Pinnen & Chippen

Elektronisch betalen aan de kassa wordt na de invoering van de (girale) euro, op 1 januari 1999, een chaos in België, Duitsland, Frankrijk, Italië, Spanje, Portugal, Luxemburg, Oostenrijk en Ierland. Dat verwacht A. Sneijers, euro-projectmanager van Interpay, het bedrijf dat in Nederland alle elektronische betalingen van consumenten en transacties tussen banken onderling afhandelt.

Deze negen landen, die straks allemaal zullen toetreden tot de Economische en Monetaire Unie (EMU), zijn volgend jaar al van plan elektronische betalingen in euro's mogelijk te maken, naast pinnen, chippen en met creditcards betalen in de nationale valuta. “Dat wordt ontzettend verwarrend voor consumenten en het vergoot de kans op fouten”, zegt Sneijers.

“Nederland blijft de chaos die de communicatie tussen cassière en klant met zich meebrengt bespaard”, aldus Sneijers. Nederland en Finland wachten met de introductie van de euro als elektronisch betaalmiddel tot de nieuwe europese munt ook chartaal - in de vorm van munten en bankbiljetten - in omloop komt. “De euro wordt in Nederland en Finland voor alle betalingen aan de kassa in één keer ingevoerd. Dan blijft het tenminste overzichtelijk voor de consument.”

Wat de detailhandel graag zou zien bij de introductie van de euromunten en bankbiljetten is voor het elektronische betalingsverkeer al lang afgesproken: in één klap overstappen op de euro. Een 'big bang' dus. “Het maakt niet uit of die big bang er voor de chartale euro nou wel of niet komt, elektronisch betalen kan ik elk geval alleen nog in euro's na 1 januari 2002.”

De logistieke problemen die een big bang bij de chartale invoering van de euro met zich meebrengt - het transport van een immense hoeveelheid munten naar banken en detaillisten - ontbreekt bij elektronisch betalingsverkeer. “Alleen de software hoeft aangepast te worden. Daar kunnen de fabrikanten van betaalautomaten ruimschoots van te voren al mee beginnen.”

Interpay controleert namens de banken of de fabrikanten hun automaten goed aanpassen. In de loop van volgend jaar kunnen winkeliers en leveranciers alvast testen of hun betalingssystemen geschikt zijn voor eurotransacties.

Een probleem is nog wie er op zal draaien voor de kosten van de aanpassing. “Dat is iets tussen de winkelier en de fabrikant”, stelt Sneijers. Zij komen er in elk geval goedkoper van af dan hun vakbroeders in de landen waar de nationale valuta en de euro enige tijd (maximaal drie jaar) naast elkaar gebruikt zullen worden in het elektronische betalingsverkeer. Nederlandse automaten moeten één keer overstappen op een andere valuta, dat is alles. In de andere landen moeten alle apparaten voor pinnen en chippen uitgerust worden met een keuzemogelijkheid, zodat de consument kan aangeven in welke munteenheid hij wil betalen.

Bij het opladen van betaalchips wordt het nog lastiger: die kunnen maar in één valuta rekenen. Nederlanders met een chipper of chipknip krijgen dat probleem na 1 januari overigens ook: hun saldo in guldens is dan niet meer te gebruiken, omdat de gulden van de ene op de andere dag uit het elektronische verkeer verdwijnt. De banken hebben daar echter een oplossing voor bedacht. Bij de 'opladers' van chipkaarten kunnen consumenten hun guldensaldo straks automatisch converteren naar euro's.

Elektronisch betalingsverkeer wordt tijdens de introductieperiode van de euro belangrijk, als het aan het Nationaal Forum voor de introductie van de euro ligt. Voor elke transactie die per pin of chip afgehandeld wordt, zijn immers geen euromunten of bankbiljetten nodig. En dat kan geen kwaad in de eerste weken na 1 januari 2002, als de distributie nog op gang moet komen en vooral munten naar verwachting nog schaars zullen zijn.

Het Nationaal Forum is dan ook van plan om consumenten na de introductie van de chartale euro te stimuleren zo veel mogelijk elektronisch te betalen. Interpay spint daar natuurlijk garen bij. Als verwerker van al die transacties, is het bedrijf gebaat bij een zo groot mogelijk elektronisch betalingsverkeer. “Hoe meer elektronische transacties, hoe beter dat is voor Interpay.” Het bedrijf zal waarschijnlijk ook zelf in de reclamecampagnes die zij nu ook al voert om pin- en chipbetalingen te promoten, elektronische betalingen in euro's onder de aandacht van de consument brengen.

Voorlopig heeft Interpay overigens de handen vol aan de eerste fase van de invoering van de euro, de introductie van de girale euro op 1 januari 1999. De Europese effectenbeurzen en de nationale banken stappen vanaf die dag direct over op de euro. Sneijers verwacht dat banken in hun onderlinge betalingsverkeer snel zullen volgen.

Voor multinationals is het ook interessant om snel alleen nog met euro's te werken. “Dan hoeven ze niet langer elf verschillende muntsoorten 'in voorraad' te hebben, maar kunnen ze al hun betalingen in euro's afhandelen. Dat levert kostenbesparingen op.” Veel grote bedrijven, die snel overstappen op de euro, zullen hun toeleveranciers dwingen dat ook te doen. Sneijers verwacht daarom dat het niet lang zal duren, voordat alle bedrijven voor hun onderlinge betalingsverkeer overgestapt zijn op de euro. Alleen de detailhandel blijft zijn klandizie natuurlijk gewoon nog guldens in rekening brengen.