Indien Libië akkoord gaat; Proces over Lockerbie op Soesterberg

DEN HAAG, 18 SEPT. Het Lockerbie-proces dat wellicht in Nederland plaatsheeft, zal als het doorgaat worden gehouden op het Kamp Zeist bij de vliegbasis in Soesterberg.

Minister Van Aartsen (Buitenlandse Zaken) heeft hierover vanmorgen een akkoord ondertekend met de ambassadeur van Groot-Brittannië, R. Spencer.

Bij de keuze voor de locatie hebben Van Aartsen en zijn collega Peper (Binnenlandse Zaken) vooral gelet op veiligheidsaspecten. Van Aartsen is voorzichtig optimistisch over de kans dat Libië instemt met de locatie. “Het is niet onwaarschijnlijk dat Libië er op enig moment akkoord mee zal gaan”, aldus Van Aartsen vanmorgen. De twee Libiërs, Abdel Baset Ali Mohamed al-Megrahi en Lamen Khalifa Fhimah, worden ervan verdacht in 1988 een Amerikaans PanAm passagierstoestel te hebben opgeblazen boven het Schotse plaatsje Lockerbie. Bij die bomaanslag kwamen 270 mensen om het leven.

De Verenigde Naties hebben in 1992 een diplomatiek embargo tegen Libië ingesteld om het land te dwingen de twee uit te leveren. Tot nu toe heeft de Libische leider Gaddafi echter geweigerd de verdachten te laten gaan. Hij heeft onlangs wel aangegeven dat berechting in een ander land dan Schotland met toepassing van Schots recht niet uitgesloten is.

Als Libië besluit de twee te laten gaan, komen ze eerst naar Nederland. Daar zal dan het liggende uitleveringsverzoek van Groot-Brittannië over uitlevering van de twee in werking worden gesteld, “een procedure waar wel een maand of zes, zeven overheen gaat”, aldus een woordvoerder van Justitie.

In de tussentijd kan de basis in Soesterberg klaar gemaakt worden voor het proces. De kosten die met de verbouwing van de basis zijn gemoeid komen voor rekening van de Engelsen, zo is vanmorgen tevens vastgelegd in het akkoord.

Volgens de woordvoerder van Justitie leent de locatie in Soesterberg zich goed voor een dergelijk proces. Het voormalig ziekenhuis op het terrein kan worden omgebouwd tot zittingszaal en er zijn gebouwen aanwezig om “de honderden mensen die bij zo'n proces betrokken zijn” te huisvesten. Er zal tevens een perscentrum worden ingericht op het terrein.

Hoewel het proces in Nederland plaatsvindt, komen Libiërs voor een Schotse rechter. Hiervoor krijgt Groot-Brittannië tijdelijk de beschikking over een stukje Nederland. Het is daarmee voor het eerst dat een land geografisch en staatsrechtelijk een deel van haar soevereiniteit afstaat aan een andere natie. Om deze ex-territorialisatie mogelijk te maken gaat Buitenlandse Zaken een wet opstellen die moet worden goedgekeurd door het Nederlandse parlement.