Waaghalzen

Bankiers? Ze leren het nooit. Wie dacht dat alleen de oude Slavenburg het liefst de bloempjes zou willen plukken aan de rand van het ravijn (want daar zijn ze het mooist), moet inmiddels wel constateren dat de complete bedrijfstak is samengesteld uit zulke waaghalzen.

Bijna iedereen die iemand is in de bankwereld moet meedoen met een reddingsactie ter waarde van zeven miljard gulden (3,5 miljard dollar) voor een speculatief Amerikaans beleggingsfonds. Klinkende namen staan in de rij om hun bijdrage te mogen leveren, van de eerste klas Amerikaanse zakenbanken Goldmans Sachs en Morgan Stanley tot en met de Zwitserse topbank UBS en Franse kwaliteitsbanken als Sociètè Gènèral en Paribas.

Zouden de financiële kopstukken die nu kapitalen op tafel leggen om het Long Term Capital fonds te redden het boek Liars Poker hebben gelezen? Zelfs wie wegens drukke werkzaamheden nooit tijd heeft om een boek te lezen moet uit de ondertitel de kern van de inhoud meekrijgen: Twee steden, Ware hebzucht.

Het boek verhaalt de wederwaardigheden in New York en Londen van een effectenhandelaar bij het financiële handelshuis Salomon Brothers, wier tophandelaar Meriwether nu leiding geeft aan het gewraakte fonds. Over die knotsgekke mannen achter hun knotsgekke machines die knotsgekke financiële risico's namen en altijd op zoek waren naar de laatste domoor in de markt die hun effecten nog wilde kopen. De laatste domoor, dat zijn de bankiers van Wall Street deze keer zelf.

De Zwitserse bank UBS, die tot gisteren een reputatie had als een conservatieve financier, lijdt in het derde kwartaal een verlies als gevolg van de afboeking van een participatie in het fonds en andere financiële relaties. In hypernerveuze handel verloor de bank bijna een kwart (23 miljard gulden) van haar beurswaarde. De aantasting van UBS' reputatie sleurde wereldwijd bankenaandelen mee omlaag, van Tokio tot Amsterdam. Is het overmatig cynisme dat het nauwelijks verwondering wekt dat een paar van 's werelds best betaalde bankiers zich weer eens hebben vergaloppeerd in hun race om wat extra verdiensten? Internationale banken gingen de afgelopen twintig jaar achtereenvolgens de mist in met leningen aan Zuid-Amerika, de projectontwikkeling, zwaar gefinancierde bedrijfsovernames, imperiumbouwers als Robert Maxwell, de Eurotunnel, Mexico en de snel groeiende economiën van Azië en Rusland.

Dat zijn alleen nog maar de collectieve blunders. De schade van financiële hooligans als N. Leeson (Barings) en J. Jett (Kidder Peabody) loopt ook in de miljarden. De onthulling dat een aantal handelaren van de Duitse Dresdner Bank ongeoorloofde transacties deed in Russische staatsobligaties (schade: enkele tientallen miljoenen mark) vlak voordat de markt instortte, viel deze week bijna weg in het geweld van het Long Term Capital fonds.

Onder leiding van het kantoor van de Amerikaanse centrale bank worden de zaken van het casino beleggingsfonds afgewikkeld. De actie tekent de nervositeit onder de centrale banken die zijn belast met het voortbestaan van het financiële bestel. Het bankroet van het beleggingsfonds zou wellicht een of meer Amerikaanse zakenbanken richting faillissement hebben geduwd, maar zou dat het complete bankensysteem hebben ontwricht? Die kans is klein, maar niemand in Amerika die het erop aan durft te laten komen.

De reddingsactie komt aan de vooravond van de jaarlijkse jamboree van financiers en ministers van financiën in Washington bij de vergaderingen van IMF en Wereldbank. De verlengde limousines komen weer voorrijden, de gastenlijsten voor de werkontbijten en recepties liggen gereed en de metaaldtectors staan klaar. Wat moet gebeuren om herhaling van uitwassen als het Long Term Capital fonds te voorkomen? Extra regels voor deze fondsen? Een belasting op kortstondige leningen die zij opnemen voor hun speculatieve beleggingen?

Er is maar een echte oplossing. Bankiers leren louter van hun eigen bankroet.

Brother can you spare a dime?