Affaires eerst afgedaan als onbelangrijk; Fraude achtervolgt Europese Commissie

BRUSSEL, 24 SEPT. Snel achter elkaar opduikende schandalen hebben de Europese Commissie in opspraak gebracht. Het gaat om financiële fraude, om een benoeming van een onderzoeker en om chaos bij examens voor nieuwe ambtelijke medewerkers van de commissie.

De anti-fraudedienst van de Commissie, Uclaf, heeft ontdekt dat in 1993 en 1994 verschillende in Luxemburg gevestigde ondernemingen via het Europees Bureau voor Humanitaire Spoedhulp (Echo) contracten kregen voor de levering van hulp aan Bosnië en het gebied van de Grote Meren in Afrika, maar dat de humanitaire bijstand nooit werd geëffectueerd. Geld werd gebruikt voor het inhuren van personeel, omdat de Commissie onvoldoende krachten voor het werk van Echo had.

Volgens de Commissie is aan deze praktijk een einde gemaakt. De betrokken Europees Commissarissen Emma Bonino, Manuel Marin, Anita Gradin en Erkki Liikanen, hebben eensgezind getracht de affaire als weinig belangrijk af te doen. Ze moesten toegeven dat er contracten zijn afgesloten waarvan geen administratie terug te vinden is. Maar ze wezen er tevreden op dat het een dienst van de Commissie zelf is (de Uclaf), die de zaak op het spoor gekomen is. Slechts 1,1 miljoen gulden zou zoek zijn, wat een schijntje is vergeleken met de 7,9 miljard gulden die door Echo zijn uitgegeven. Een ambtenaar van Echo is geschorst en zijn zaak is overgedragen aan de justitie in Luxemburg.

Maar gisteren moest een woordvoerder van de Commissie toegeven dat het goed mogelijk is dat veel meer dan 1,1 miljoen spoorloos is. De Uclaf heeft het onderzoek naar deze fraudezaak nog niet afgesloten, de 1,1 miljoen gulden zou slechts het bedrag waarvan met zekerheid is vastgesteld dat het spoorloos is.

Een schandaal, waarbij de Franse Eurocommissaris Edith Cresson betrokken is, heeft zijdelings met deze zaak te maken. De socialistische ex-premier Cresson was tot vorig jaar september tevens burgemeester van het Franse Châtellerault. Ze was (en is) hooguit drie dagen per week in Brussel, waar zij de portefeuille Onderzoek beheert. Daar ontvangt ze dikwijls tandarts Berthelot uit Châtellerault, met wie ze ook vaak samen pendelt. Deze tandarts had lange tijd een contract met Perrylux, een van de Luxemburgse ondernemingen die bij het Echo-schandaal zijn betrokken.

Na berichten hierover in de Belgische krant La Meuse in augustus ontkende Cresson officieel iedere betrokkenheid bij het Echo-schandaal. Gisteren gaf haar woordvoerder toe dat Berthelot na de beëindiging van zijn contract met Perrylux, een overeenkomst voor aids-onderzoek van de Commissie had gekregen. Bertholot zou over zijn activiteiten hebben moeten rapporteren, maar de woordvoerder kende die rapporten niet. De tandarts zou het Eurocommissaris Cresson mogelijk hebben moeten maken onderzoekers te leren kennen. De woordvoerder, die aanvankelijk zei dat het ging om een zakelijke relatie tussen Cresson in haar functie van burgemeester en Berthelot, later noemde hij haar echter “een vriend van Cresson”.

Op berichten over fraude bij examens op 38 plaatsen in Europa voor kandidaat Europese ambtenaren heeft de Europese Commissie gisteren radicaal gereageerd door het werk van alle 30.000 kandidaten ongeldig te verklaren. Uit een eerste onderzoek is gebleken dat er fraude is gepleegd in Brussel, Rome en Milaan. Er waren 650 personen ingezet om te kijken of alles naar behoren zou verlopen. De totale kosten bedroegen ruim 2,5 miljoen gulden.

Maar vastgesteld is dat in Italië de goede antwoorden van het examen tevoren zijn uitgelekt. In Brussel konden studenten vanaf het toilet met draagbare telefoons over de vragen met de buitenwereld overleggen. Hoewel het volgens de woordvoerder gebruikelijk is dat na zulke massa-examens klachten volgen van kandidaten die vinden dat zij geen eerlijke kans hebben gehad, heeft de Commissie deze keer het onderzoek naar de omvang van het spieken en het uitlekken van examengegevens niet willen afwachten en dadelijk besloten dat alles opnieuw moet.