'V-raad besluit snel tot militaire actie in Kosovo'

NEW YORK, 22 SEPT. Minister Van Aartsen (Buitenlandse Zaken) verwacht dat de Veiligheidsraad nog deze week besluit tot een internationale militaire actie tegen het aanhoudende “afgrijselijke” Servische optreden tegen de Albanese bevolkingsmeerderheid in Kosovo. Volgens de minister, die vooral denkt aan NAVO-luchtacties, zijn er “aanwijzingen” dat ook Rusland zich in de Veiligheidsraad niet langer zou verzetten.

Van Aartsen, deze week aanwezig bij de Algemene Vergadering van de VN, zou vandaag bij zijn collega's van de Europese Unie “humanitaire actie geflankeerd door een militaire operatie” bepleiten. Volgens Van Aartsen drong ook de Britse premier, Blair, gisteren in zijn rede tot de VN op zo'n “Kosovo-actie” tegen het Servische regime aan. Volgens sommige bronnen stelde Blair een resolutie voor waarin een staakt-het-vuren in Kosovo werd geëist.

“We kunnen niet op onze krent blijven zitten. We moeten een signaal geven en [de Joegoslavische president] Miloševic duidelijk maken dat de wereld niet langer akkoord gaat met zijn optreden in Kosovo, waar hele dorpen worden platgebrand en etnisch worden gezuiverd”, zei Van Aartsen. Zo'n beoogde militaire actie is al in NAVO-verband voorbereid en moet “natuurlijk in samenwerking met de VS worden uitgevoerd”, voegde hij daaraan toe. Voor een actie met grondtroepen zal bij de NAVO-partners geen instemming te krijgen zijn, ook en vooral niet bij de VS, maar ook voor een militaire operatie uit de lucht “die pijn doet” zal Miloševic respect hebben, zei Van Aartsen.

Als de EU-landen vandaag instemmen met een militaire actie is het vervolgens aan de Veiligheidsraad om daaraan met een resolutie een legitimatie te geven. “We kruipen naar een klimaat waarin zo'n resolutie mogelijk wordt”, zei de minister.

Volgens medewerkers van Van Aartsen zou voor zo'n resolutie een beroep kunnen worden gedaan op artikel 7 van het VN-Handvest. Dat artikel, dat eerder al in Oost-Congo is toegepast, staat militair ingrijpen toe wanneer er in een bepaald gebied een zó ernstige humanitaire noodsituatie bestaat dat zij een bedreiging voor de vrede vormt.

De campagne voor een Nederlandse zetel voor twee jaar in de Veiligheidsraad (in 1999 en 2000) verloopt “redelijk”, zei Van Aartsen. Nederland, dat al vier keer een tweejarig lidmaatschap van de Veiligheidsraad had, dingt met Canada en Griekenland naar een van de twee zetels die voor de “Westelijke groep” ter beschikking staan.

Dat Canada één van die zetels krijgt, geldt als nagenoeg zeker. Nederland werft voor zijn kandidatuur door te wijzen op zijn verhoudingsgewijs grote financiële en militaire bijdrage aan de VN, zijn reputatie als traditioneel verdediger van rechtsstatelijk gedrag en zijn gastheerschap voor organen als het Internationale Hof van Justitie, het Joegoslavië-Tribunaal en - straks - het Internationale Strafhof.

Ook het ruime Nederlandse budget voor ontwikkelingssamenwerking geldt als pluspunt. Voor verkiezing als lid van de V-raad is steun van twee derde van de VN-leden nodig.