Rabbijn zegent rechts

Een stokoude rabbijn verricht wonderen voor de religieuze rechterzijde in Israel. Kritiek op 'zijne heiligheid' geldt in die kring als een zonde.

TEL AVIV, 25 SEPT. Aan de vooravond van Grote Verzoendag heeft David Levi, voormalig minister van Buitenlandse Zaken van Israel, de strijdbijl opgenomen tegen het diep gewortelde bijgeloof binnen de grote Marokkaanse gemeenschap in de bovennatuurlijke gaven van rabbijn Yitzhak Kadoeri.

Zondigde Levi, zelf van Marokkaanse afkomst, toen hij aan de “helderheid van geest” van deze ten minste honderdjarige rabbijn twijfelde? Rabbijn Ovadia Yosef, de spirituele leider van de sterke regeringspartij Shas, vindt van wel. Volgens hem heeft Levi een “onvergeeflijke zonde” begaan met zijn uitval naar de rabbijn en naar allen die hem politiek gebruiken. “Israel wordt naar duistere en zwarte tijden geleid”, zei Levi.

Wegens zijn 'heiligheid' wordt de stokoude rabbijn per helikopter naar plaatsen gevlogen waar Shas-politici dingen naar het burgemeesterschap. Zijn verschijning kan voor de kandidaat van Shas politieke wonderen verrichten. De handoplegging van rabbijn Kadoeuri en een daarop volgende zegen kan de electorale balans tegen gunste van de Shas-kandidaat doen doorslaan. Dat was zo in Beersheba en zou ook kunnen gebeuren in Beit-Shean, waar een naast familielid van Levi met een kandidaat van Shas in een stevig politiek duel is verwikkeld om het burgemeesterschap van dit ontwikkelingsstadje.

Premier Netanyahu waardeert als geen ander de politieke invloed van een door de tv uitgezonden handoplegging en daaropvolgende zegen van rabbijn Kadoeri. Waarschijnlijk heeft hij er zijn nipte verkiezingszege in 1996 aan te danken. Met een blik naar de toekomst zegende de rabbijn hem vorige week ter gelegenheid van joodse Nieuwjaar opnieuw. Netanyahu kreeg het onmiddellijk met zijn ex-minister Levi aan de stok toen hij bij deze gelegenheid de helderheid van geest van rabbijn Kadoeri prees en iedereen die daaraan twijfelde hekelde. Wie zo vast overtuigd is van het denkvermogen van rabbijn Kadoeri kan volgens Levi geen oordeel vellen over serieuze staatszaken. Israels opperrabbijnen en politici van allerlei pluimage hebben in de geest van Levi stelling genomen tegen het uitspelen in verkiezingscampagnes van de stokoude “wonderrabbijn”. Premier Netanyahu zou ook moeten beseffen, zeggen zijn politieke rivalen, dat hij met het gretig accepteren van de zegeningen door de nauwelijks verstaanbare rabbijn de Israelische democratie geen dienst bewijst. Linkse politici zijn niet vergeten dat de tv-camera's Netanyahu betrapten toen hij ruim een jaar geleden rabbijn Kadoeri tijdens zo'n sessie in het oor fluisterde dat “linkse Israeliërs geen joden zijn”.

Het 'verschijnsel Kadoeri' is typerend voor de opmars van het mystieke jodendom in de Israelische samenleving. In een daaraan gewijd artikel in het blad Ha'aretz wordt rabbijn Kadoeri deze week uitgeroepen tot “man van het jaar” omdat hij duidelijker dan wie ook model staat voor deze ontwikkeling. Deze liberale krant vreest voor de opkomst van “onkunde” en het teloorgaan van de “verlichte samenleving”.

De invloed van de ratio op onder meer de buitenlandse politiek is volgens Ha'aretz aan de verliezende hand, mede door het ontstaan van een “kaste van ayatollahs”.