Avontuurlijke reis

Aanstaande vrijdag vertrekken de Nederlandse olympiadeploegen, zes mannen en vier vrouwen, naar Elista, de hoofdstad van Kalmukki‰. Een avontuurlijke reis. Wat zullen ze daar aantreffen? Zal de speelzaal klaar zijn? En City Chess, het olympisch bungalowdorp? Er is hard aan gewerkt de afgelopen jaren, maar de berichten van westerse reizigers over de vorderingen lopen sterk uiteen. Kleine problemen zullen onvermijdelijk zijn. Laten we ze oplossen in de geest van het nobele motto van de FIDE, 'Gens una sumus', wij zijn ‚‚n stam. Aldus de Nigeriaan Emmanuel Omuku, executive director van de wereldschaakbond.

Russische mensenrechtenorganisaties riepen de schakers op om niet te gaan. Gingen ze toch, dan zouden ze goed moeten beseffen dat de olympiade een zware belasting was voor het arme Kalmukse volk, dat met 'vrijwillige' bijdragen en inhoudingen op de toch al povere salarissen de miljoenen voor dit dure schaakfeest moest opbrengen. Zeer weinig landen hebben op die oproep gereageerd.

Nederland heeft slechte ervaringen met een boycot. In 1984 werd de olympiade in Dubai gehouden, een van de Verenigde Arabische emiraten. Isra‰l mocht niet meedoen, wat in strijd was met de reglementen van de FIDE. Uit protest kondigde de schaakbond van de Verenigde Staten een boycot aan. Nederland sloot zich er bij aan, ging inderdaad niet naar Dubai en merkte toen dat de Amerikanen en vrijwel alle andere landen die zich voor de boycot hadden uitgesproken, er wel waren.

Toen in juli de Kalmukse journaliste Larisa Joedina vermoord werd, meldde de FIDE bij monde van Omuku: “Wij hebben de beschikking over authentieke informatie dat het bureau van de openbare aanklager elk politiek motief voor deze ongelukkige moord in Elista heeft uitgesloten.“ Hij wilde er mee zeggen dat Kirsan Iljoemzjinov, president van Kalmukki‰ en van de FIDE, onmogelijk bij de moord betrokken kon zijn geweest. Uit andere bronnen kreeg je de indruk dat het Russische justitieapparaat wel degelijk een politiek motief achter de moord vermoedde. Hoe kwam Omuku eigenlijk aan zijn informatie?

Dat vroeg de Engelse politicus Lord Avebury in een brief aan Omuku. Omuku bleek zijn 'authentieke informatie' van de Russische televisie te hebben. Daar was gemeld dat een hoge Russische ambtenaar gezegd had dat het te vroeg was om conclusies te trekken. Wanneer dat precies was, kon Omuku zich niet herinneren.

Waarschijnlijk kort nadat het lijk gevonden was. Dan zeggen ambtenaren van Justitie wel vaker dat het te vroeg voor conclusies is. Het betekent niets. In de zaak-Joedina zeiden ze later heel andere dingen. Omuku had een leugentje om bestwil verteld. Hij schreef Lord Avebury dat die wel zou begrijpen dat het zijn plicht was geweest om de schaakbonden gerust te stellen.

De Australische grootmeester Ian Rogers, aan wie ik het verhaal over de correspondentie tussen Avebury en Omuku ontleen, meldt nog dat er een paar weken geleden demonstraties in de straten van Elista waren. Honderden inwoners waren boos omdat ze geen water meer hadden. De watertoevoer was omgeleid naar City Chess, voor de schakers.

Aanstaande vrijdagmiddag is er op Radio 1 om twee minuten over drie een documentaire van de VPRO over Kalmukki‰. Als voorbereiding op de reis kunnen de schakers er in de vertrekhal van Schiphol nog net naar luisteren.

Speelde Jan Timman als voorbereiding op de olympiade een match tegen Kasparov, Loek van Wely deed het frivoler en gaf een blindsimultaan. In Amsterdam, dat zich in korte tijd al zijn grote schaakevenementen zag ontvallen, is het vorig jaar geleden gesneuvelde Schaken op het Spui heropgestaan als Schaken in het Vondelpark. Van Wely won met 3-2 van een team van drie politici, aangevuld met violist Theo Olof en schrijver Tim Krabb‚.

Wit Van Wely (blind)-zwart Voorn

1. e2-e4 e7-e6 2. d2-d4 d7-d5 3. Pb1-c3 Lf8-b4 4. e4-e5 Pg8-e7 5. a2-a3 Lb4xc3+ 6. b2xc3 c7-c5 7. Dd1-g4 Dd8-c7 8. Dg4xg7 Th8-g8 9. Dg7xh7 c5xd4 10. Pg1-e2 Pb8-c6 11. f2-f4 Lc8-d7 12. Dh7-d3 d4xc3 13. Pe2xc3 a7-a6 14. Ta1-b1 Pc6-a5 15. h2-h4 0-0-0 16. h4-h5 Pe7-f5 17. Th1-h3 Pa5-c4 18. h5-h6 Tg8-g6 19. h6-h7 Een lastige pion die zwart niet makkelijk kan verwijderen, want als hij ooit met twee torens op h7 slaat, wint wit een stuk met g4. 19...Td8-h8 20. Pc3-e2 Dc7-c5 21. Lc1-d2 Pc4xd2 Hierna kan wit zijn stukken makkelijk ontplooien. Beter lijkt 21...a5 22. Dd3xd2 d5-d4 23. Tb1-b4 a6-a5

24. Tb4xd4! Pf5xd4 25. Th3-c3 Dc5xc3 26. Pe2xc3 Pd4-f5 27. Pc3-e4 Zwart heeft twee torens voor de dame, maar hij mag pion h7 niet in leven laten en moet daarom materiaal opgeven. 27...Th8xh7 28. Pe4-f6 Tg6xf6 29. e5xf6 Th7-h1 30. Dd2xa5 Ld7-c6 31. Ke1-f2 Th1-h4 32. Da5-b4 Kc8-c7 33. Db4-a5+ b7-b6 34. Da5-e5+ Pf5-d6 35. Lf1-e2 Kc7-d7 36. Le2-f3 Lc6-b5 37. De5-g5 Th4-h1 38. Dg5-g8 Th1-f1+ 39. Kf2-g3 Tf1-h1 40. Dg8-a8 Pd6-f5+ 41. Kg3-g4 Kd7-d6 42. Da8-b8+ Kd6-d7 en zwart gaf op.

De laatste vingeroefening van Jeroen Piket was een weekendtoernooi in Veenendaal. Geen supertoernooi, maar wel een harde training: op zaterdag drie partijen. En winnen met zes uit zes, wat Piket deed, is altijd moeilijk.

Wit Piket-zwart De Vreugt

1. d2-d4 Pg8-f6 2. Pg1-f3 g7-g6 3. c2-c4 Lf8-g7 4. Pb1-c3 d7-d5 5. c4xd5 Pf6xd5 6. e2-e4 Pd5xc3 7. b2xc3 0-0 8. Ta1-b1 c7-c5 9. Lf1-e2 Pb8-c6 10. d4-d5 Pc6-e5 11. Pf3-d2 Voor het bord bedacht (gebruikelijk is 11. Pxe5), maar geen nieuwe zet. 11...f7-f5 12. f2-f4 Pe5-g4 13. Le2xg4 f5xg4 14. 0-0 Lg7xc3 15. Pd2-c4 Tot hier zoals in Lalic-Sax, Banja Luka 1981, waar nu 15...b6 gespeeld werd. Piket wilde dan met 16. Da4 voortzetten. Ook in aanmerking kwam 15...e6 15...b7-b5 Dit vond Piket minder goed. 16. Pc4-e5 b5-b4 17. Lc1-e3 Dd8-d6 18. Pe5-c6 Lc8-a6

19. Dd1xg4! Na 19. Tf2 zou zwart zich nog met 19...e5 kunnen verdedigen. 19...La6xf1 20. e4-e5 Dd6-c7 21. Tb1xf1 c5-c4 Zwarts laatste kans was volgens Piket 21...Ld4 met als mogelijk vervolg 22. Lxd4 cxd4 23. f5 d3 24. Dc4 Kh8 25. f6 exf6 26. e6 en wit staat beter, maar nog niet duidelijk gewonnen. 22. Dg4-e6+ Kg8-h8 Na 22...Tf7 of 22...Kg7 is 23. f5 heel sterk. 23. Pc6xe7 b4-b3 24. d5-d6 Dc7-b7 25. De6xc4 b3-b2 26. Dc4xc3 Zwart gaf op.