'Wij geven een ziek kind soms les tot de laatste dag'

De ziekenhuisscholen moeten sluiten. Voortaan mag de gewone school de lessen blijven verzorgen voor een ziek kind.

DEN HAAG, 23 SEPT. Behendig manoeuvreert Miralda Eerhart (19) haar rolstoel langs de tafels in de rookkamer van het revalidatiecentrum in Den Haag. Ze komt net van de fysiotherapeut en alleen na het nemen van een spierverslapper is de pijn “een beetje te harden”. Miralda zit in het laatste jaar van de Havo, binnenkort beginnen de schoolonderzoeken.

Elke dag krijgt ze één uur les van een docent van de ziekenhuisschool, vandaag heeft ze geschiedenis. “Mijn hoofd staat er niet naar, maar ik wil mijn examen halen. En soms kun je de pijn even uit je gedachten zetten.”

Binnenkort krijgt Miralda geen les meer van de ziekenhuisleraar, want de twaalf ziekenhuisscholen in Nederland moeten dicht.

Gisteren besloot de Tweede Kamer dat zieke kinderen voortaan les krijgen van leraren op hun gewone school. Na één dag ziekte wordt de gewone school verantwoordelijk voor voortzetting van het onderwijs. De 162 ziekenhuisschoolleraren die lesgeven in 150 verschillende ziekenhuizen, worden ondergebracht bij de schoolbegeleidingsdiensten (SBD) of in een van de academische ziekenhuizen, die een educatieve afdeling krijgen.

Elf weken geleden raakte Miralda ernstig gewond bij een zwaar auto-ongeval. Haar vriend overleefde het ongeluk niet. Na een behandeling van zes weken in het Rotterdamse Dijkzigtziekenhuis werd ze overgeplaatst naar het revalidatiecentrum.

Hoe lang ze daar moet blijven, weet niemand. Maar ze heeft in elk geval haar lessen die een belangrijke onderbreking vormen van de dagelijkse gang langs therapeuten en artsen. “Tijdens dat uurtje word je even niet behandeld als patiënt maar als mens. En je kunt je hersenen dan voeden met iets anders dan met allerlei negatieve gedachten”, zegt Miralda.

Volgens de nieuwe regeling voor zieke leerlingen moeten de leerkrachten van de eigen school, de zogeheten thuisschool, naast hun vaste lessen naar het ziekenhuis komen om een uur per dag onderwijs te geven. Als dat niet lukt, kunnen de scholen voor ondersteuning aankloppen bij de SBD's. De verwachting is dat veel scholen daarvan gebruik zullen maken, omdat veel onderwijsinstellingen nu al kampen met een te hoge werkdruk. Bovendien moeten veel langdurig zieke kinderen voor hun behandeling naar een ziekenhuis buiten de regio. Zo zou in het geval van Miralda dagelijks een docent vanuit haar woonplaats Goes naar Den Haag moeten reizen.

De vorige staatssecretaris van Onderwijs, T. Netelenbos, besloot tot het sluiten van de ziekenhuisscholen, omdat het aantal leerlingen de laatste jaren fors is afgenomen. In 1990 maakten nog ruim 800 kinderen gebruik van een ziekenhuisschool, het afgelopen schooljaar waren dat er 564. Die afname is het gevolg van de vooruitgang van de medische wetenschap, waardoor kinderen minder lang in het ziekenhuis hoeven te blijven. Leerkrachten van de ziekenhuischolen vrezen echter dat vanaf volgend jaar honderden zieke leerlingen geen onderwijs meer krijgen, omdat de thuisscholen niet berekend zijn op de extra taken. Volgens M. Krijger van de Ziekenhuisschool Zuid-Holland West zijn nu al honderden leerlingen die ziek thuis liggen verstoken van onderwijs, omdat de thuisscholen geen begeleiding kunnen geven. In de regio Den Haag bijvoorbeeld, krijgen gemiddeld twintig zieke leerlingen thuis les, terwijl dat er volgens de statistieken zo'n honderd zouden moeten zijn. “Het is geen onwil, maar de scholen kunnen het simpelweg niet aan. De werkdruk op scholen is nu al groot”, zegt Krijger.

Ook zijn de docenten bang dat veel kennis en ervaring met het lesgeven aan soms doodzieke kinderen verloren gaat door het verdwijnen van de ziekenhuisscholen. “Kinderen kunnen door de medicijnen die ze krijgen, last hebben van bijvoorbeeld concentratieproblemen. En ze hebben vaak veel pijn. Toch blijkt dat de behoefte aan onderwijs groot is. Kinderen met een ongeneeslijke ziekte krijgen het gevoel dat ze nog niet zijn afgeschreven. Soms blijven we lesgeven tot op de laatste dag. Net zolang als de leerling het wil en het aankan”, zegt Krijger.

Ook de Tweede Kamer vreest dat expertise van ziekenhuisleraren verloren gaat en vroeg daarom gisteren aan staatssecretaris Adelmund (Onderwijs) de garantie dat de kwaliteit van het onderwijs aan zieke kinderen behouden blijft. De Kamer wil dat Adelmund onderzoekt of de ziekenhuisleraren kunnen worden ondergebracht bij de 'expertisecentra'. Die begeleiden het project 'Weer samen naar school' dat leerlingen in het speciaal onderwijs op gewone scholen moet integreren.