Armoe

Het is ver gekomen. Als Feyenoord de eer van het Nederlandse voetbal moet redden dan is het feest uit. Cruz en Van Vossen zijn zeer aangename mensen, maar met de bal aan de voet laten ze zich niet betrappen op enige virtuositeit. De een is een toerist in de zestien, de ander een marathonloper. Timing - toch de essentie van teamsport - is een begrip dat beide heren volkomen ontgaat. Feyenoord is al vijftien jaar het Emmen van Europa: net niet.

Coach Leo Beenhakker is ook het net niet. Wederom een zeer aangenaam mens, maar vraag hem niet naar een systeem. Voor Don Leo zijn systemen hersenspinsels van geletterden en, zoals wereldwijd bekend, dat zijn de laatsten die het volk vooruit helpen. Feyenoord en Beenhakker zijn nog steeds van de jaren vijftig: eerst een Rolex, dan de metafysica. Het is ook hun charme. Geluk dat niet gezien wordt is geen geluk, daar hebben zij geen dubbele bodems voor nodig zoals de playboys van Ajax en de zendelingen uit Eindhoven. Die hun geluk juist in vraag stellen om gezien te worden.

Feyenoord koploper in de competitie en eclatant aanwezig in Europa, het is Jorien en zijn trawanten van harte gegund, maar het blijft de schimmel ademen van een ongeneeslijke ziekte. Het went niet. Je denkt toch: dit is fake. Dit is de leugen van de glimlach waarmee je afscheid van een stervende neemt. Met Dudek, Van Wonderen en Van Gobbel in de basis kan voetbal niets anders zijn dan een spelletje voor mentaal zwakkeren. Dit nog te moeten lezen zal de zachtmoedige Anna Enquist heel veel pijn doen, maar ze had haar liefde voor Feyenoord maar binnen de verbeelding van haar gepolijste pen moeten houden: koel, clean en analytisch. Haar warme schoot voor Tininho en Picun is er te veel aan.

Sommigen willen het nog steeds niet zien: Nederland als voetballende modelstaat is passé. De miserabele vertoning van Ajax tegen het armlastige Croatia Zagreb geeft precies de stand aan in de neerwaartse spiraal. De hoogconjunctuur is uitgezongen. Ajax is op weg het Anderlecht van Nederland te worden. Nog steeds grotesk in de retoriek, maar in de praktijk hooguit een Europese middenmoter. Sturm Graz-achtig. De afkalving van het prestige heeft helemaal niets met personele trammelant te maken. Ook de De Boertjes in optima forma kunnen dit Ajax niet helpen. Iedereen is Ajax-moe of op zijn minst lui geworden in de liefde. De ambitie om de beste van Europa te zijn is een dronkemanseed uit een ander tijdperk. Het tijdperk van Louis van Gaal.

Een oude reus als Prosinecki die niet meer vooruit is te branden, maar die tegen Ajax wel oprijst als genius van het veld heeft deze week in zijn eentje de artistieke impotentie van de gewezen Europees kampioen genadeloos ontmaskerd. Dani of Ronald de Boer, Litmanen of Witschge, de gelauwerde vedetten konden niet in de schaduw staan van deze opgelapte middenvelder die in zijn voetbalcarrière zowat alles is kwijtgeraakt wat een man aan ledematen en gewrichten heeft. Prosinecki vernederde Ajax in het diepst van de ziel: op techniek.

Het gesukkel van PSV overschrijdt de satire. Het lijkt wel of het in Eindhoven een heel jaar carnaval is. In de negentigste minuut nog van HJK Helsinki willen winnen, is zo schaamteloos dat de uitslag niet eens in de statistieken vermeld zou mogen worden. Coach Bobby Robson blijft lachen, maar geen mens die nog weet waarom. De blijmoedigheid van de Engelsman wordt zo langzamerhand een onderwerp voor Freudianen en andere laat-middeleeuwers. Lachen is gezond, maar er moet wel iets te lachen zijn.

Het kan geen toeval zijn dat de fine fleur van de Nederlandse coaches zich op dit ogenblik in het buitenland ophoudt. Hiddink, Van Gaal, Advocaat hebben zich natuurlijk niet voor niets onderworpen aan le mal du pays. Zij moeten geweten hebben dat het sprookje in de polder was uitgewoed. De heimwee nemen ze op de koop toe. Zij wisten dat Ajax, PSV en tutti quanti op een dag zouden schilferen als zure melk. Vitesse, zegt u? Dat is het succes van Feyenoord, of nog minder. Het is als de vrouw die twintig jaar vergeefs om een kind heeft gesmeekt en alsnog, na de biologische vervaldatum, bezwangerd wordt door een randdebiel. Capriolen van het lot, waar niemand iets aan heeft. Vitesse is de glorie van de dorpsgek op de kermis, nou ja daar open ik geen Gelredome voor.

Er is nog één positieve kant aan de bruuske devaluatie van het Nederlandse voetbal. Ik weet nu wel zeker dat Arie Haan en Aad de Mos nooit nog een club zullen vinden.