Driehoekstop in Washington over vredesproces M-O

TEL AVIV, 28 SEPT. De Amerikaanse president Bill Clinton, de Israelische premier Benjamin Netanyahu en de Palestijnse leider Yasser Arafat zullen laat in de middag een driehoekstop beleggen in het Witte Huis in Washington. Dat meldde vanmorgen radio Israel aan de hand van Israelische bronnen in New York. De verwachting in Israelische kringen in de VS is dat de driehoekstop vandaag de basis zal leggen voor voortzetting van het vredesproces.

Netanyahu en Arafat spraken gisteren in New York een uur onder vier ogen met elkaar over een verdere Israelische terugtrekking uit de Westelijke Jordaanoever. De hervatting van de rechtstreekse dialoog tussen beide leiders werd georkestreerd door de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Madeleine Albright. Premier Netanyahu heeft in een vraaggesprek met CNN gezegd dat er tussen hem en Arafat overeenstemming bestaat betreffende de overdracht van 13,1 procent van nog bezet gebied op de Westelijke Jordaanoever aan het Palestijnse Gezag. Over veiligheidskwesties, met name de bestrijding van terrorisme, bestaan tussen de partijen nog meningsverschillen.

Er zijn sterke aanwijzingen dat Arafat zijn rede die hij vanavond tot de Algemene Vergadering van de VN zal houden, heeft gematigd. Israel en de VS hadden daarop aangedrongen. Hij zou nu in voorzichtiger termen dan werd voorzien de stichting van een Palestijnse staat op 4 mei 1999 aankondigen. Dan komt er formeel een einde aan het akkoord van Oslo.

Premier Netanyahu zou van plan zijn na het akkoord onmiddellijk Ariel Sharon tot minister van Buitenlandse Zaken te benoemen, speciaal belast met de onderhandelingen met de Palestijnen over de definitieve oplossing van het Israelisch-Palestijnse geschil. Sharon, thans minister van Nationale Infrastructuur, is scherp gekant tegen verder Israelische terugtrekken, met name de overdracht van 3 procent van de woestijn van Judea aan de Palestijnen. Zijn benoeming tot minister van Buitenlandse Zaken zou het verzet van hemzelf en van zijn aanhang onder de kolonisten tegen een nieuw akkoord met de Palestijnen kunnen verzachten.

Ondertussen wordt in Israel gesproken over een “intifadah van de Israelische Arabieren”. Tijdens hevige botsingen gisteren in en nabij de grote Arabische stad Umm-el-Fahm, in centraal Israel, werden gisteren circa 90 Arabieren en 30 politieagenten gewond. Volgens Arabische bronnen vielen er aan hun zijde tegen 400 gewonden. Arabische woordvoerders zeggen dat de politie gisteren met scherp op de demonstranten heeft geschoten. De politie ontkent dat.

De onlusten braken uit naar aanleiding van de onteigening van 50 hectare land, nabij Umm-el-Fahm, door het Israelische leger. Dat zou zijn gebeurd om twee militaire oefenterreinen met elkaar te verbinden. Volgens Arabische leiders is dit een voorwendsel om het gebied later te gebruiken voor de bouw van een grote joodse stad Iron. Volgens minister van Toerisme Moshe Katsav, ook belast met Arabische zaken, heeft het leger in ruil voor de landonteigening 250 hectare land in een oefenterrein weer open gesteld voor Arabische boeren. De Israelische Arabieren hebben voor morgen een landelijke proteststaking aangekondigd.