'Paniekverkopen' op effectenbeurs

AMSTERDAM / TOKIO, 21 SEPT. Wereldwijd zijn vandaag de aandelenkoersen met een paar procent gezakt. Op de Amsterdamse effectenbeurs was de graadmeter van de Amsterdamse effectenbeurs, de AEX-index, rond het middaguur met 60 punten gezakt tot vlak onder de 900 punten. Dat is een daling van 6,23 procent. Handelaren spraken van “paniekverkopen door kleine en grote beleggers”.

Ook op de beurzen van Londen, Frankfurt, Parijs en Zürich daalden de koersen scherp. In Londen daalde de FTSE-index met ongeveer 2 procent tot onder de 5.000 punten, het laagste niveau sinds 2 december vorig jaar. De Duitse Dax-index daalde met ruim drie procent tot onder de 4.500 punten, het laagste niveau in zeven maanden. Vooral aandelen in de chemie en transportsector (Lufthansa) moesten het met dalingen van bijna 10 procent ontgelden.

De CAC-index van Parijs ging 4,25 procent omlaag. In Zürich daalde de SMI-index 5,36 procent. Waarmee de SMI nog maar net boven de 6000 punten schommelde, de psychologisch belangrijke grens voor beleggers in Zwitserse fondsen. Vannacht gaven de beurzen van Japan en Hongkong al een voorbode door fors lager te sluiten. Hongkong sloot 3,7 procent lager, Tokio 2,8 procent lager.

In Amsterdam werden behalve de uitzending van de videoband met de Clinton-getuigenis nog twee andere oorzaken genoemd voor de koersval. Grote internationale investeerders hebben volgens commissionair De Jong twijfels over het vrijdag gesloten Japanse overheidsakkoord om noodlijdende banken van de ondergang te redden. “Men vermoedt dat de Japanse premier, die nu onderweg is naar Amerika voor een bezoek aan Clinton, niet met lege handen wilde aankomen en dit akkoord te snel heeft gesloten. Het zou wel eens aan alle kanten kunnen rammelen.”

De val van de koersen kwam vanmiddag bij een verlies van 6 procent op een index-niveau van 900 punten tot stilstand. “Iedereen kijkt gespannen naar de opening van de Dow Jones-index op Wall Street vanmiddag”, zei De Jong vanochtend. “De Clinton-tape wordt voor opening van de Amerikaanse beurs uitgezonden. Als de reactie meevalt, heb je kans dat wij in het laatste uur weer heel snel omhoog gaan.” Opvallend was dat de middelgrote beursfondsen harder daalden dan de hoofdfondsen. De Midkap-index verloor ruim 8 procent. “Die fondsen zijn het minst liquide”, zei hoekman Klaasen. “Daarvoor vind je helemaal geen kopers en dus dalen die het hardst.”

In Tokio verloor de Nikkei-beursindex vandaag fors aan waarde na de ontstane verwarring over het vrijdag tussen Japanse regering en oppositie gesloten akkoord over afhandeling van de crisis in de financiële sector. Dat akkoord staat op de helling nu Japanse politici elkaar tegenspreken over de betekenis van de overeenkomst. Japanse aandelen zakten in de verwarring vandaag naar een nieuw diepterecord.

De index sloot de dag op 13.597 punten, een daling 2,76 procent. De slotkoers is een nieuw diepterecord sinds het ineenzakken van de 'luchtbel-economie' eind jaren tachtig. De Nikkei-index staat nu op het niveau van februari 1986. De koersen van de LTCB stegen als enige bankaandeel.

In Tokio verwachten handelaren daarnaast geen concreet resultaat van de topontmoeting tussen Clinton en Obuchi die morgen plaatsvindt. De Japanse regering en de oppositie zouden afgelopen vrijdag zijn overeengekomen dat de overheid geen belastinggeld pompt in de financiële sector om banken voor een faillissement te behoeden. Dit weekeinde stelden politici van de regerende Liberaal Democratische Partij (LDP) echter dat deze mogelijkheid wel degelijk is overgebleven. Onderweg naar de Verenigde Staten vertelde premier Keizo Obuchi gisteren aan meereizende journalisten dat de regering geen faillissement zal tolereren van de in problemen verkerende Long Term Credit Bank (LTCB), waarop de discussie zich toespitst.

In het akkoord van vrijdag stond dat de LTCB onder “speciaal overheidstoezicht” zou worden geplaatst. De meeste commentatoren gingen er toen van uit dat dit nationalisering en het feitelijke faillissement van de bank betekende. Maar vanmorgen zei een regeringswoordvoerder dat, zolang er geen nieuwe wetgeving is, de regering de bestaande regels zal toepassen. Dit houdt in: overheidsgeld is beschikbaar voor de banken.

De oppositie is in alle staten en oppositieleider Naoto Kan liet gisteren op een partijbijeenkomst weten dat de overeenkomst uiteindelijk in de prullenbak zou kunnen verdwijnen als de LDP een andere interpretatie aanhangt dan de oppositie.