Buitenland

België

Isabella In 1598 schonk de stervende Filips II de Zuidelijke Nederlanden als huwelijkscadeau aan zijn dochter Isabella. Geen fraai geschenk, want het gebied was geruïneerd door de oorlogen met Frankrijk en Engeland en geplunderd door Zeeuwen en Hollanders. Het aartshertogelijk paar Albrecht en Isabella slaagden er in vrede te sluiten met de omringende landen en de economie te herstellen. Het echtpaar stimuleerde vooral de bloei van kunst en wetenschap in de Zuidelijke Nederlanden. De tentoonstelling laat de pracht en praal van de kunstwerken uit die tijd zien. Albrecht en Isabella (1598-1621), Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis, Jubelpark 10, Brussel. T/m 17 jan 1999, di-zo 10-17u, wo 10-21u. Inl 00-3227417331.

Saint-Feuillen De Ierse abt Feuillen werd in het begin van de zevende eeuw uit zijn klooster in Engeland verjaagd. Hij verliet het eiland en vestigde zich in Fosses-la-Ville. Lang heeft dat niet mogen duren, want hij werd in 655 door struikrovers vermoord. De patroonheilige van het Waalse stadje wordt om de zeven jaar herdacht met een mars van 2500 deelnemers, die als Napoleontisch soldaat verkleed zijn. Op zo 27 sept 10-18u in Fosses-la-Ville (in de buurt van Namen). Inl 00-3271711468.

Zilver en make-up In 1869 werd het officiële keurmerk op zilver afgeschaft en mochten winkeliers en edelsmeden hun eigen zilvermerk gebruiken. De grote fabrikanten verdrongen de kleine ateliers en gingen produkten in serie maken, die bestemd waren voor een breed publiek. Een kaartje voor deze zilvertentoonstelling geeft gratis toegang tot de expositie over de geschiedenis van de make-up, eveneens een luxe-industrie. Zilver: Museum Sterckshof, Hoofdvunderlei 160, Antwerpen (Deurne), t/m 13 dec, di-zo, 10-17u30 00-3233605250. Make-up: Koningin Fabiolazaal, Jezusstraat 28, Antwerpen, t/m 6 dec, di-zo, 10-17u 00-3232024627.

En verder Grootste Rommelmarkt van Vlaanderen op 27 sept 9-18u 't Zand, Brugge 00-3250341736; WK zeilwagenrijden op het strand van De Panne, 26 sept t/m 2 okt, 00-3258421818; nog tot 27 sept tentoonstelling over koning Boudewijn in het Koninklijk Paleis te Brussel, 10u30-16u30; diverse exposities over Dirk Bouts t/m 6 dec in Leuven 00-3216224564 en van Memling tot Pourbus t/m 6 dec in Brugge res 00-3250446644 of bij de VVV- en GWK-kantoren.

Duitsland

Schatten

Tijdens de jacht verwondt de keizer een witte gazelle, die plotseling in een prachtige vrouw verandert. Zo begint Richard Strauss' opera 'Frau ohne Schatten', naar het libretto van Hugo von Hofmannsthal. De opera ging in 1919 in Wenen in première en een nieuwe première vindt plaats op 26 september in Berlijn; regie: Philippe Arlaud. Deutsche Oper, Bismarckstr. 34, aanvang 18u. Inl 00-49303438401.

Smith Een ingewikkeld en fragiel systeem van organen: dat is het menselijk lichaam volgens Kiki Smith. Met haar choquerende mensen-beelden deed Smith in het midden jaren tachtig voor het eerst van zich spreken. Inmiddels wijdt ze zich tevens aan de omgeving van de mens: aan natuur, kosmos en dierenwereld. Ze werkt met glas, papier, was en terracotta en behalve beelden maakt ze ook installaties, video's en tekeningen. Het motto van haar expositie luidt: 'All creatures are great and small.' Van 26 sept t/m 15 nov in de Kestner Gesellschaft, Goseriede 11, Hannover. Dag beh ma 10-19u, do 10-21u. Inl 00-4951170120-0.

Blokhutten Naar vogelstemmen luisteren, boomschors betasten, een slapend berengezin in zijn hol aan het schrikken maken, heksen en sjamanen ontmoeten: dat alles kan bij de interactieve tentoonstelling 'Beren en blokhutten' in Hamburg. Wie geen zin heeft om hutten te bouwen of bomen te vellen kan op z'n gemak houten voorwerpen bekijken, zoals fietsen en schrijfmachines. Een rondwandeling langs de geëxposeerde bos-schilderijen van nieuwe en oude Europese meesters is ook mogelijk. En kinderen tussen acht en dertien mogen in het Heksenwoud, het Toverbos of het Woud van de Toekomst overnachten. Hamburgisches Museum für Völkerkunde, Rothenbaumchaussee 64. Di-zo 10-18u, do tot 21u. Inl 00-494044195524.

En verder Von Ingres bis Cézanne t/m 4 okt in de Kunst- und Ausstellungshalle in Bonn 00-492289171-200; Berliner Festwochen t/m 5 okt 00-493025489100; schilderijen en foto's met als thema Het kind in de kunst van de 20ste eeuw van 27 sept t/m 1 nov in het Von der Heydt-Museum in Wuppertal; beelden en collages van Max Ernst t/m 29 nov in de Kunstsammlung Nordrhein-Westfalen in Düsseldorf 00-492118381-0.

Frankrijk

Sarrautte

Het stuk Pour un oui ou pour un non van de succesvolle Franse auteur Nathalie Sarraute, is een verbluffende dialoog tussen twee vrienden die hun vriendschap proberen te herstellen. Sarraute jongleert met personages, oorlogmachines, gevoelens, waanzinnigheden en waarschuwingen. Ongenadig, vrolijk en scherp. Parijs, Théatre de la Colline, t/m 31 okt. Inl 00-33144625252.

Anish Kapoor De Engelse, van geboorte Indiase beeldhouwer Anish Kapoor (1954), is na Henry Moore en Anthony Caro en met Tony Cragg en Bill Woodrow een van de belangrijkste figuren van de nieuwe Britse beeldhouwkunst. Zijn sculpturen van steen, marmer of stalen spiegels, voorzien van gaten of spleten, geven fundamentele tegenstellingen aan. Zijn laatste werken van gepolijst staal weerspiegelen heel spectaculair de toeschouwer en zijn omgeving. Parijs, Chapelle Saint-Louis de la Salpêtière, Boulevard de l'Hôpital 47, t/m 1 nov. Inl 00-33153451717. Bordeaux, CAPC, Rue Ferrère 7, van 16 okt t/m 7 febr. Inl 00-33556008150.

Cobra De Cobra-beweging werd 50 jaar geleden opgericht, (1948-1951). Het Institut Néerlandais viert dit met een tentoonstelling waarvan de werken werden gekozen (in samenwerking met het Cobramuseum in Amstelveen) rond een thema: de samenwerking tussen de schilders en de dichters, de basis van de Cobra-groep. De expositie bestaat hoofdzakelijk uit litho's en gouaches, maar ook enkele doeken van Appel, Constant en Corneille, werk op papier van Alechinsky, Brands, Dotremont en Noiret, vaak geschapen in samenwerking met dichters als Claus, Elburg, Kouwenaar en Vinkenoog. Parijs, Institut Néerlandais, Rue de Lille 121, t/m 25 okt. dag. beh. ma. 13-19u. Inl. 00-3315391240.

Kurosawa Twee Parijse bioscopen brengen hulde aan de beroemde onlangs overleden Japanse cineast Akira Kurosawa. Les 3 Luxembourg toont t/m 29 sept. Les Bas-Fonds. Nora Inu, Chien enragé, Dersou Ouzala, Madadayo, Rhapsodie en Août. Hachigatsu no Rapusodi, Vivre, Ikuru, De bioscoop Action Ecoles toont voor onbepaalde tijd de onverkorte versie (bijna 3 1/2u) van Kurosawa's meesterwerk Les sept samourai's. De films zijn niet nagesynchroniseerd en hebben Franse ondertitels. Parijs, Les 3 Luxembourg, Rue Monsieur le Prince 67, Inl 00-33146339777; Action Ecoles, Rue des Ecoles 23, Inl 00-33143297989.

En verder: Don Carlo, opera van Verdi op 26 en 29 sept, 2, 6, 9, 12, 15 en 18 okt in de Opéra Bastille te Parijs 00-33836697868; Biennale des Antiquaires t/m 4 okt in de Carrousel du Louvre te Parijs (dag. 11-20u, ma, wo, vr tot 23u); Champs d'Aviation t/m 27 sept op de Champs d'Elysées te Parijs 00-33147237252; Millet-Van Gogh t/m 3 jan in het Musée d'Orsay te Parijs 00-33140494814; Pierre Alechinsky t/m 22 nov in de Jeu de Paume te Parijs 00-33142606969.

Groot-Brittannië

Picasso in klei Het gebeurt niet vaak dat je na een serieuze tentoonstelling van een serieuze kunstenaar in een serieus museum glimlachend weer op straat staat. Bij de beschilderde borden, potten en vazen van Pablo Picasso (1881-1973) die de Londonse Royal Academy of Arts heeft verzameld, kan dat toch. In' Painter & Sculptor in Clay' laat Picasso zien dat een ranke vaas eigenlijk een onschuldig ogende vrouw is en in een doodgewoon bord schuilt voor Picasso een vrolijk gezicht of een uil. Een groot deel van de werken is afkomstig uit bezit van de erven Piccasso en is nog nooit tentoongesteld. T/m 16 dec Painter & Sculptor in Clay in de Royal Academy of Arts, London. Dagelijks 10-18u. Metro Green Park. Inl 00-441713008000.

The Globe in de winter In het drie jaar geleden herbouwde Shakespeare-theater uit de zeventiende-eeuw, de Globe, zijn alle voorstellingen tot eind september uitverkocht en daarna houdt het theaterseizoen zich stil tot volgend jaar mei. Maar gelukkig gaan de rondleidingen in het geheel van eikenhout gemaakte, cirkelvormige openluchttheater gewoon door in de winter en is er een interessante expositie over de bouw van het complex te bezichtigen. Shakespeare's Globe, London. Rondleidingen dagelijks 10-17u. Metro Mansion House, Cannon Street of London Bridge. Inl 00-441719021500.

Takemitsu in Southbank Van 2 t/m 28 oktober wordt in het Southbank Centre de in 1996 overleden Japanse componist Toru Takemitsu herdacht met het twintigste-eeuwse muziekfestival Spirit Garden. Oliver Knussen, dirigent van het London Sinfonietta, heeft met het samenstellen van het programma Takemitsuˆs banden met Claude Debussy, Maurice Ravel, Alban Berg, Olivier Messiaen, John Cage en Morton Feldman benadrukt door werken van deze componisten op subtiele manier te combineren met werken van Takemitsu zelf. Naast de concerten door het BBC Symphony Orchestra, de Philharmonia en het London Sinfonietta in de Royal Festival Hall en de Queen Elizabeth Hall zijn er lezingen, workshops en wordt een groot deel van Takemitsu's kamermuziek uitgevoerd in de Purcell Room. Details over data, aanvangstijden en uitvoerenden staan in een uitgebreide folder: inl 00-441719604242 of op het Internet: www.soundintermedia.co.uk/treeline-online/.

En verder Bernard Haitink dirigeert op 5, 6, 8 en 10 okt een concertante uitvoering van Wagners Ring in de Symphony Hall Birmingham00-441212123333; t/m 15 nov Pieterde Hooch, een retrospectief van een van de belangrijkste Nederlandse schilders uit de Gouden Eeuw in de Dulwich Picture Gallery, London 00-441816935254; t/m 13 dec Mirror Image, een tentoonstelling over reflectie in de breedste zin van het woord in The National Gallery, London 00-441717472885.

Italië

Gang De familie De Medici, die lange tijd over Florence heeft geheerst, gebruikte verschillende paleizen verspreid over de stad, maar wilde zich daartussen kunnen verplaatsen zonder over straat te gaan. Daarom lieten zij een speciale gang bouwen die vanaf Palazzo Vecchio en het museum de Uffizi, over de Ponte Vecchio, naar Palazzo Pitti voerde. Deze 'gang van de prinsen' is tijdelijk opgesteld voor het publiek. Reserveren verplicht. T/m 26 nov. Inl 00-390552346284.

Centrale Een van de meest-besproken tentoonstellingen in Rome is te zien in een voormalige centrale van de elektriteitsmaatschappij Acea. Tussen de oude machines zijn hier antieke Romeinse beelden uit de collectie van de Capitolijnse musea neergezet: kortom visuele contrasten in overvloed. Di t/m vr 10-18u, za en zo 10-20u. Inl 00-39065748030.

Antiek Spoleto, in het hart van de regio Umbrië, is het belangrijkste centrum voor antiek-liefhebbers in Midden-Italië. Iedere tweede zondag van de maand treffen verkopers en verkopers elkaar in kraampjes aan de smalle straten van deze oude stad. Inl 00-390743220311.

En verder Maya-kunst t/m 16 mei in Palazzo Grassi, 00-390415229875; 18e-eeuwse meubels t/m 30 sept in de spiegelzaal van het voormalige koninklijke paleis in Genua 00-390102710272; 20ste-eeuwse Italiaanse meesters t/m 15 nov in Palazzo delle Albere in Trento 00-390461986588; Parmiggiani t/m 15 nov in de Promotrice delle Belle Arti in Turijn 00-390116692545; Alvar Aalto t/m 22 nov in Palazzo Te in Mantua 00-390376369198.

New York

Amsterdam De oudste afbeelding van 'The City of New Amsterdam', daterend 25 jaar na de vestiging van de West-Indische Compagnie op het uiterste zuidpuntje van Manhattan, is het middelpunt van de tentoonstelling 'New York Begins', in het Museum of the City of New York. De tekening behoort tot de collectie van de Oostenrijkse Nationale Bibliotheek, 1220 Fifth Avenue, bij 102nd Street, t/m 29 nov. Inl 00-12125341672.

In première De eerste week van oktober zijn onder meer de volgende films te verwachten: 'Antz'van de maker van de fascinerende computeranimatiefilm 'A Toy Story', een liefdesverhaal over mieren, met de stemmen van Woody Allen, Sharon Stone en Sylvester Stallone en 'What Dreams May Come', waarin Robin Williams na een auto-ongeluk in de hemel belandt en zijn vrouw, die daarop zelfmoord pleegt, in de hel verdwijnt. Ze vinden elkaar dankzij een behulpzame engel.

Foodcourt Oma wil een salade, pa sushi, ma een falafel en tante Annie Indias eten en liefst snel en goedkoop. Dat kan, allemaal tegelijk in de 'Foodcourt' op de zevende verdieping van een heuse Mall (met de gebruikelijke tweede en derderangs winkels, maar altijd goed voor een paar sneakers) in het hartje van Manhattan, op Sixth Avenue bij 33rd Street, praktisch tegenover Macy's. Wel oordopjes meenemen, er is plaats voor ruim duizend zelfbedieners.

En verder Bonnard t/m 13 okt en Alexandr Rodchenko t/m 6 okt in het Museum of Modern Art 00-12127089480; Mark Rothko in het Whitney Museum t/m 29 nov 00-12125703676; Inside Out: New Chinese Art in P.S. 1 Contemporary Art Center 00-17187842084 en de The Asia Society 00-12125172742 t/m 3 jan 1999; Laurie Anderson in Artist Space t/m 7 nov 00-12122263970; Louis Comfort Tiffany in het Metropolitan Museum t/m 31 jan 1999 00-12128795500.Schaal met een kop van een faun (l) en aardewerken vrouw van Pablo Picasso op de expositie Painter & Sculptor in Clay in de Royal Academy of Arts, Londen