Jospins 'vrije' markt

PARIJS, 29 SEPT. De reactie van de Frankrijks linkse coalitiepartners op de overwinning van Gerhard Schröder was veelzeggend. Terwijl de rechtse president Chirac joviaal opbelde en de hem onbekende a.s. kanselier voor de lunch inviteerde, gaf de socialist Jospin voor een geestverwante minister-president een bijna schools keurig communiqué uit. De Groenen waren blij voor die andere Groenen, en de communisten waren vooral opgetogen over de goede score van de Oost-Duitse ex-communisten.

Links Frankrijk weet niet wat het aanmoet met Schröders Neue Mitte. Dat soort socialisten die niet links wil heten riekt naar Blairisme. En hoe cosy de Blairtjes en de Jospinnetjes in augustus elkaars vakantieblouses ook inspecteren, tijdens de overige elf maanden van het jaar staan ze niet graag op één foto. Op de socialisten-top in Malmö van '97, toen Jospin net verrassend was gekozen, bleef Blair uit de buurt. Jospin greep vorige week een China-reis aan om niet naar New York te hoeven voor de Derde Weg-show van Blair en Clinton.

De breedlinkse coalitie die Frankrijk sinds een jaar regeert is niet zonder interne spanningen. De communisten willen het sociale en anti-Europese vetter aangezet hebben. Jospin, die met zijn socialisten veruit de sterkste is maar probeert niet dominant te lijken, wil graag zijn eigen methodisch-sociale stempel drukken. In het binnenland doet hij dat door de 35-urige werkweek op te leggen aan de even verdeelde werknemers als werkgevers. Het is dé lakmoesproef van links, maar het dreigt een veldtocht naar de Berezina te worden.

Zo lang de economische groei door de wereld waait profiteert Frankrijk mee. In het eerste half jaar begon de werkloosheid (boven de 12 procent) eindelijk te dalen en stegen de winsten van de grote bedrijven verder. Jospin heeft zich kunnen vereenzelvigen met het hervonden zelfvertrouwen en moreel herstel van de orde. Dat is voor een deel gebaseerd op sterk gecentraliseerde public relations (minder opvallend dan in Londen, maar niet minder fel). Deels hebben gezond verstand en fatsoen meer ruimte gekregen dan onder de technocratische en in affaires verwikkelde ploeg Chirac-fans van premier Juppé.

De Euro-allergische start van de regering-Jospin aan de vooravond van de Top van Amsterdam was nodig om de verkiezingsbeloften van de socialisten fatsoenlijk te begraven. Sindsdien werkt Parijs in grote continuïteit aan een Europe des nations. Met acceptatie van de realiteiten van de markteconomie. Links wil alleen altijd wat meer politiek remmen en sturen. Vandaar de 'euro 11'-raad en de Franse voorstellen om het IMF op nieuwe leest te schoeien en te laten sturen door een 'economische wereldregering', lees: door de regeringen van de grote landen.