Witte Huis wil wijze mannen voor compromis

WASHINGTON, 23 SEPT. Medewerkers van president Clinton proberen wijze mannen van beide partijen in te schakelen bij hun pogingen om een formeel impeachment-onderzoek te voorkomen. Maar de Republikeinen in het Congres willen dat het Huis van Afgevaardigden al binnen twee weken stemt over de instelling van zo'n onderzoek.

Het Witte Huis heeft de afgelopen dagen gepeild of de leiding van de Republikeinen in het Congres bereid is te praten over een snelle oplossing van de huidige crisis. Ze hopen dat een impeachment-procedure voorkomen kan worden, door het Congres een overeenkomst aan te bieden waarbij de president bereid zou zijn om een berisping en eventueel een geldboete te accepteren, in ruil voor het afblazen van het impeachment-onderzoek.

Geen van de Republikeinse Congresleden lijkt daar voorlopig voor te voelen. Henry Hyde, voorzitter van de Huis-commissie voor Justitie die over een impeachment- onderzoek moet adviseren, zei gisteren dat het “bijzonder voorbarig” is om al over zo'n overeenkomst te praten. Veel politieke commentatoren vermoeden dat het al te laat is om een impeachment-onderzoek nog af te wenden.

Het Witte Huis wil koste wat het kost voorkomen dat de affaire-Lewinsky eindeloos uitgesponnen wordt in openbare hoorzittingen, die vrijwel zeker een belangrijk onderdeel van een impeachment-onderzoek zullen vormen. Daarom hebben medewerkers van de president, zo meldt The New York Times vandaag, achter de schermen Republikeinse kopstukken van weleer benaderd, zoals ex-president George Bush, Bob Dole, de vorige meerderheidsleider in de Senaat en rivaal van Clinton bij de presidentsverkiezingen in 1996, en Howard Baker, eveneens een voormalig leider van de Republikeinen in de Senaat. Wijze mannen als Bush, Dole en Baker, en van Democratische zijde de voormalige senator George Mitchell (bemiddelaar van het vredesakkoord in Noord-Ierland), zouden het Congres duidelijk moeten maken dat het land niet gebaat is bij een over vele maanden uitgesmeerde ondermijning van Clintons presidentschap.

Niet bekend

Hyde zei gisteren dat hij verwacht dat het voltallige Huis van Afgevaardigden begin oktober zal beslissen of het tot een impeachment-onderzoek moet komen. Het Congres heeft 9 oktober voorlopig op de kalender gezet als laatste zittingsdag voor het herfstreces, waarin de Congresleden campagne kunnen voeren. Hoorzittingen, gaf Hyde aan, zouden na de verkiezingen kunnen plaatsvinden.

In Washington wordt dezer dagen ook veel gesproken over de mogelijkheid dat president Clinton persoonlijk verschijnt voor de commissie van Justitie. Dat idee werd dit weekeinde geopperd door de Democratische senator John Kerry. Trent Lott, de Republikeinse leider in de Senaat, zei dat het waarschijnlijk een positieve ontwikkeling zou zijn, maar hij betwijfelde of het een impeachment-onderzoek nog kan afwenden.

De Zuid-Afrikaanse president Nelson Mandela stak Clinton gisteren een hart onder de riem. Tijdens een receptie met zwarte geestelijken in het Witte Huis zei Mandela over de problemen van de president: “Wij moeten ons niet in deze zaak mengen, maar we willen wel zeggen dat president Clinton een vriend is van Zuid-Afrika en van Afrika. En ik meen dat hij ook de vriend is van de grote massa van zwarten, minderheden en gehandicapten in de Verenigde Staten. Onze moraal staat ons niet toe onze vrienden in de steek te laten.” Clinton zei dat de vriendschap van Mandela een van de grootste “zegeningen is voor Hillary en mij, waarbij alle beproevingen in het niet vallen”.

Ook de dochter van Martin Luther King jr., dominee Bernice King, sprak de aanwezige geestelijken toe. Ze ging hen voor in een spreekkoor dat gericht was tot Clintons tegenstanders: Laat hem met rust! Laat hem met rust! De afgelopen weken hebben zwarte Amerikanen, en hun politieke en geestelijke leiders, getoond dat ze tot de trouwste aanhangers van de president behoren.

De uitzending van het verhoor van Clinton over de affaire-Lewinsky, maandag op de televisie, blijkt in de VS zeker 22,5 miljoen kijkers getrokken te hebben. De korte televisietoespraak waarin Clinton op 17 augustus erkende dat hij een “ongepaste relatie” met Lewinsky had, trok drie keer zoveel kijkers. De grote televisiezenders CBS, ABC en NBC, die hun soap-opera's voor het verhoor aan de kant schoven, trokken niet meer kijkers dan anders.