Ultrakorte experimenten

De Avond van de Korte Film, Ned.3, 19.27-22.00u.

Voor het derde achtereenvolgende jaar besteedt de NPS tijdens het Nederlands Film Festival een televisieavond grotendeels aan de vertoning van korte films. Een jury selecteerde uit ongeveer vijftig inzendingen acht recente Nederlandse films van tien minuten of korter, waarvan één er aan het eind van de avond bekroond wordt met de NPS-prijs.

Dat is iets anders dan het ook vanavond uitgereikte Gouden Kalf voor de beste korte film, dat uitgaat van een andere selectie en beoordeeld wordt door een andere jury. Het belangrijkste verschil is dat de NPS zich beperkt tot de ultrakorte film, ongeacht genre; het Nederlands Film Festival definieert 'korte film' als speelfilms en animatiefilms (geen documentaires) van korter dan zestig minuten. Twee van de drie voor een Gouden Kalf genomineerde korte films, zoals Clara van Gools schitterende, op muziek van Vincent van Warmerdam gechoreografeerde dansfilm Nussin, vallen door hun lengte net buiten de NPS-definitie. De derde, André van der Houts Rotterdamse productie De overkant, haalde ook bij de NPS de laatste ronde.

Voor niet-ingewijden, die het toch al duizelt van al die Utrechtse prijzen en nominaties, is het naast elkaar bestaan van twee soorten prijzen voor korte films onnodig verwarrend, hoezeer het omroepinitiatief om die films en hun makers op de buis te brengen ook toegejuicht dient te worden.

Nu de bioscopen tussen de reclame door nauwelijks meer ruimte bieden aan de vertoning van korte voorfilms, besloot het Nederlands Fonds voor de Film enige tijd geleden geen subsidie meer te verstrekken aan korte films. Wie als beginnend filmmaker een vingeroefening wil maken, dient zich nu aan te melden bij het loket Onderzoek en Ontwikkeling. Oudere filmmakers (of jongere) die niets wensen te onderzoeken, maar een traditionele korte speelfilm zouden willen maken, hebben dus pech.

Aan de NPS-selectie valt te merken dat er weinig korte films meer worden gemaakt zonder experimenteerdrang. Alleen In één klap van Phil van Tongeren en Guido van Gennep is een normaal verhaal met een pointe, over drie vrouwen, een man en een pistool. Marion de clip van Wolke Kluppell is juist vernieuwend in het videoclipgenre, door het ontbreken van flitsende montagetrucs en het vertellen van een verhaaltje: zanger Sander Vos geeft zijn liedje Marion op als telegram aan het loket van een postkantoor, en zingt door terwijl er van alles op de achtergrond gebeurt: leuk, origineel en aanstekelijk.

Gitanes van Marc de Cloe, gemaakt in opdracht van het VPRO-programma De Plantage, is een zinnig en stijlvol experiment, uitsluitend bestaande uit zogeheten verticale 'topshots'. Diagnosis van Daniel Nogueira, vorig jaar als eindexamenkandidaat van de Bredase academie St. Joost winnaar van de Citroën Award, is een tamelijk onbegrijpelijk experiment. Overbodig vormloos zijn de wilde documentaire zwart-wit-observaties A night with Michael (impressies van fans van Michael Jackson) en Tonny de Jong, waarin de schaatskampioene bij haar voorbereiding op een race gevolgd wordt. De spontane, ongekamde beelden van Lidija Zelovic, die in Er was eens een land de flat vol kogelgaten in Sarajevo bezoekt, waar ze door de oorlog uit verdreven werd, krijgen allure door de wrange authenticiteit en de sarcastische blijmoedigheid in het commentaar van de regisseuse.

De verbindende gesprekjes met de filmmakers zijn goed bedoeld, maar zetten nauwelijks zoden aan de dijk. Toch is het van groot belang dat er volgend jaar weer zo'n Avond van de Korte Film komt.