Schaatser verdwaalt als coach in pingpongoorlog

Ben van der Burg (30) debuteerde gisteren als tafeltenniscoach van Amsterdam United. De voormalige schaatskampioen zat urenlang zwijgzaam op de bank. Toch was hij het middelpunt van een pingpongrel. “Jeetje, dit is echt oorlog.”

AMSTERDAM, 21 SEPT. Tafeltennissers zijn neuroten en Rotterdammers zijn verongelijkte burgers. Wanneer je deze twee vooroordelen laat samensmelten in een sportwedstrijd op Amsterdamse bodem, ben je verzekerd van vuurwerk. Spelers en supporters van de Rotterdamse tafeltennisclub Feijenoord reageren woedend op een pesterige opmerking van Ben van der Burg, de coach van tegenstander Amsterdam United. “Ga jij gauw lekker schaatsen”, klinkt het tijdens de zesde partij. Als Feijenoord even later de zevende en beslissende partij winnend afsluit, is de negatieve stemming omgeslagen. “Bennie bedankt”, zingen de Rotterdammers in koor.

Voor Ben van der Burg is de kennismaking met pingpong een bijzondere ervaring. Hij heeft zelf nooit getafeltennist en hij weet nauwelijks het verschil tussen een forehand en een backhand. Hij is aangesteld als mental coach en hij probeert de spelers van Amsterdam United op een rustige, geduldige wijze te motiveren. Hij zit urenlang zwijgzaam achter de reclameborden. Hij voorziet zijn pupillen van een drankje. En hij probeert zijn Rotterdamse collega moed in te praten na een nederlaag. “Ik ging even socializen aan de overkant, maar dat had ik beter niet kunnen doen”, zegt hij na een uitbrander van coach Dennis Huisman, de tijdelijke vervanger van de vakantie vierende Alfred de Jong.

Van der Burg is het slachtoffer van zijn bekendheid. Hoe bescheiden hij zich ook opstelt, hij trekt veel aandacht in Sporthallen Zuid. “Er zijn meer journalisten dan toeschouwers”, zegt vriend en speler Jonah Kahn, verwijzend naar de lege tribunes. De meeste supporters komen uit Rotterdam, want tafeltennis heeft in Amsterdam geen grote reputatie. Zes jaar na de degradatie van Tempo Team is de eredivisie weer verrijkt met een club uit de hoofdstad. Amsterdam United, drie weken geleden opgericht, kreeg een wildcard van de bond. Van der Burg kreeg de taak zijn spelers mentaal te begeleiden.

“Ik kan de jongens een andere kijk op topsport geven”, zegt de afgestudeerde neerlandicus na afloop. “En ik wil dat ze stap voor stap hun doel bereiken. Ze zijn heel veel met de stand bezig, terwijl ze juist op hun techniek moeten letten. Met schaatsen had ik hetzelfde probleem. Zolang je naar de rondetijden keek, kwam je nooit lekker in je ritme.”

Behalve raakvlakken ziet hij ook verschillen tussen schaatsen en tafeltennissen. “Wij hadden onderling nooit zo'n vijandige sfeer. Gaat dit altijd zo? Het is misschien een beetje primitief, maar daardoor ook enerverend. 'Leuk' is niet het goede woord. 'Interessant' komt meer in de goede richting. Jeetje, dit is echt oorlog.”

Als schaatser stond hij bekend om zijn hoekige stijl en zijn grappige opmerkingen. De specialist van de middenlange afstanden moest zijn loopbaan wegens een rugblessure voortijdig beëindigen. Tegenwoordig rijdt hij alleen nog op natuurijs, met zijn dochter op een slede achter hem aan. Als tv-presentator van de programma's Ben op de Stip en De Tandenborstelshow combineerde hij gekkigheid met vrolijkheid.

Hij is nog steeds parttime werkzaam bij RTL. Komende winter geeft hij schaatscommentaar voor Eurosport. Tot het trainerschap heeft hij zich nooit aangetrokken gevoeld. “Dit is leuker dan elke avond op een ijsbaan staan.” Van der Burg heeft zich ingesteld op veertien wedstrijddagen in een zweterige sporthal. Hij krijgt een ruime reiskostenvergoeding, maar het plezier overheerst. Hij raakt gefascineerd door het psychologische aspect van tafeltennis. Hij leest boeken over de mysterieuze krachten in de sport.

Het verschil tussen winnen en verliezen zit volgens Van der Burg tussen de oren. Hij legt de nadruk op concentratie en de waarde van het genieten. Dit laatste aspect is nieuw voor de meeste pingpongers, die ogenschijnlijk met frisse tegenzin achter de tafel staan. Hij neemt zijn taak bij Amsterdam United uiterst serieus, hoewel de Rotterdamse scheldkanonnades genoeg aanleiding bieden voor een slappe lach. Als een supporter, Huisman geheten, door de scheidsrechter wegens aanmerkingen op de leiding de zaal wordt uitgestuurd, reageert de boosdoener onmiddellijk. “Meneer Huisman, zult u bedoelen.”

Van der Burg stoort zich niet aan de opmerkingen langs de kant. Na afloop feliciteert hij de mensen die hem tijdens de wedstrijd voor rotte vis hebben uitgemaakt. “Ik besef nu pas wat ik allemaal teweegbreng. Daar had ik geen moment bij stilgestaan. Ik begrijp de nieuwswaarde, maar het wordt allemaal zo uitvergroot.”

Bij de spelers van Feijenoord werkt zijn aanwezigheid als de bekende rode lap, terwijl ze toch al extra gemotiveerd aan de uitwedstrijd zijn begonnen. “Barry verliest niet van een Amsterdammer”, roept de vader van de getalenteerde Rotterdammer Barry Wijers. Over Van der Burg heeft het vijandige kamp een eensluidend oordeel. “Dit is pure anti-reclame voor het tafeltennis. Wat moet je met zo'n jongen die geen verstand van zaken heeft? Misschien moeten wij de volgende keer Erik Hulzebosch vragen.”