Zeker 49 doden; Hevig verzet tegen invasie in Lesotho

JOHANNESBURG, 23 SEPT. Zuid-Afrikaanse troepen die gisteren het buurland Lesotho binnenvielen om een einde te maken aan de politieke onrust aldaar, hebben te maken gekregen met veel meer verzet dan verwacht.

Tot nu toe zijn negen Zuid-Afrikaanse militairen gesneuveld, zo deelde het ministerie van Defensie in Pretoria vanmorgen mee. Aan Lesothaanse militaire zijde zijn zeker veertig doden gevallen.

Zuid-Afrikaanse oppositiepartijen hebben de invasie van de enclave Lesotho scherp veroordeeld. Vanmiddag zal waarnemend president Buthelezi in de Kaapse residentie van president Mandela de militaire interventie nader toelichten.

De 650 man sterke Zuid-Afrikaanse invasiemacht, die gisteravond hulp kreeg van 200 man Botswaanse troepen, hebben de belangrijkste verzetshaarden inmiddels uitgeschakeld, maar stuitte vanmorgen nog op hevige weerstand van Lesothaanse militairen die de kant van de oppositie hadden gekozen. Pas na ruim 24 uur strijd kon vanmorgen de militaire basis Makonyane, in de buitenwijken van de hoofdstad Maseru, worden ingenomen. Aangezien het verzet veel groter was dan verwacht, hebben de Zuid-Afrikaanse strijdkrachten vandaag besloten wapens van zwaarder kaliber in te zetten en is de order 'shoot to kill' van kracht.

Het Zuid-Afrikaanse leger was gisteren volgens ooggetuigen slecht voorbereid op de actie. “Ik heb nog nooit zo iets belachelijks gezien. De Zuid-Afrikanen trokken de grens over alsof ze op weg waren naar een theekransje. Maar Lesotho is Lesotho, de mensen zijn zeer gemotiveerd”, aldus de fotograaf Greg Marinovich vanmorgen. Marinovich liep een schotwond op toen het konvooi waarmee hij reisde in een hinderlaag liep. “Er was sprake van een typische guerrillasituatie. De verdedigers staken eerst het gras in brand en vuurden toen vanaf de heuvels op de Zuid-Afrikanen, die geen idee hadden wat ze moesten doen.”

In de eerste uren van de strijd vielen gisteren vijf doden aan Zuid-Afrikaanse zijde. De invasie leidden tot woedende reacties onder Lesothaanse burgers. Ze trokken plunderend en brandstichtend door de straten van Maseru; het Zuid-Afrikaanse leger liet hen ongemoeid. Vrijwel alle winkels aan de hoofdstraat van Maseru zijn verwoest, de eigenaars, onder wie veel Taiwanezen en Indiërs, vluchtten naar Zuid-Afrika. In Lesotho heerst volgens waarnemers nu een sterke anti-buitenlandse stemming. Met name Zuid-Afrikaanse burgers worden vijandig bejegend, hun auto's bekogeld of gestolen.

Intussen lijken de regering van het koninkrijk en de oppositie bereid te zijn tot overleg. De militaire interventie, die plaatshad onder de paraplu van de SADC (Ontwikkelingsgemeenschap van Zuidelijk Afrika), is bedoeld om een einde te maken aan de politieke chaos die het openbare leven in Lesotho de afgelopen weken lamlegde na de verkiezingen van 23 mei.

De Zuid-Afrikaanse minister van Veiligheid, Sydney Mufamadi, zei gisteren dat een “onaangekondigde staatsgreep” de rechtstreekse aanleiding vormde voor de invasie. Muiters in het leger zouden de macht hebben overgenomen en de SADC reageerde op een verzoek van de zittende regering van Lesotho, aldus Mufamadi.