MEDICIJN TEGEN GRIEP VERKORT ZIEKTEPERIODE MET EEN KWART

Een geneesmiddel dat influenzavirussen in de cel van de gastheer opsluit vermindert het aantal ziektedagen bij een griepaanval met een kwart, als het binnen 36 uur na het begin van de eerste ziekteverschijnselen wordt ingenomen. Dat scheelt twee tot vier dagen per influenza-aanval die een patiënt doorgaans tien tot veertien dagen binnenshuis houdt.

Het nieuwe middel is ontwikkeld door het Amerikaanse Gilead Science en het Zwitserse Roche. Het resultaat van de eerste twee grote onderzoeken onder ruim 1300 patiënten (fase III onderzoeken) is vrijdag gepresenteerd op een infectieziektencongres in San Diego. De ziekteduur vermindert met eenderde, de ernst van de bij griep optredende ziekteverschijnselen als verkoudheid, spierpijn, hoofdpijn en koorts nam met 40% af, terwijl secundaire complicaties als bronchitis en longontsteking met de helft afnamen.

De actieve stof die alleen nog maar bekend is onder zijn researchnaam GS4104 lijkt daarmee beter te werken dan het experimentele anti-influenzamiddel zanamivir van fabrikant Glaxo-Wellcome. Over zanamivir verscheen vorig jaar de eerste grote patiëntenstudie (The New England Journal of Medicine, 25 sept. 1997) waaruit bleek dat een griepaanval een dag korter werd. Beide middelen zijn echter nog niet in één onderzoek vergeleken. Zolang dat niet is gebeurd is het riskant om te zeggen welk middel effectiever is.

Zanamivir en GS4104 hebben hetzelfde werkingsmechanisme. Het zijn neuraminidaseremmers. Ze blokkeren het enzym neuraminidase dat op het oppervlak van het influenzavirus ligt. Neuraminidase speelt een beslissende rol speelt bij het ontsnappen van nieuw gevormde virusdeeltjes uit geïnfecteerde cellen van de gastheer. Het resultaat is dat de virusdeeltjes onwerkzaam aan de celwand plakken en samenklonteren. Daarnaast heeft neuraminidase nog een aantal andere functies bij de verspreiding van het influenzavirus en het binnendringen ervan in cellen in het keelslijmvlies.

Zowel zanamivir als GS4104 werken tegen influenza A en B. Het zijn daarmee de eerste medicijnen tegen de in het winterseizoen langskomende influenza-B-golf. Bij een dreigende epidemie van influenza A kunnen ongevaccineerde mensen amantadine slikken. Het is de bedoeling om in elk geval ook GS4104 als profylaxe te testen. In het komende influenzaseizoen zal daar onderzoek naar worden gedaan. Griepvaccinaties zijn als profylaxe veel effectiever, maar als er een veranderd virus opduikt waar het vaccin van dat jaar niet tegen werkt kan een middel dat tegen alle influenza's werkt uitkomst bieden.