Toespraak voor Verenigde Naties; Clinton wil harde aanpak terrorisme

NEW YORK, 22 SEPT. In zijn toespraak tot de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in New York heeft de Amerikaanse president Bill Clinton gisteren opgeroepen gezamenlijk de strijd aan te binden tegen het internationale terrorisme, dat volgens hem niet alleen een Amerikaans probleem is.

Volgens Clinton is terrorisme een “gevaar voor tolerante en open samenlevingen en onschuldige mensen”. Hij pleitte voor het aanscherpen van wetgeving op dit gebied en vroeg de lidstaten alle vormen van “steun, onderdak en financiële hulp” voor terroristen te staken en de druk te vergroten op landen die dat niet doen.

In zijn openingstoespraak had VN-secretaris-generaal Kofi Annan de VS eerder in bedekte termen veroordeeld voor de militaire acties tegen Soedan en Afghanistan, die volgens de Amerikanen betrokken waren bij de aanslagen op hun ambassades in Kenia en Tanzania op 7 augustus. “Terrorisme is een wereldwijde bedreiging, die vraagt om wereldwijde actie”, aldus Annan, die de VS niet met name noemde. “Individuele acties door lidstaten, of die nu gericht zijn tegen staten of organisaties die niet aan een staat gelieerd zijn, kunnen nooit een oplossing bieden.”

De Iraanse president Mohammad Khatami richte zich in zijn toespraak, de eerste in de VN sinds 1986 van een Iraanse president, zijn aandacht vrijwel geheel op het bewind van de Talibaan in Afghanistan. Hij beschuldigde de Talibaan van genocide en eiste dat degenen die onlangs negen Iraanse diplomaten in Afghanistan hebben vermoord, voor het gerecht worden gebracht.

Volgens Khatami is een militaire oplossing van het conflict onmogelijk. Iran heeft intussen 200.000 soldaten aan de grens met Afghanistan gestationeerd. Khatami vroeg de internationale gemeenschap de druk op de Talibaan verder op te voeren. Volgens woordvoeder James Rubin van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken, heeft minister Albright haar medeleven uitgesproken over de dood van de Iraanse diplomaten. Verder sprak ze haar onvrede uit over de poging van de Talibaan “een autocratisch fundamentalisme op te leggen aan zeer verschillende en onafhankelijke bevolkingsgroepen”.

De Britse premier Tony Blair heeft gisteren in zijn rede voorgesteld later dit jaar in Londen een conferentie te houden over terrorisme. Hij wees op terreuracties in “Luxor, Dar-es Salaam, Nairobi, Omagh en vele andere plaatsen”. Verder pleitte Blair voor een hardere aanpak van de Joegoslavische president Slobodan Miloševic met betrekking tot de Servische provincie Kosovo. Blair vroeg de Veiligheidsraad om steun voor de Brits-Franse resolutie, waarin wordt gedreigd met militair geweld als de Serviërs het geweld in Kosovo niet staken.

Verschillende staats- en regeringsleiders hebben in hun toespraken gewezen op de gevaren van de financiële crisis in de wereld. De Japanse premier Keizo Obuchi heeft steun aangeboden aan buurlanden met financiële problemen, maar zei dat “het stabiliseren van ons eigen financiële systeem, en het herstellen van onze eigen economie de belangrijkste bijdrage” aan de oplossing van de crisis is. Volgens de Braziliaanse minister van Buitenlandse Zaken, Luiz Felipe Lampreai, wiens land in een ernstige financiële crisis verkeert, hebben de gebeurtenissen van de afgelopen maanden “een kloof te zien gegeven tussen de groeiende financiële onafhankelijkheid en de zwakke internationale mechanismen voor dialoog en samenwerking”. Kofi Annan pleitte voor meer betrokkenheid van de VN bij de economische crisis.

Op de eerste dag van de Algemene Vergadering werd ook gesproken over de financiële situatie van de VN zelf. Met name de achterstallige betaling van ongeveer 3 miljard gulden door de VS is veel landen een doorn in het oog. Als niet voor eind december ten minste 400 miljoen gulden is betaald, treedt voor de VS artikel 19 van het VN-handvest is werking, dat stelt dat bij langdurig uitblijven van betaling het stemrecht vervalt.