Infectieziekten slaan toe in vervuild en modderig Dhaka

Na twee maanden van overstromingen zakt het water in Bangladesh. Intussen loopt het aantal slachtoffers van infectieziekten snel op. De regering vreest dat epidemieën op het punt staan uit te breken.

DHAKA, 22 SEPT. Op de oprijlaan van het ziekenhuis staan honderden bedden. Binnen is geen plek meer. Onder een noodafdak, op het plastic beddengoed, liggen ze in lange rijen aan het infuus: baby's, kinderen, vrouwen, jonge en oude mannen, sterk of zwak. Duizenden mensen in Dhaka zijn geveld door de diarree en velen dreigen te overlijden aan uitdroging. Sommigen lijden aan cholera, al willen de Bengaalse autoriteiten daar niets van horen.

Ruim negenhonderd mensen per dag meldden zich de afgelopen dagen aan de poort van het International Centre for Diarrhoeal Desease Research - in de volksmond het Cholera Ziekenhuis - in het centrum van Dhaka. Op de stoep bij het ziekenhuis zit een moeder met haar baby op schoot. Een uitgeputte jongen wordt ondersteund door zijn broer. Samen ploeteren ze door de menigte van patiënten en familieleden die op straat moeten wachten. Politieagenten en bewakers moeten ervoor zorgen dat de intake ongestoord kan verlopen.

“We zijn hier niet op ingericht”, zegt dokter Ishtiaque Zaman, “maar de patiënten blijven hier naar toe komen. We kunnen hen niet buiten laten staan.” Om de stroom patiënten te kunnen verwerken, heeft het ziekenhuis extra artsen, verpleegsters en schoonmakers ingehuurd.

In het kantoor van de arts, op de derde verdieping van het ziekenhuis, hangt een grafiek met de laatste aantallen bezoekers - de gelijkenis met de contouren van Manhattan is opvallend. “Een absoluut record”, zegt Zaman. De meeste patiënten staan, na een korte behandeling met een oplossing van zout en glucose, na een paar uur weer op straat. Anderen zijn dusdanig verzwakt dat zij voor observatie moeten blijven.

Oorzaak van de diarree-aanval op de negen miljoen inwoners van Dhaka is de vervuiling van de stad, en vooral van het water dat wekenlang in de straten stond van de Bengaalse hoofdstad die nu heel langzaam leeg loopt. Plastic, rottend voedsel, afval en menselijke en dierlijke uitwerpselen hebben het oppervlaktewater in Dhaka wekenlang vervuild. Omdat schoon drinkwater het meest schaarse goed is geworden, vallen de tienduizenden mensen ten prooi aan infecties en virussen.

In heel Bangladesh, waar ongeveer dertig miljoen mensen uit hun huizen werden gedreven door de overstromingen, wordt het potentiële aantal slachtoffers van diarree geschat op enkele miljoenen. “Bij de zware overstromingen van 1988 kregen ongeveer 3,8 miljoen mensen diarree”, zegt Nurul Anwar van het ministerie van Volksgezondheid. “Met de huidige trend gaan we dit jaar over dat getal heen.”

Uit angst voor een 'epidemie van diarree' onder de bevolking deed de regering van Bangladesh gisteren een beroep op de Wereldbank, de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en Unicef om de noodhulp aan de Bengalen te ondersteunen. Uitdroging als gevolg van diarree is eenvoudig te voorkomen, maar veel slachtoffers zoeken pas laat medische hulp. Over slachtoffers in de uithoeken van het land is tot nu toe weinig bekend, omdat de gebieden nog nauwelijks te bereiken zijn. “We hebben genoeg intraveneuze en orale medicijnen, maar het grote probleem is nu de slachtoffers in de afgelegen regio's te bereiken”, aldus Anwar.

Volgens officiële cijfers zijn sinds het begin van de overstromingen in juli in heel Bangladesh 267 mensen overleden aan uitdroging, maar aangenomen wordt dat het werkelijke aantal beduidend hoger ligt.

Volgens Westerse hulpverleners komt ook cholera voor, maar Bengaalse artsen en de overheid willen daar niets van weten. “We kunnen daar niets over zeggen”, aldus een arts in Dhaka.

De regering vreest dat melding van choleragevallen in Bangladesh invloed zal hebben op de export van onder andere ingevroren vis en garnalen. Bangladesh exporteert ongeveer 30.000 ton vis, waarvan 14.000 ton naar Europa. Vorig jaar verbood de Europese Unie de import van Bengaalse vis omdat de verwerkingsfabrieken niet voldeden aan de Europese richtlijnen. In februari van dit jaar werd de boycot opgeheven.