Rapport over Srebrenica; 'Defensie werkte naar behoren mee'

DEN HAAG, 29 SEPT. Defensie heeft geen informatie achtergehouden over de val van Srebrenica in juli 1995 of over de nasleep daarvan. In het algemeen heeft het ministerie naar behoren meegewerkt aan informatiewinning en onderzoeken naar de val van de moslim-enclave en de rol van Dutchbat.

Dit schrijft de onderzoekcommissie-Van Kemenade in haar eindrapport. Maar “er kleven, achteraf gezien, wel vele tekortkomingen en onzorgvuldigheden aan het informatieproces, die mede moeten worden gezien in het licht van de toenmalige omstandigheden”.

Minister De Grave (Defensie), die Van Kemenade op 13 augustus de opdracht gaf na te gaan of de defensie-organisatie loyaal had meegewerkt aan het verzamelen en verstrekken van informatie, reageerde gisteren opgelucht op de positieve eindconclusie (“geen doofpot”). “Een minister kan alleen goed functioneren als de informatievoorziening volledig en correct is, alleen dan kan hij volledig politieke verantwoordelijkheid dragen.”

Van Kemenade, commissaris van de koningin in Noord-Holland, constateert wél dat de interne informatiestroom over de val van Srebrenica binnen Defensie, en de voorlichting naar media en burgers, sinds juli 1995 “vaak warrig, gebrekkig, verbrokkeld, te laat en krampachtig is geweest”. Ook constateert hij dat er in het zogenoemde Debriefingsrapport van oktober 1995, en ook in latere onderzoeken, onvoldoende aandacht was voor mogelijk wangedrag van Nederlandse militairen. Voorts kritiseert hij: 1) een gebrekkige betrokkenheid van het OM te Arnhem en een te lakse houding van dit OM zelf; 2) het niet altijd tijdig inlichten van de politieke leiding (destijds minister Voorhoeve); 3) een niet voldoende doordachte opzet van de Debriefingsoperatie, onder meer door een “verwarrende dubbelrol” van de marechaussee, die tegelijkertijd Dutchbatters hun verhaal moest laten doen en eventueel strafbare feiten als oorlogsmisdaden moest opsporen.

Van Kemenade benadrukt wel dat de toenmalige tijdsdruk en de stemming rondom Srebrenica niet mogen worden vergeten en dat zijn kritiek nu daarom ook “wijsheid achteraf” is.

De Grave heeft beloofd de informatievoorziening en communicatiestroom binnen Defensie aan te pakken. De CDA-fractie blijft voor een parlementair onderzoek, zij het een enquête door de Eerste Kamer gezien de betrokkenheid van de Tweede Kamer. PvdA en D66 hebben zich nog niet op een onderzoek vastgelegd. De VVD blijft een enquête of een ander parlementair onderzoek afwijzen.