Die Neue Mitte

BERLIJN, 29 SEPT. 'Modernisering' en 'sociale rechtvaardigheid', dat zijn de leuzen waarmee de toekomstige bondskanselier Gerhard Schröder de 'Neue Mitte' in Duitsland heeft veroverd. Neue Mitte is het kamp waar de SPD bij de CDU belangrijke stemmen heeft veroverd. De partij wil zich niet alleen maar op de 'klassieke' achterban van arbeiders, leraren en lagere ambtenaren concentreren.

Schröder spreekt niet over een 'derde weg', maar over een 'Duitse weg', waarbij hij voortbouwt op Ludwig Erhards ideeën over een sociale markteconomie. Hij is een pragmaticus die Duitsland wil moderniseren met een menselijk gezicht. Meer flexibiliteit in de economie zonder dat het sociale stelsel dramatisch wordt afgebroken.

“Het gaat niet meer om socialisme of kapitalisme. Het gaat om een moderne of niet-moderne economische politiek”, zegt hij regelmatig. Schröder accepteert de wetten van de vrije markt, waarop bij zijn achterban in de partij nog altijd een taboe rust.

Eigen verantwoordelijkheid, minder staat, lagere belastingen, stimulering van jonge ondernemers en hoogwaardige technologie zijn allemaal begrippen uit Schröders vocabulaire. Tegelijkertijd vindt hij dat werknemersbelangen daarbij niet mogen worden verwaarloosd.

Over wat deze begrippen praktisch betekenen heeft hij tijdens de campagnes nog weinig losgelaten. Een algemene richting heeft hij aangegeven in zijn 'maiden speech' tijdens het partijcongres van de SPD eerder dit jaar, toen hij tot kanseliers-kandidaat werd gekozen.

Op het gebied van de buitenlandse politiek belooft Schröder continuïteit. Een door hem geleide regering zal in de NAVO blijven en meedoen aan de vredesmissies van de VN. Op dit terrein voortzetting van de 'Duitse weg'.

Verder is Schröder, die in de raad van toezicht van Volkswagen zit, voor invoering van de drie-liter-auto. Hij wil echter niet de benzineprijs extra verhogen, zoals de Groenen voorstellen. Dat noemt Schröder een “nieuwe sociale onrechtvaardigheid”.

Ook wil hij een debat beginnen over “zinvol gebruik van energie”. Ecologische belastinghervorming is bespreekbaar, maar hoe deze eruit ziet is nog een vraagteken.

Stimulering van de economische groei en werkgelegenheid heeft bij Schröder absolute prioriteit en op deze gebieden zal zijn Duitse weg tot uitdrukking moeten komen.

Hij pleit voor een belastinghervorming die ondernemers ontlast en jonge ondernemers stimuleert. Bij verlaging van het toptarief voor de inkomstenbelasting wil Schröder “verder gaan” dan zijn eigen partij, die het tarief slechts wil verlagen van 53 naar 49 procent. Ook wil Schröder “meer instrumenten” ontwikkelen om werklozen aan werk te helpen.