Abraham Olano Manzano; Matige klimmer, prachtige stilist

Het centrum van Madrid was gistermiddag groen-rood-wit gekleurd. Enkele honderden Basken waren naar het hol van de leeuw gereisd; niet om politieke actie te voeren, maar om de provinciale wielerheld Abraham Olano Manzano naar de overwinning te schreeuwen. Voor het eerst sinds 1991 won een Spaanse renner de Vuelta. De opvolger van Melcior Mauri Prat heeft gemengde gevoelens over zijn geboorteland. “In het buitenland ben ik een Spanjaard, in eigen land ben ik een Bask”, zegt de 28-jarige monteurszoon uit Altzo.

Zoals het een gerespecteerde sportman betaamt, heeft Olano een bijnaam die refereert aan zijn postuur en zijn woonplaats. El Gigante de Altzo is ook een verwijzing naar een dorpslegende: het straatbeeld van het Baskische plaatsje Altzo werd jarenlang bepaald door een reus van drie meter. Hoewel Olano met een lengte van 1 meter en 87 centimeter naar Europese maatstaven een normaal postuur heeft, is hij stukken langer dan de gemiddelde Spaanse wielrenner.

Olano is het fysieke evenbeeld van Miguel Indurain, die door de Basken als een Bask werd vereerd, maar in werkelijkheid afkomstig is uit de aangrenzende provincie Navarra. Indurain hielp Olano in 1995 op altruïstische wijze aan de wereldtitel. Toen de jonge Spanjaard in de laatste ronde een demarrage plaatste, bleef de oude Spanjaard keurig in het zadel. Hij pareerde elke tegenaanval met groot machtsvertoon. Olano reed met een lekke band naar de finishlijn. Hij werd de eerste Spaanse wereldkampioen in de wielerhistorie.

De regenboogtrui had niet alleen maar voordelen. Tot zijn eigen ongenoegen werd Olano in de Spaanse pers tot de gedoodverfde opvolger van Indurain gebombardeerd. Olano gaat nog steeds onder gebukt onder deze vergelijking. “Ik word er doodmoe van. Hoe vaak moet ik nog zeggen dat er maar één Miguel is. Kijk alleen maar naar zijn erelijst.”

Voor vreemdelingen waren Olano en Indurain moeilijk uit elkaar te houden, zoals de Nederlandse brildragers Jan Raas en Gerrie Knetemann buiten de grenzen veelvuldig werden verwisseld. Wie beter weet en beter kijkt, ziet grote verschillen tussen het uiterlijk van Olano en Indurain. Ze delen alleen een zwarte haardos, een introverte oogopslag en een vriendelijke houding. Olano bewondert Indurain, Indurain heeft respect voor Olano. Daarmee zijn de verhoudingen juist weergegeven.

Net als Indurain draagt Olano sinds vorig seizoen het shirt van Banesto. Hij werd voor vele miljoenen losgeweekt van Mapei, maar zijn prestaties bleven achter bij zijn verdiensten. Zijn overwinning in de Vuelta is van grote waarde voor Banesto, dat slechte herinneringen bewaart aan de afgelopen Tour de France. De hele ploeg keerde huiswaarts, uit angst voor het dopingonderzoek door de Franse justitie. Olano had de Tour toen al verlaten met een blessure.

Na zijn tweede plaats in de Vuelta van 1995, zijn derde plaats in de Giro van 1996 en zijn vierde plaats in de Tour van 1997 heeft Olano eindelijk een hoofdprijs gewonnen in een grote ronde. Maar de manier waarop hij deze maand zegevierde in de Vuelta, had weinig met machtsvertoon te maken. Hij dankte de zege aan zijn teamgenoten van Banesto. Zij hielden hem drie weken uit de wind. Zij maakten duidelijk dat de wielersport voor een belangrijk deel uit ploegenspel bestaat. Als teken van feestvreugde hadden de knechten gisteren een gele bies op hun blauwe wielerbroek geschilderd.

Olano's belangrijkste helper was Marie José Jimenez, de bergkoning van de Vuelta. Deze meesterknecht van Banesto won vier etappes, zonder zich in het zweet te rijden. Hij moest zich voortdurend inhouden voor zijn kopman Olano, hoewel diens echtgenote Carmela een andere mening was toegedaan. De voormalige politieagente uit San Sebastian hekelde het vermeende, aanvallende rijgedrag van Jimenez. Ze zou hem beter dankbaar kunnen zijn, want Jimenez maakte een veel sterkere indruk dan Olano. De stalorders van Banesto waren bepalend voor de eindrangschikking.

De zwaargebouwde Indurain was misschien geen geboren klimmer, hij reed wel van voren in het hooggebergte. Olano daarentegen heeft in de Vuelta geen meter kopwerk verricht. Telkens als hij door een concurrent uit het wiel werd gereden, moest een ploegmaat de achterstand ongedaan maken. Afgelopen vrijdag, in de laatste bergetappe, kreeg Olano steun uit onverwachte hoek. Zoals Indurain in zijn beste dagen mobiliseerde Olano een aantal renners van concurrerende ploegen. Zij maakten de eerste vluchtpoging van Fernando Escartin vrij snel ongedaan. Daarmee was het grootste gevaar geëlimineerd. Volgens goed gebruik in wielerkringen zal Olano de vrijwilligers in gepaste munt terugbetalen.

Zelfs in de tijdritten, zijn grote specialiteit, was Olano minder toonaangevend dan verwacht. Hij won de eerste tijdrit met ruime voorsprong. Afgelopen zaterdag verloor hij van de Zwitser Alex Zülle, die in het algemeen klassement op ruime afstand was gereden. Olano maakte alleen indruk door zijn prachtige stijl. Met zijn kromme rug en zijn woeste blik toonde hij zich de ware kampioen van Baskenland. Voor de neutrale Spanjaarden blijft hij voor altijd in de schaduw van Indurain.