Kohl sluit grote coalitie niet uit, maar wil die niet leiden

BERLIJN, 24 SEPT. Bondskanselier Helmut Kohl staat niet ter beschikking om na de verkiezingen een grote coalitie van CDU en SPD te leiden. De kanselier heeft dit gisteravond in een televisie-interview met ZDF bevestigd.

Het is geen geheim dat Kohl niet wil meedoen aan een grote coalitie. Dat heeft hij afgelopen maanden regelmatig verklaard. De kanselier vindt het in het parlementaire bedrijf van alledag wenselijk een sterke regering te hebben, die tegenover een sterke oppositie staat. Een Duits parlement waarin 90 procent van de afgevaardigden de regering zou dragen, kan geen goede productieve arbeid leveren, meent de kanselier.

“Ik hou een grote coalitie natuurlijk principieel voor een mogelijkheid, omdat democraten met elkaar coalities moeten kunnen vormen”, voegde Kohl eraan toe. Volgens de kanselier bestaat daartoe echter de noodzaak niet omdat hij ervan uitgaat, dat de huidige regeringscoalitie CDU/CSU en de liberale FDP de verkiezingen wint.

De kanselier mag niets in samenwerking tussen zijn partij en de SPD zien, maar nu de Bondsdagverkiezingen van zondag steeds meer een nek-aan-nek-race tussen de grote partijen zijn geworden, lijkt een grote coalitie in Duitsland niet langer uitgesloten. In de naoorlogse geschiedenis is slechts eenmaal een coalitie tussen CDU/CSU en SPD voorgekomen, van 1966 tot 1969 onder leiding van Kurt Kiesinger (CDU).

Als de opiniepeilingen juist zijn, zouden noch de christen-democraten, noch de sociaal-democraten in staat zijn met hun gewenste coalitiepartner - FDP en Groenen - een stabiele meerderheid in de Bondsdag te vormen.

Volgens de jongste peiling van de ZDF zou de SPD op 39,5 procent van de stemmen kunnen rekenen en CDU/CSU op 37,5 procent. De FDP zou 5,5 procent halen, zodat de huidige coalitie samen 43 procent van de stemmen zou hebben. De Groenen zijn volgens ZDF goed voor 6 procent, zodat rood-groen 45,5 procent krijgt.

Dat is weliswaar meer dan de coalitie van Kohl, maar altijd nog een minderheid in de Bondsdag, zodat een regering al gauw in botsing kan komen met het parlement. Temeer omdat de SPD heeft gezegd “beslist niet” van de gedoogsteun van de PDS, de vroegere communisten, afhankelijk te willen zijn.

Kanseliers-kandidaat Gerhard Schröder heeft een grote coalitie steeds een serieuze mogelijkheid genoemd. Kohl kan zich dit niet voorstellen, maar zodra hij de verkiezingen verliest, ziet hij ook af van het partijvoorzitterschap. Zijn mogelijke opvolger Wolfgang Schäuble denkt positiever over samenwerking met de SPD als de FDP wegvalt.

Ook is het denkbaar dat CDU/CSU de verkiezingen met nipte voorsprong wint, maar de FDP de 5 procent niet haalt. In dat geval blijft ook de SPD als enige partner over met Schäuble als kanselier. Of zal de CSU na de glansrijke overwinning van Edmund Stoiber in Beieren hun 'koning' naar voren schuiven? Ook daarover wordt hevig gespeculeerd.