GOKKEN

Een op de tien exploitanten van gokkasten gaat failliet door de invoering van de euro. Dat is de stellige overtuiging van A. Kobus, voorzitter van de VAN, de brancheorganisatie voor exploitanten van speelautomaten. De VAN-leden, exploitanten van meer dan 40.000 gokkasten in de horeca en in amusementshallen die samen 1,3 miljard gulden in het laatje brengen, hebben minstens een half jaar nodig om al hun speelautomaten geschikt te maken voor euro's. Zolang de machines 'stilstaan', doordat ze nog op guldens werken en de consument alleen euro's heeft, leveren ze niets op en lijden de exploitanten omzetverlies.

Aanvankelijk leek er geen vuiltje aan de lucht voor de speelautomatenbranche. Een intensieve lobby van automatenhandelaren in Brussel leidde tot een Europese richtlijn, die het lidstaten van de Economische en Monetaire Unie (EMU) toestaat de nationale munt een half jaar naast de euro te gebruiken, van 1 januari tot en met 1 juli 2002. Die zes maanden zijn echter alleen een maximum, waar lidstaten vrij aan kunnen tornen. Zo denkt het Nationaal Forum voor de introductie van de euro, dat voor Nederland het overgangsscenario moet bedenken, aan een flink wat kortere overgangsperiode. Hoe lang die precies wordt, staat nog niet vast. Minister Zalm (Financiën) sprak onlangs nog van een week of vier, de detailhandel houdt vooralsnog vast aan de 'legal big bang', de invoering van de euro in één dag.

“Een ramp”, verzucht Kobus. Of het Nationaal Forum nou voor een big bang of een duale fase van vier weken kiest, het blijft een nachtmerrie voor hem. Maar er is meer: de speelautomaten moeten niet alleen in 2002 omgebouwd worden naar euro's - “in de praktijk een complete vervanging van het binnenwerk van een automaat”, volgens Kobus - maar een wijziging van de Wet op de Kansspelen die het minder aantrekkelijk moet maken om langdurig te blijven spelen, vergt eveneens een rigoureuze aanpassing van de automaten, die medio 2000 afgerond moet zijn. “We moeten de kasten dus twee keer helemaal ombouwen.”

Volgens Kobus kost dat twee keer 120 miljoen gulden. “Dat kunnen wij onmogelijk opbrengen.”

De speelautomatenbranche wordt dus 'dubbel gepakt' volgens Kobus en de overheid is de boosdoener. Die duwt de exploitanten immers eerst een nieuwe kansspelwet door de strot, om vervolgens de euro in een voor hen veel te korte tijd in te voeren.

De exploitanten zien daarom nog maar één oplossing: de overheid zal met geld over de brug moeten komen. “Wij eisen compensatie voor onze omzetderving”, aldus Kobus. Maar of minister Zalm daar veel trek in heeft? De VAN-leden willen weliswaar graag een “economisch weerbare, politiek aanvaarde en maatschappelijk gerespecteerde bedrijfstak” vormen, maar de kans is evenwel klein dat de overheid de handel in gokkasten en het exploiteren van speelhallen wenst te subsidiëren.

Aangezien een duale fase van een half jaar er echt niet meer inzit, ziet het er naar uit dat Kobus gelijk krijgt en dat zijn doemscenario, het faillissement van 10 procent van de branche, zal uitkomen. Zich daarbij neerleggen doen de exploitanten natuurlijk niet, dus Zalm is gewaarschuwd: “De overheid kan fikse schadeclaims verwachten.”