Premier Maleisië poogt zijn critici uit te schakelen

De arrestatie, gisteren, van de gewezen vice-premier van Maleisië, Anwar Ibrahim, verraste vriend en vijand. Premier Mahathir Mohamad wil zijn rivaal en gedoodverfde opvolger kennelijk zo snel mogelijk uitschakelen.

SINGAPORE, 21 SEPT. Anwar Ibrahim tartte het lot al dagenlang. Maar toen de Maleisische politie gisteravond om negen uur de deur van zijn huis intrapte en hem in aanwezigheid van zijn vrouw en zes kinderen arresteerde, kwam dat toch als een verrassing. De begin deze maand ontslagen vice-premier dacht dat premier Mahathir Mohamad zou wachten met deze stap tot de Gemenebestspelen, die tot en met vandaag plaatshebben in de hoofdstad Kuala Lumpur, voorbij waren en de voor dat evenement ingevlogen Britse koningin Elisabeth weer vertrokken was.

Maar Mahathir wilde niet langer wachten. De tienduizenden supporters die de afgelopen dagen overal in het land naar de protestbijeenkomsten van Anwar kwamen en de steeds fellere toon van diens voordrachten brachten Mahathirs positie en de stabiliteit in Maleisië in gevaar.

De arrestatie van Anwar vormde de climax van een ongekend onrustige zondagmiddag in Kuala Lumpur. Terwijl koningin Elisabeth per Bentley naar de St.Mary's kerk in Kuala Lumpur werd gereden, verzamelden 35.000 demonstranten zich een paar honderd meter verderop bij de nationale moskee om te luisteren naar Anwar. Die vertelde zijn gehoor dat Mahathir verantwoordelijk is voor de crisis waarin Maleisië zich bevindt. Van de wijdverspreide corruptie tot de verwaarlozing van de plattelandsbevolking, alles is Mahathirs schuld. “Er zit maar één ding op: hij moet opstappen!”, zei Anwar gisteren.

Mahathir wil echter nog lang niet stoppen. De vader van het moderne Maleisië hoopt zijn land persoonlijk uit het diepe dal te trekken waarin het nu al ruim een jaar verkeert en het liefst ook nog de volgende eeuw in te leiden. Zijn gedoodverfde opvolger Anwar achtte hij daar plotseling niet meer toe in staat. Die was “moreel ongeschikt”, heette het op 2 september. Daarmee verwees Mahathir naar een serie aantijgingen, variërend van onzorgvuldig omspringen met staatsgeheimen tot een serie seksuele uitspattingen met vrouwen en mannen, waarmee Anwar bij zijn ontslag werd geconfronteerd.

Anwar lachte de beschuldigingen weg, sprak van een politieke samenzwering en wachtte rustig op bewijsvoering door de politie. Tot dit weekeinde bleef die uiterst dun, maar zaterdag leek Mahathir beet te hebben. Twee mannen - een geadopteerde broer en een voormalig tekstschrijver van Anwar - gaven voor de rechter toe meerdere malen te zijn verleid door Anwar. Volgens Anwar zelf zijn ze gemarteld.

Hij zou gelijk kunnen hebben. De hele affaire lijkt slechts tot doel te hebben Anwar uit te schakelen. Door het volk te vertellen dat hij zich schuldig heeft gemaakt aan sodomie - een van de grootste zondes die een moslim kan begaan - hoopt Mahathir dat Anwars supportersschare vanzelf uitdunt. Mahathir wil definitief van Anwar af. Niet alleen omdat hij anders denkt - meer in lijn met het door Mahathir gehate IMF - over economische reddingsacties voor Maleisië, maar ook omdat Anwar teveel weet over Mahathir.

Het is dan ook niet verwonderlijk dat Anwar is gearresteerd op grond van de Binnenlandse Veiligheidswet. Die maakt het mogelijk iemand voor onbepaalde tijd vast te zetten zonder tenlastelegging en zonder dat hij meteen moet worden voorgeleid. Intussen is Mahathir begonnen met het oppakken van Anwars belangrijkste adviseurs. Vanmorgen werd in de Maleisische staat Sabah, op Borneo, Ahmad Zahid Hamidi, de machtige leider van de jongerenorganisatie van de regeringspartij UMNO, aangehouden. Hij opende tijdens het UMNO-congres deze zomer de aanval op Mahathir door op te roepen een einde te maken aan de corruptie. Zijn speech, zo bleek later, was geschreven door Anwar die toen al, achter de coulissen, een strijd voerde met zijn politieke mentor Mahathir.