Binnenkanten zonder bloed

Je ziet op televisie wel eens een kijk-operatie, dat ze met een heel dun cameraatje aan een slangetje bij iemands neus naar binnengaan en dan tot in zijn maag kunnen kijken. Glibberige roze beelden van de binnenkant van de keel, de stembanden en al die dingen krijg je dan te zien: je ziet iemands binnenkant echt. Je hebt ook wel eens operaties op tv, maar daar kan ik niet tegen: dan zie je hoe ze een paar stukjes rib wegzagen uit iemands borstkas, om beter bij iemands longen of hart te kunnen komen. Ik vind het knap van de dokters, maar om zo met een camera bij iemand naar binnen te kijken, dat is me veel te eng en bloederig. Veel te echt.

Aanschouwelijk voorgesteld, Beweegbare platen rond 1900 26 sep t/m 28 feb 1999, Kunsthal, Westzeedijk 341, Rotterdam. Di t/m za 10-15u, zo 11-17u.

Ik wil wel weten hoe een dier of mens er precies van binnen uitziet, maar liefst zonder bloed - zoals ik ook het liefst een gehaktbal eet, want dat dat een varken of koe was, zie je niet echt meer. Koeientong eet ik nooit. En bij kippenpootjes kijk ik altijd naar het afgehakte stukje poot, waar je het begin van de pootribbels nog ziet.

Tegenwoordig zijn er mooie cd-rom-programma's waarmee je op de computer in bewegende beelden zien kunt hoe het menselijk hart pompt, een kip een ei maakt, of hoe een stoomtrein in elkaar zit. In de vorige eeuw kon dat natuurlijk nog niet: toen bestond die techniek nog niet. Maar grote mensen en kinderen waren natuurlijk ook toen al nieuwsgierig hoe de dingen er van binnen uitzagen. En ook bewegende afbeeldingen vonden ze leuk om te bekijken.

Vandaar dat er prachtige gekleurde uitklapboeken werden gemaakt, een soort voorlopers van cd-roms. Je zag een mooie kip getekend, en als je die weg klapte keek je in de kip, zodat je precies kon zien wat voor lange weg een kippenei af moest leggen voordat het gelegd werd. Zulke boeken, over de buiten en binnenkant van mensen, dieren, planten en machines waren heel populair. Veel van die heel precies getekende boeken, vol kleurige uitklap kaarten kwamen uit Duitsland, maar ook de Nederlandse uitgever Aebele Kluwer uit Deventer begon zelf zulke uitklapboeken te maken over wonderlijke technische vindingen zoals 'de telefoon' of 'de elektromotor'.

Tientallen van zulke boeken zijn nu, opengeklapt, te zien in de Kunsthal in Rotterdam, waar ook een leuke expositie over de Nederlandse tekenaar M.C. Escher te zien is, die hele grappige en ingewikkelde tekeningen maakte, van vissen of vogels die precies inelkaar passen, of onmogelijke gebouwen met trappen die je op kunt lopen zonder ooit boven te komen. Het zijn eigenlijk 'onmogelijke' tekeningen - als je even in de Boeken-bijlage bladert, die na deze Kinderpagina in de krant zit en kijkt op pagina 3, dan zie je Escher-plaatjes. Ze hebben in de Kunsthal ook een soort super cd-rom programma gemaakt, waardoor het lijkt of je echt door de bewegende wereld van Escher vliegt, op hele grote computerschermen. Volop bewegende tekeningen dus, in de Kunsthal.