DE WERELD DIE VROM HEET...

Stel, u krijgt een nieuwe baan aan de top van een organisatie en vrijwel meteen moet u de begroting, nog grotendeels opgesteld door uw voorganger, verdedigen tegenover een kamer vol critici die soms deskundiger zijn dan u zelf. Dat is ongeveer wat de nieuwe ministers de komende weken overkomt tijdens de begrotingsbehandelingen in het parlement. Deze week zijn eerst de oudgedienden Kok en Zalm aan de beurt, maar daarna volgen al de nieuwkomers Apotheker (Landbouw) en Peper (Binnenlandse Zaken).

Dat een nieuwe minister in de Kamer niet op clementie hoeft te rekenen, bleek vorige week al tijdens een debatje over de A50, toen Kamerlid Reitsma (CDA) tegenover minister Netelenbos (Verkeer en Waterstaat) sprak van “uw onkunde”. Dat nieuwe ministers fouten kunnen maken werd duidelijk in 1994, toen Winnie Sorgdrager (Justitie) op haar eerste werkdag een ruime financiële vergoeding voor een politie-informant bleek te hebben goedgekeurd. De kersverse bewindsvrouwe had ongezien haar handtekening gezet onder stukken die een topambtenaar haar had voorgelegd, zo moest zij in de Kamer bekennen.

Om dit soort situaties te vermijden, zijn er de overdrachtsdossiers. Deze boekwerken, ook wel introductiedossiers genoemd, moeten de nieuwe bewindspersonen inwijden in hun nieuwe werkterrein. Ze worden gemaakt door de ministeries zelf en liggen de eerste werkdag op het bureau van de aantredende bewindsman. Wie de overdrachtsdossiers van alle ministeries leest, krijgt een aardig beeld van de ambtelijke culturen in Den Haag. In de tekst van VROM bijvoorbeeld komen vaak termen voor als 'insteek, 'doelgroepenlijn' en 'interactieve beleidsontwikkeling'. Mocht Jan Pronk nog twijfelen waarom premier Kok juist hem dit ministerie heeft toebedeeld, dan leze hij de inleiding: “VROM is een fascinerend ministerie, het houdt zich bezig met een enorme hoeveelheid onderwerpen van allerlei aard. VROM heeft ambities om resultaten te boeken, om te realiseren wat ligt in de missie VROM, zodat Nederland nog prettiger wordt dan het al is. Een introductie in de wereld die VROM heet moet wel een fors dossier opleveren!”