In Clintons Arkansas is het verhoor 'afgrijselijk'

In de thuisbasis van Clinton, Little Rock in Arkansas, begon men gisteren aan het ontbijt terwijl op de tv de oud-gouverneur uitleg verschafte over telefoonseks en ondeugend sigaargebruik. Verslag uit de gesp van de bible belt.

LITTLE ROCK, 22 SEPT. De symboliek is nogal navrant. Een dik uur is president Clinton bezig om op tv vragen te beantwoorden over zijn seksuele relatie met een stagiaire, als de bevolking van downtown Little Rock zich naar buiten spoedt. Een colonne gillende brandweerauto's scheurt door de stad. Het Old State House staat in lichter laaie.

Het koloniale gebouw waar Clinton en de zijnen op de avond van 3 november 1992 uitbundig vierden dat er voor het eerst in de Amerikaanse geschiedenis een burger van de staat Arkansas als president was gekozen, heeft door onachtzaamheid bij renovatiewerk vlam gevat. Brandweerlieden slaan met bijlen grote gaten in het dak om het blussen te vergemakkelijken. “Het is een treurige dag”, sombert een bepoederde verslaggeefster van tv-station-4 terwijl ze probeert met haar naaldhakken uit het bluswater te blijven.

Voor de meeste Amerikanen is de dag waarop de machtigste man van het land vier uur lang publiekelijk wordt vernederd een eigenaardige ervaring. Maar de schaamte is nog groter in de staat en stad waar Clinton twaalf jaar gouverneur is geweest. “Het is afgrijselijk. In Amerika bestaat toch al het idee dat Arkansas een achterlijk gebied is. Nu zal iedereen er voorlopig van overtuigd zijn dat we hier blootsvoets en zwanger over straat schuifelen”, zegt Jean Ann Phillips (44) in de woonkamer van haar houten woning in het historische district van Little Rock.

Maar denk niet dat de mensen de ondervraging van Clinton op hun nuchtere maag overslaan. “Ik heb meer dan genoeg van deze affaire, maar natuurlijk kijk ik”, zegt Phillips. “Sex sells, ja toch?”

De hoofdstad van de staat Arkansas - de gesp van de bible belt, zoals ze hier zeggen - telt zo'n 200.000 inwoners. Het is geen metropool: de stad heeft de uitstraling van Coevorden op zondag. In het centrum staan slechts een handvol wolkenkrabbers en vooral veel houten huizen. Het meest in het oog springend zijn de alomaanwezige duimgrote kakkerlakken die langs je broekspijp omhoog willen.

Lang niet iedereen zit deze maandagochtend overigens voor de televisie. “Ik vind het te gênant. Clinton heeft ons op de kaart gezet, maar dat is nu geen onverdeeld genoegen meer”, zegt Jeff Boyles, een bibliothecaris die zich naar zijn werk spoedt. In het grootste regeringsgebouw, een verkleinde kopie van het Capitool in Washington DC, is zelfs geen enkele tv te vinden. “We moeten werken. Maar thuis snort bij iedereen de video”, zegt ambtenaar Chantel King.

Op het hoofdkwartier van de Democratische Partij van de staat Arkansas - een staat die in grote meerderheid Democratisch stemt - volgt directeur Glen Hooks tandenknarsend de tv-uitzending. “We horen niets nieuws”, zegt hij. “Mensen zijn deze affaire moe. We kenden de geruchten over Clinton al toen hij hier nog werkte. Men is hier immuun voor dit schandaal”, zegt hij hoopvol. Natuurlijk, “de kwestie is rot voor ons, daar draai ik niet om heen. Maar het is geen politiek thema”. Eigenlijk heeft hij niet eens tijd om te kijken.

Pagina 5: Little Rock laat bij verhoor geluid op tv uit

De verkiezingen voor november voor een nieuwe gouverneur en congresleden moeten worden voorbereid. En het ziet er goed uit: de mensen in Arkansas blijven kiezen voor de Democratische Partij.

Jean Ann Phillips denkt er net zo over. Ze heeft altijd op Clinton gestemd. “Ik heb hem wel eens een hand gegeven maar eigenlijk ben ik een fan van Hillary. Bill is een sociale klimmer: een opportunist die alles deed om hogerop te komen. Maar afzetten van Clinton moet niet: dat zou de reputatie van de Verenigde Staten te zeer schaden”, zegt ze en rent naar de keuken om de kip in de oven om te draaien.

Het verhoor van Clinton gaat inmiddels zijn laatste uur in. In Doe's Eat Place - het favoriete steakhouse van Clinton - loopt het storm voor de lunch. “Sigaren en pijpen verboden”, waarschuwt de sticker op de deur. Binnen verorberen de bezoekers - aan tafeltjes waarop smoezelige plastic tafelkleedjes liggen - veel te grote biefstukken. Aan de muur hangen foto's waarop Bill Clinton in T-shirt te zien is die het personeel knuffelt. De tv toont het verhoor van Clinton maar het geluid staat af. “We hebben het wel gehad”, zegt de vrouwelijke bediende.

Toch is er geen sprake van een Monicagate-moeheid, verzekert een van de hoofdartikelenschrijvers van de Arkansas Democrat Gazette, Kevin Freking. De grootste krant van de staat, oplage 200.000, krijgt dagelijks tientallen brieven binnen die exclusief gaan over het presidentiële sexschandaal. “Zoiets hebben we nooit eerder meegemaakt”.

Aan de vooravond van de tv-uitzending heeft de Gazette in een hoofdartikel stelling genomen tegen de inmiddels meer dan honderd andere kranten die in de VS Clinton hebben opgeroepen zijn biezen te pakken. “Niet opstappen”, luidde de kop. De Gazette keurt Clintons gedrag en zijn halfhartige excuses af. Maar zijn lot moet langs constitutionele weg - via een impeachment-procedure - worden beslecht en niet door een onbestemd volksgevoel.

Freking is trots op het hoofdartikel dat door zijn chef Paul Greenberg - een goede kennis van Clinton - is geschreven. “Men zal wel zeggen: daar heb je de home folks maar dit is gewoon een leerzaam hoofdartikel. Het was beter geweest als Clinton zelf had besloten op te stappen maar nu dat niet het geval is moet de politiek gewoon haar werk doen.”

De tv-uitzending is afgelopen. Freking is teleurgesteld. “Het leek meer op een wedstrijd prijsboksen. Wie scoort de meeste punten: Clinton of zijn ondervragers”.

De rest van de avond is gevuld met eindeloze herhalingen en samenvattingen. Probleem voor veel ouders is hun kinderen weg te houden van het scherm. In kranten en tijdschriften verschijnen instructies over hoe je moet antwoorden op lastige vragen. “Wees voorbereid op de sigaarvraag”, doceert het tijdschrift US News & World report.

Jean Ann Phillips heeft geen kinderen, maar ze kent wel het probleem. Ze is al een paar keer gebeld door haar 88-jarige grootmoeder. “Wat bedoelen ze toch in vredesnaam met orale sex?”, wilde ze weten.