Eerste opiniepeilingen lijken gunstig; Strijdlust geeft Clinton voordeel

WASHINGTON, 22 SEPT. President Clinton heeft zich in zijn verhoor over de affaire-Lewinsky, dat gisteren op de televisie werd uitgezonden, strijdlustig verdedigd. Miljoenen Amerikanen zagen hoe hun president voor het eerst een uitgebreide uitleg gaf over het schandaal dat tot zijn afzetting kan leiden.

De eerste opiniepeilingen lijken gunstig uit te vallen voor de president. In een peiling van CNN, USA Today en Gallup, afgenomen vlak na de uitzending van gisteren, steeg het aantal Amerikanen dat een gunstige indruk van Clinton had van 60 naar 66 procent. Het aantal voorstanders van afzetting daalde van 35 naar 32 procent.

Het ruim vier uur durende verhoor was Clinton op 17 augustus in het Witte Huis afgenomen door onafhankelijk aanklager Kenneth Starr en drie van zijn medewerkers. Het werd vrijwel volledig uitgezonden door de drie grote televisiezenders NBC, ABC en CBS en ook door de voornaamste kabelstations, CNN, Fox News en MSNBC, onmiddellijk nadat het Congres de video-opnames ervan had vrijgegeven.

Clinton zelf sprak op dat moment in New York de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties toe over de bestrijding van internationaal terrorisme. Hij werd daar door de staatshoofden, regeringsleiders en permanente vertegenwoordigers bij de VN met een staande ovatie begroet.

Behalve de videoband met Clintons verhoor werden gisteren ook 3.183 pagina's aan aanhangsels openbaar gemaakt bij het rapport dat Starr op 11 september over de affaire-Lewinsky uitbracht aan het Congres. Uit die documenten blijkt dat Monica Lewinsky in haar getuigenis voor de grand jury, de geheime kamer van onderzoek in de zaak, verklaarde dat Clinton haar niet gevraagd heeft om over hun verhouding te liegen. Wel zouden ze besproken hebben hoe ze hun relatie geheim konden houden.

Tijdens de gedetailleerde ondervraging over zijn verhouding met de voormalige stagiaire verloor Clinton zijn zelfbeheersing niet, zoals de media de afgelopen dagen hadden aagekondigd. Hij erkende dat hij “ongepast intiem contact” met Lewinsky had gehad, maar weigerde daar herhaaldelijk nader op in te gaan.

De president hield vol dat hij geen meineed pleegde toen hij in januari in de rechtszaak die Paula Jones tegen hem had aangespannen wegens seksuele intimidatie, seksuele relaties met Lewinsky ontkende. Hij stelde dat normale Amerikanen alleen van seksuele relaties spreken als er geslachtsgemeenschap aan te pas komt.

In hun eerste reacties waren Republikeinen en Democraten verdeeld over de betekenis van de uitzending van het verhoor. Volgens sommige Republikeinen toonde de videoband aan dat Clinton onder ede gelogen heeft, zoals aanklager Starr stelt. De leider van de Republikeinse meerderheid in het Huis van Afgevaardigden, Dick Armey, noemde het verhoor een voorbeeld van kunstig ontduiken van de waarheid. “De president, die een rolmodel voor onze kinderen zou moeten zijn, gebruikte al zijn aanzienlijke talenten en energie om te vermijden dat hij de waarheid moest vertellen.”

Democraten zeggen dat de vrijgave van de band en de aanhangsels bij het rapport, inclusief alle seksuele details, een Republikeins opzetje is om Clintons positie verder te verzwakken. “De Democraten en het publiek zullen niet tolereren dat de president op een onheuse manier verdreven wordt”, zei John Conyers, de hoogste Democraat in de commissie van Justitie van het Huis van Afgevaardigden. “Ken Starr en de Republikeinse leiders hebben één ding gemeen: een ongezonde pre-occupatie met irrelevante, onnodige onthullingen van smakelijke en choquerende details over seks om de president in verlegenheid te brengen.”