Ingetogen nieuwe cd van The Manic Street Preachers; 'Onze fans worden ook dagje ouder'

The Manic Street Preachers willen af van hun luidruchtige imago. Op hun nieuwe cd klinken geen rauwe gitaren maar vriendelijke violen. “Als popgroep ontwikkel je je, als het goed is, steeds meer richting verfijning”, zegt bassist/tekstschrijver Nicky Wire.

This Is My Truth Tell Me Yours van The Manic Street Preachers is verschenen bij Epic (491703). BBC 2 zendt woe 23 sept. een portret uit van de groep. 9 November treedt ze op in Paradiso, voorverkoop is al begonnen.

AMSTERDAM, 22 SEPT. De nieuwe single van The Manic Street Preachers, If You Tolerate This You're Children Will Be Next, kwam onlangs binnen op de eerste plaats van de Engelse hitparade. Maar waar The Manic Street Preachers zijn, is tumult. Zo heeft de oude punkgroep The Stranglers de groep meteen beschuldigd van imitatie; het nummer zou een doorzichtig aftreksel zijn van hun jaren zeventig-hit Duchess. Volgens de Street Preachers berust die gelijkenis op toeval, en zouden ze, als ze zelf om ideeën verlegen zaten nou niet direct The Stanglers kopiëren.

Met hun deze week verschenen nieuwe cd This Is My Truth Tell Me Yours willen ze juist definitief af van het luidruchtige imago uit hun begindagen. Bassist/tekstschijver Nicky Wire (zanger James Dean Bradfield bedenkt de melodieën) is even in Amsterdam om interviews te geven, en omschrijft het verschil als volgt: “The Clash maakte ook eerst een nummer als White Riot, voordat ze later Rock In The Kashbah konden bedenken, en The Beatles begonnen met I Wanna Hold Your Hand terwijl ze tegen het eind van hun carrière A Day In The Life schreven. Als popgroep ontwikkel je je, als het goed is, steeds meer richting verfijning.”

Wire en Bradfield kennen elkaar van de lagere school in Wales. Ze vormden hun groep in 1989 samen met Richey Edwards (gitaar/tekstschrijver) en Sean Moore (drum). De groep was direct omstreden. Door hun pedante uitlatingen - dat ze de beste groep aller tijden waren en van hun debuut minstens 10 miljoen exemplaren zouden verkopen - en door het dramatische gedrag van Richey Edwards die ooit tijdens een interview, om zijn integriteit te bewijzen, met een mes '4 REAL' in zijn arm kerfde. Van die debuut-cd, Generation Terrorists, werd overigens een bescheiden aantal verkocht.

Als tekstschrijvers waren Wire en Edwards elkaar tegenpolen. Wire toonde zich beschouwelijk en maatschappelijk betrokken, Edwards persoonlijk en zwartgallig; Wire was McCartney, Edwards was Lennon. In februari 1995 is de aan anorexia, alcohol- en drugsverslavingen lijdende Edwards verdwenen. Tot op de dag van vandaag is het onduidelijk of hij van een brug in de rivier is gesprongen of het land heeft verlaten.

De volgende cd, die de groep nu als trio opnam, Everything Must Go (1996) werd eindelijk een groot commerciëel succes in eigen land. Voor deze cd werden nog een paar overgebleven Edwards-teksten gebruikt. De nieuwe cd is de eerste die volledig zonder zijn inbreng is gemaakt, en volgens Nicky Wire is dat een gemis: “Ik wil en kan niet tot zulke wanhopige dieptes zinken als Richey. Hij had een veel donkerder verbeelding dan ik, dus dat soort inbreng hebben we niet meer binnen de band. We missen nu die variëteit. Ik schrijf wel persoonlijke teksten maar meestal hebben ze een minder particuliere strekking dan die van hem.”

This Is My Truth Tell Me Yours komt voorzichtig op gang. Net als op eerdere platen zingt Bradfield als een roepende in de woestijn: klagelijk en met zijn laatste krachten. Maar zijn stem is nu nog duidelijker het middelpunt, omringd door transparant trillende gitaarakkoorden en lange vioollijnen. Omdat de nadruk nu op Bradfields stem ligt en er geen tegenwicht is van rauwe gitaren, overheerst de stemming van melancholie. 'Vriendelijk' en 'troostrijk', dat was sfeer waar de muzikanten tijdens de opnames naar zochten. “Vroeger streefden we naar confrontatie en agressie. Nu we weer in de studio waren, merkten we dat we niets wilden haasten. James speelt bijna geen elektrische gitaar meer, maar melotron en akoestische gitaar. Onze bedoeling is anders geworden. En daar zullen onze fans ons dankbaar voor zijn, vermoed ik. Zij worden tenslotte ook een dagje ouder.”

De troostrijke klank werd het omhulsel voor schrijnende onderwerpen. Het laatste nummer, SYMM ('South Yorkshire Mass Murderer'), gaat over het Hillsborough-drama, waarbij 96 voetbal-fans werden doodgedrukt. Wire noemt 'Hillsborough' een nationaal trauma waarmee de getroffenen zich pas zullen kunnen verzoenen als de autoriteiten officiëel hun excuses maken. If You Tolerate This Your Children Will Be Next gaat over de Spaanse Burgeroorlog. Wire, een voormalig geschiedenisstudent, mijmert hier over de tijd dat vrijwilligers uit heel Europa naar Spanje trokken om tegen het fascisme te strijden.

“Dat is vandaag de dag ondenkbaar. Mensen zijn alleen maar vol van hun nieuwe gymschoenen en de juiste vakantiebestemming, zoals je zag toen Joegoslavië uit elkaar viel. Die betrokkenheid die in de jaren dertig gold, spreekt me erg aan. Niet dat ik zelf naar een oorlogshaard zou afreizen, het is meer een krachtig romantisch beeld. Met zo'n nummer probeer ik de herinnering aan die zelfopoffering levend te houden. En het refrein is zo direct mogelijk tot de luisteraar gericht. Het zou al mooi zijn als er íemand is die zich er iets van aantrekt.”

Al overheerst op de cd - waar veertien maanden aan werd gewerkt - de fraaie vorm en de tekstuele inhoud, live tonen The Manic Street Preachers nog altijd graag hun primitieve kanten. In november zal de groep optreden in Paradiso, Amsterdam, gewoon als trio, zonder opsmuk van violen of extra muzikanten. “Heel anders dan op de plaat: sneller, agressiever. We willen het publiek en onszelf opzwepen. Een concert is het enige moment dat ik me echt fit voel. Daar wil ik geen orkest bij of een sitarspeler. Dan zou ik me veel te hard moeten concentreren op het juiste samenspel.”