Leidse universiteit kiest eigen aanpak; 'Uit eenvormige onderwijsbestel'

LEIDEN, 19 SEPT. De Universiteit Leiden wil het eenvormige onderwijsbestel verlaten, de markt opgaan, en eigen afspraken maken met de overheid.

Dat zegt de Leidse voorzitter van het College van Bestuur L.E.H. Vredevoogd vandaag in deze krant. In Vredevoogds opzet betalen bedrijven en studenten flink mee aan het onderwijs, terwijl de minister van Onderwijs zich terugtrekt als grootste geldschieter. De minister zou de universiteit meer vrijheid moeten geven en zich moeten concentreren op kwaliteitscontrole.

Vredevoogd acht deze vorm van privatisering “onontkoombaar” nu de Leidse universiteit steeds minder overheidsgeld krijgt, maar wel internationaal moet blijven meetellen. Hiervoor moeten de belastingwetten en de Wet op het hoger onderwijs worden aangepast. Welk percentage van het budget van 600 miljoen gulden Vredevoogd precies van bedrijven en studenten wil betrekken weet hij nog niet - “aanzienlijk meer dan nu”. Nu gaat het om een bijdrage tussen de 60 en 120 miljoen gulden, afhankelijk van de berekeningswijze.

De eerste stap is al gezet. Aan het Lange Voorhout in Den Haag beschikt de Leidse universiteit sinds kort over een dependance. Doel daarvan is er contacten leggen met bedrijfsleven, stad en middelbare scholen, postdoctorale studies in bijvoorbeeld de telecommicatie te beginnen, en een masterclass te starten voor begaafde VWO'ers. Ook dient het pand als uitvalsbasis voor lobbywerk in de landelijke politiek.

De universiteit vecht binnen de huidige uniforme wetgeving met beide armen op de rug, analyseert de Leidse collegevoorzitter. Terwijl er minder overheidsgeld is en bedrijven het fiscaal onaantrekkelijk vinden om bij te dragen aan onderwijs, moet zij toch meer kwaliteit leveren. En terwijl de overheid verwacht dat de universiteit op eigen benen staat, schept zij toch weer “een woud aan regels” dat voorkomt dat universiteiten veel van elkaar gaan verschillen. Gevolg is “een fnuikende, risicomijdende middenkoers in plaats van de beste prestatie tegen de gunstigste prijs”.

Het plan moet, zegt Vredevoogd, stap voor stap worden ingevoerd. Zo vraagt hij allereerst om minder regels en voorschriften uit Zoetermeer. Daarbij denkt hij aan selectie aan de poort, aan de mogelijkheid een nieuwe studierichting te beginnen zonder dat het ministerie dat vooraf fiatteert, en aan verhoging van het collegegeld in Leiden “omdat studenten hier”, aldus Vredevoogd “meer begeleiding krijgen dan op een andere universiteit”.