'Neem docenten uit bedrijfsleven'

De relatie tussen wetenschappelijk onderwijs en arbeidsmarkt ligt gevoelig, zo ondervond C. Herkströter, oud-topman van Shell. De Universiteit Leiden kijkt nu ook meer over de eigen, traditionele, schutting heen.

ROTTERDAM, 22 SEPT. Universiteiten moeten veel meer gebruik maken van docenten afkomstig uit het bedrijfsleven. Die zijn beter in staat om studenten voor te bereiden op de eisen van de markt dan wetenschappelijk opgeleide docenten. Nu komen afgestudeerden vaak met een “een hoop kennis” van de opleiding, maar ze zijn niet bij machte die toe te passen in de praktijk.

Dit zegt oud-Shell topman C. Herkströter, tevens voorzitter van de Raad van Toezicht van de Erasmus Universiteit Rotterdam.

Zelf geeft hij het goede voorbeeld. Sinds kort is hij hoogleraar internationaal management aan de Universiteit van Amsterdam. Herkströter juicht het toe dat de Universiteit Leiden de banden met het bedrijfsleven aantrekt, zoals ze afgelopen zaterdag aankondigde.

Twee weken geleden baarde Herkströter al opzien met zijn rede ter gelegenheid van de opening van het academisch jaar aan de Erasmus Universiteit. “Wetenschappelijk onderwijs kan pas van kwalitatief hoog niveau zijn als de afgestudeerden probleemloos kunnen worden ingezet op de arbeidsmarkt”, zo hield hij zijn gehoor toen voor. Dat is een gedurfde stelling in de universitaire wereld waar een brede, wetenschappelijke opleiding als groot goed geldt.

Maar Herkströter heeft ervaring met afgestudeerden met wie geen land te bezeilen is. Als president-directeur van Shell werd hij regelmatig geconfronteerd met academici met “twee linker handen”. Herkströter: “Dan heb je geen barst aan de brede wetenschappelijke basis waar universiteiten zich op laten voorstaan.”

Afgestudeerden moeten niet alleen achteraf “beredeneren”, maar ook zelfstandig beslissingen durven nemen en die beargumenteren, vindt Herkströter. Dit geldt overigens ook voor studenten van minder bedrijfsgerichte studies zoals geschiedenis en filosofie. “De universiteit is nu eenmaal onderdeel van de maatschappij. Ook zij zullen zich na het afstuderen nuttig moeten maken.”

Bij een bedrijf als Shell is het bijvoorbeeld noodzakelijk dat mensen niet alleen geïnteresseerd zijn in winstcijfers, maar ze moeten ook oog hebben voor maatschappelijke verantwoordelijkheid en het milieu, zegt Herkstöter.

Volgens hem lijden universiteiten te veel aan het 'HBO-syndroom'. “Ze zijn bang te verworden tot een vakopleiding die studenten kunstjes leert. Maar het toepassen van kennis hoeft niet ten koste te gaan van de diepte ervan.”

In vergelijking met afgestudeerden aan bijvoorbeeld Franse, Engelse of Amerikaanse universiteiten komen Nederlanders er bekaaid af, vindt Herkströter. “Laat ze een presentatie houden en alleen de Nederlander bakt er niets van. Dat noem ik armoedig.”