Schijn en feit

Maarten Huygen

“Heb jij gisteren gekeken?”

“Ja.”

“Hypocriet.”

“Hoezo?”

“Je was toch tegen die ranzige verhoren van Clinton. Je vond het een pornografisch showproces. Door verlekkerd te kijken doe je daar eigenlijk aan mee.”

“Ik ben geen Amerikaan. Ik ben slechts verre toeschouwer en ik wil met eigen ogen zien hoe erg het seksuele McCarthyisme daar is.”

“Goedkoop argument. Die Amerikanen vinden het even erg als wij, hoor. En die zouden niet mogen kijken omdat ze in het zelfde land wonen? Drie netten hadden het in Nederland, meer dan waar ook in Europa. Niks vrije nieuwsgaring. Het gaat hen alleen om de kijkcijfers. En dat op een tijdstip dat de kinderen thuis komen.”

“Wie gelijk wil krijgen, zet altijd het belang van kinderen in. Ik hoop dat er volwassenen thuis zijn die desgewenst de tv kunnen afzetten.”

“Waar is de rol van de journalist? Die gooit informatie zomaar op het scherm zonder het vooraf te controleren. Prof. Groebel zei het gisteren nog op het NOS-journaal. We hebben een deskundig nieuwsfilter nodig. Context, daar gaat het om.”

“Dat nieuwsfilter heeft juist gefaald. Ik las overal dat Clinton als een wilde tekeer ging tijdens het verhoor en soms briesend van woede zou weglopen. Wat blijkt? Hij antwoordt beheerst en helder en zo nu en dan moest hij even naar de wc. Hij vroeg beleefd of dat mocht. Nu pas werd duidelijk hoe futiel die hele zaak is en hoe onbeschoft die aanklagers zich gedragen. Een 'politieke sloophamer' zoals Clinton terecht zei. Natuurlijk wil hij zijn slippertje verbergen en het was niet het voorbeeld van seksuele intimidatie waar ze naar zochten. Nee, geef mij maar live. Even heeft de waarheid geschitterd op de buis.”

“Dat zeg je pas achteraf. Stel Clinton was totaal vernederd. Dan had je je als kijker knap schuldig gevoeld.”

“Tja, zo werkt het nou eenmaal in een democratie. Achteraf zijn we allemaal wijzer. Wisten we alles maar vooraf, dan hadden we geen debat, geen onafhankelijke pers en geen oppositie nodig.”

“Maar als de kwaadwillende Republikeinen de verhoren niet aan de televisie beschikbaar hadden gesteld, was je het daar helemaal mee eens geweest.”

“Klopt. Maar nu is het er. Raar als je dan besluit om het niet uit te zenden en van Nederland een onwetend eiland maakt. Als je gedeelten uitzendt, waarom dan niet het geheel?”

Reken maar dat de waarheid gauw wordt vergeten. De Nederlandse tv bracht het verhoor gisteravond als een overwinning voor Clinton. Maar op CNN kon je zien hoe zich in Washington een heel ander verhaal ontwikkelt. Daar draait de sloopmachine gewoon door. Dat hadden deskundigen van Nova en RTL4 wél in de gaten, ook al horen we dat hier niet graag, omdat we houden van onze kleine zondaar. Iedereen trekt de feiten naar zich toe. Journalisten vergelijken details uit de verhoren met hun eigen notitieboekjes, Republikeinen roepen des te harder 'leugens, leugens, meineed, meineed', kortom het publiek raakt de draad weer kwijt en wil ervan af wezen. Dan maar geen Clinton. De oppositie laat hem lekker bungelen.''

“Ik vind de vertoning decadent. Nieuws wordt amusement. Politiek wordt een tv-rechtbank, reality tv. Kan het nog erger?”

“Oh, dat slaat wel weer eens om. Weet je nog van die moordzaak tegen de zwarte Amerikaanse honkbalheld O.J. Simpson die overal werd uitgezonden? Sindsdien weren steeds meer Amerikaanse rechters de camera uit de rechtszaal omdat ze er zelf niet populairder op worden.”

“Ik herinner me nog de historische tv-uitzendingen rond de moord op Kennedy, de begrafenis van Churchill, de eerste landing op de maan. Nu werd het publiek in spanning gehouden door de videocentrale van het Congres. Het leek Houston Control Center wel, maar dan niet voor een lancering in de ruimte maar voor een val in de diepte.”

“Aha, dus je hebt toch gekeken.”