Krijnen het jonge echtpaar en hun wrikkende verhouding. Het decor is even suggestief als eenvoudig: een wand met palmbomen erop. En ook een wand met de achterzijde naar het publiek gekeerd. Paradijs dus en de schaduwzijde daarvan, de kaalheid, het lege. Eerder regisseerde Prins Het land in mij met dezelfde spelers. Het onderwerp van vervreemding, ontheemding en culturele botsing is onuitputtelijk.

Global Life is een heel tere, weerloze voorstelling. Dianne Krijnen als de vrouw die uiteindelijk toch uit liefde met haar Turkse man trouwde, weet een prachtige ontroering aan de dag te leggen. Zij straalt een monterheid uit in weerwil van de tragiek waarin zij terecht is gekomen: de kloof tussen haarzelf en haar man is geleidelijk aan gegroeid. Had ze aanvankelijk hoop dat haar huwelijk met een landverhuizer ten slotte toch nog goed zou komen, ze moet inzien dat de tegenstellingen groter en allergrootst worden. Zij wordt geacht moslimvrouw te worden en haar Westerse, christelijke achtergrond prijs te geven. Daartoe is ze niet bereid, ze kàn het niet. Een nerveus trekje van haar mond, een schrikachtige oogopslag, een schuchtere glimlach die maar geen uitbundige lach wil worden: het zijn haar middelen om expressie aan haar eenzaamheid te geven. Hoe dieper zij wegzinkt in treurnis, des te opgewekter wordt Jaap ten Holt in de rol van Kadir. Steeds weer opnieuw weet hij argumenten te vinden waarom zij toch vooral mee moet gaan voor een paar maanden of zelfs misschien wel voor altijd naar Turkije.

Maar zij wil niet: “Ik weet niet of dat wel kan. De vorige keer ben ik ziek geweest. Ik zie de bui alweer boven mijn hoofd hangen.”

Global Life heeft een zeldzame warmte en intensiteit. Niet meer dan een klein uur duurt de voorstelling, en desalniettemin blijft ze lang in de herinnering aanwezig. De toeschouwers kunnen dan ook onmogelijk afstand nemen. We kijken zo de huiskamer van Lien en Kadir binnen, naar hun versleten stoelen en Perzische tapijten - en raken verstrikt in een bijna ongeneeslijke weemoed.