FLORENCE GRIFFITH-JOYNER (1959-1998); Snel, flamboyant en omstreden

ROTTERDAM, 22 SEPT. Atlete Florence Griffith-Joyner, die gisteren op 38-jarige leeftijd aan een hartstilstand overleed, was levend al een legende. Sinds 1988 is de sprintster de snelste vrouw ter wereld met twee onwaarschijnlijk geachte wereldrecords op de 100 (10,49 seconden) en 200 meter (21,34). Zelfs de Amerikaanse president Bill Clinton eerde gisteren na het bericht van haar dood de bijzondere sportvrouw. “We waren verbijsterd door haar snelheid, voelden ons klein bij haar talent, en betoverd door haar stijl.”

Dolorez Florence Griffith, bijgenaamd Flo-Jo, was ook een omstreden atlete. Ze zou volgens veel mensen haar topprestaties niet zonder gebruik van doping hebben kunnen leveren. Griffith maakte in 1988 - het jaar dat ze haar records liep en in Seoul drie gouden olympische medailles won - een zeer opmerkelijke progressie. Daarvoor was haar beste tijd op de 100 meter 10,96 geweest, niet eens goed voor een plaats bij de eerste veertig op de wereldranglijst.

Bekend is dat Griffith, die in '87 met olympisch kampioen hinkstapspringen Al Joyner trouwde en later ook door hem werd getraind, vaak advies inwon bij Ben Johnson. De Canadees werd in 1988 olympische kampioen op de 100 meter, maar werd op het gebruik van doping betrapt en later levenslang geschorst. Zelf beweerde Griffith altijd dat ze faliekant tegen doping was en wees er op dat ze bij de vele controles nooit positief werd bevonden.

Desondanks zei de latere sprintkampioene Gwen Torrence in 1995 dat ze de wereldrecords van haar landgenote niet wenste te erkennen en ze als een belediging te beschouwen. De huidige superster van de atletiek, Marion Jones, die onlangs met een tijd van 10,65 het dichtst bij de magische 10,49 kwam, heeft nooit enige kritiek op Griffith geleverd.

Griffith zei tijdens haar loopbaan dat ze het invoeren van onaangekondigde controles buiten de wedstrijden zou toejuichen. Maar toen dat op het punt stond te gebeuren, stopte ze in februari '89 onverwachts met atletiek. Later, in 1996, kondigde Griffith haar rentree aan, maar die bleef uiteindelijk uit, volgens de officiële verklaring wegens een onwillige achillespees. Ze hield zich na haar atletiekcarrière vooral bezig met het opvoeden van haar in 1990 geboren dochter Mary, met een eigen modelijn en het begeleiden van kansarme jeugd.

Griffith, die in Los Angeles als zevende van elf kinderen werd geboren, viel tijdens haar loopbaan niet alleen op door haar grote snelheid, maar ook door haar flamboyante stijl. Ze verscheen op de baan in gewaagde kledij, die ze zelf ontwierp, en met lange, kleurig geverfde vingernagels. “Ze had het helemaal”, vindt de voormalige Nederlandse sprintkampioene Nelli Cooman, die regelmatig tegen Griffith liep en haar als “een goede vriendin” beschouwde. “Ze verdient respect. Ze was 24 uur per dag met haar sport bezig.” Cooman verwacht dat de wereldrecords van Griffith nog lang zullen standhouden. “Ook Marion Jones zal ze niet verbeteren.”

Griffith had al een paar jaar problemen met haar gezondheid. Twee jaar geleden kreeg ze tijdens een vliegreis een lichte beroerte. De afgelopen maanden had ze hartklachten. Gisterochtend meldde Al Joyner in een noodoproep dat zijn vrouw niet meer ademde. Ze bleek 's nachts te zijn overleden. “Helaas was haar leven net zo snel voorbij als haar races”, zei Primo Nebiolo, de voorzitter van de internationale atletiekfederatie IAAF, gisteravond in een officiële verklaring.