Beschaafd populistisch

Radio 5 Live is ook in een groot deel van Nederland te ontvangen, op de middengolf op 909 en 693 kHz.

Als één zender aanspraak mag maken op de kwalificatie 'nieuws- en sportzender' dan is het wel het Engelse Radio 5 Live. Sinds maart 1994 zendt de BBC via deze zender in heel Groot-Brittannië vierentwintig uur per dag nieuwsbulletins, bijdragen van correspondenten, gesprekken met studiogasten, phone-in's en sport, vooral veel sport uit. Het kanaal heeft alle trekken van CNN, maar dan op de radio en zonder de hinderlijke reclame.

Voor 1994 bestond er al een Radio 5 met sport en educatieve programma's, maar die zender sprak niet meer tot de verbeelding en raakte een beetje in de versukkeling. Het aantal luisteraars bleef beperkt. Daarom besloot men tot een totaal nieuwe, in de woorden van een BBC-woordvoerder, 'populistischer en toegankelijker' opzet. Met 5,5 miljoen luisteraars per week noemt de BBC de zender een succes. De klassieke zender Radio 3 komt bijvoorbeeld ondanks de populaire proms niet verder dan 2,5 miljoen.

Populistisch is de aanpak van de zender, waar zo'n tweehonderd mensen werken en die kan beschikken over alle BBC-correspondenten in binnen- en buitenland, zeker. Het nieuws wordt ten minste twee maal per uur in beknopte bewoordingen gebracht, de toon is 'los', weer en verkeer vormen vaste ingrediënten, terwijl luisteraars hartelijk worden aangemoedigd om hun reactie op nieuwsontwikkelingen te geven. Actualiteit gaat altijd voor. Het resultaat is een onderhoudend, maar vaak wat rommelig geheel. Een gesprek met studiogasten en bellers over het lot van werkende moeders wordt abrupt onderbroken voor een rechtstreeks uitgezonden persconferentie over de jongste ontwikkelingen in Noord-Ierland. Daarna gaat het studiogesprek met en over de moeders weer verder alsof er niets gebeurd is. Een half uur later pakt men het thema Noord-Ierland weer op met reacties uit de Amerikaanse media. Als je aandacht even verslapt, gaat het plotseling over een totaal ander onderwerp - zo snel wisselt men soms.

Aan bellers heeft Radio 5 Live geen gebrek. Tijdens de uitzending van de Clinton-tapes kwamen vorige week zo'n drie- tot vierduizend telefoontjes binnen. De uiterst populaire sportprogramma's in het weekeinde, zoals The Scoop van Kevin Day en Sportscall van Dominik Diamond, leveren maar liefst tussen de 30.000 en 50.000 bellers op. Een debat over de ontwikkelingen in Noord-Ierland komt echter niet verder dan een fractie van die aantallen.

Alvorens een beller rechtstreeks in de uitzending wordt gehaald, tast de redactie uitvoerig af of ze met een serieus te nemen gesprekspartner te doen heeft. Men wil voorkomen mensen in de uitzending te krijgen die maar wat roepen of zelfs beginnen te schelden. Populistisch mag onder geen beding ordinair worden, het blijft BBC en dus beschaafd.

Belangrijke sportwedstrijden worden rechtstreeks uitgezonden. Uit de Premier League kiest men op zaterdag één voetbalwedstrijd die integraal wordt verslagen, waarbij de verslaggevers tegelijk als presentatoren van het programma optreden. Als in een andere wedstrijd een doelpunt valt, schakelt men heel even over zonder dat de studio daar aan te pas komt. Omdat Radio 5 Live een nationale zender is, probeert men in de loop van het jaar alle belangrijke voetbalclubs enkele malen aan bod te laten komen. Zelfs als een belangrijke wedstrijd geen doelpunten oplevert en een saai verloop heeft, betonen de fans zich enthousiast over het feit dat hún club voor directe uitzending werd uitverkoren. Verder wemelt het op de zender van de voor- en nabeschouwingen met spelers, officials en scheidsrechters, waar de echte fanaten nooit genoeg van kunnen krijgen.