SPD gaat vrijdag met Groenen over coalitie praten

BERLIJN, 29 SEPT. De toekomstige Duitse bondskanselier Gerhard Schröder (SPD) wil vrijdag in Bonn met de Groenen onderhandelingen beginnen over een nieuw te vormen regering. Schröder hoopt in oktober al een nieuwe coalitie rond te hebben. De verliezende CDU/CSU gaat in de oppositie. Daarmee lijken de kansen op een grote coalitie van SPD en CDU/CSU van de baan.

Schröder zei gistermiddag na afloop van de SPD-bestuursvergadering in Bonn, dat SPD en Groenen met 21 zetels een stabiele meerderheid in de Bondsdag hebben. Hij waarschuwde de Groene Partij echter voor “overdreven eisen” wat betreft de verdeling van nieuwe ministersposten. “Het verkiezingsresultaat is voor de Groenen tenslotte niet zo geweldig”, aldus Schröder. Hij zei met het oog op de coalitiebesprekingen “absolute discipline” te verwachten.

Ook algemeen-secretaris Franz Müntefering van de SPD liet de Groenen weten dat ze in een mogelijke coalitie niet alle beslissingen van partijdagen afhankelijk kunnen maken.

De coalitiebesprekingen met de Groenen zullen door SPD-voorzitter Oskar Lafontaine worden gevoerd, die de taak op zich heeft genomen Schröder zo veel mogelijk uit de wind te houden. De Groenen hebben de afgelopen maanden regelmatig laten weten met de keuze van de gematigde sociaal-democraat Schröder, die ze een 'Genosse der Bosse' vinden, niet erg gelukkig te zijn. Lafontaine zal proberen zijn achterban en de Groenen te verenigen op een programma, waarmee ook daadwerkelijk geregeerd kan worden.

De SPD en de Groenen lieten zich gisteren tijdens verscheidene persconferenties in Bonn niet verleiden tot uitspraken over de verdeling van toekomstige ministersposten. Voor de Groenen kunnen de onderhandelingen niet snel genoeg worden afgerond, zodat kan worden geregeerd. “Elke dag Kohl is een dag te veel”, zei een fractielid. “We kunnen meteen beginnen”, zei een ongeduldige fractieleider Joschka Fischer.

Zelf hoopt Fischer op de post van minister van Buitenlandse Zaken. Het buitenland hoeft niet bevreesd te zijn, met hem zal er 'No German Sonderweg' beginnen, zei hij. Vragen over een mogelijk gewapend ingrijpen in Kosovo wimpelde hij af.

Twistpunten in coalitie-onderhandelingen tussen SPD en Groenen zijn een eventueel gewapend ingrijpen in Kosovo en de invoering van een dubbele nationaliteit voor buitenlanders.

Pagina 5: CDU voegt zich in haar oppositierol

Ook zijn SPD en Groenen verdeeld over afschaffing van kernenergie (goed voor een derde van de Duitse energievoorziening) en hoogte en variaties in milieubelastingen.

Op vele andere terreinen bestaat tussen beide partijen echter grote overeenstemming. Zo zijn SPD en Groenen het eens over de noodzaak snel een 'Bündnis für Arbeit' met werkgevers en werknemers te organiseren om de werkloosheid te bestrijden. De toekomstige bondskanselier Schröder, die op 20 of 21 oktober door de Bondsdag tot kanselier moet worden gekozen, heeft het op zich genomen deze ronde-tafel-gesprekken te organiseren. Gisteren al lieten vertegenwoordigers van werkgeversorganisaties weten bereid te zijn aan dergelijke gesprekken deel te nemen.

Intussen hebben de CDU/CSU en de FDP zich al helemaal neergelegd bij een rol in de oppositie. Fractieleider Wolfgang Schäuble van de CDU/CSU noemde dit het logische gevolg van de verkiezingsuitslag, die aan duidelijkheid niets te wensen overlaat. “Er is sprake van een heel normale democratische machtswisseling”, zei Schäuble. Hij hielp alle speculaties over een 'grote coalitie' tussen SPD en CDU de wereld uit (“Wij doen niet mee”). Hij noemde een bewering dat de CDU/CSU zou weigeren met de SPD over een grote coalitie te praten onzinnig. De keus van de kiezers laat aan duidelijkheid niets te wensen over, aldus Schäuble.

Het partijbestuur van de CDU zal zich volgende week beraden over een nieuwe voorzitter. Helmut Kohl trok zondag onmiddellijk de consequentie uit de dramatische verkiezingsnederlaag en legde na 25 jaar het partijvoorzitterschap neer. Kohl raadde aan het partijvoorzitterschap en het fractievoorzitterschap in één hand te leggen.

Schäuble wordt gezien als de meest kansrijke kandidaat voor het voorzitterschap, maar de race is nog niet gelopen want ook minister van Defensie Volker Rühe aast op een hoge partijpost. Op 7 november zal een speciaal partijcongres van de CDU over het voorzitterschap beslissen.

Ook Theo Waigel, minister van Financiën, heeft zijn voorzitterschap van de Beierse CSU gisteren neergelegd. Verwacht wordt dat voorlopig de Beierse minister-president Edmund Stoiber deze positie zal vervullen. De CSU beslist over de opvolging op een partijcongres in januari.