Hoogleraar leesgedrag

De Stichting Lezen heeft een nieuwe troef in stelling gebracht tegen de 'ontlezing': een professor. Dick Schram is met ingang van deze maand benoemd tot bijzonder hoogleraar leesgedrag aan de Universiteit Utrecht. De stichting zal de leerstoel voorlopig voor drie jaar financieren. De 'leesprofessor' krijgt een aanstelling van een dag in de week.

Volgens directeur M. Sanders is het tijd dat het leesgedrag van jongeren meer en vooral breder wordt onderzocht. “Er wordt nauwelijks interdisciplinair onderzoek naar leesbevordering gedaan. Dat willen wij door de leerstoel stimuleren”. Zo moeten de projecten, die de stichting organiseert om Nederland weer aan het boek te krijgen, een grotere wetenschappelijke basis krijgen.

De nieuwe hoogleraar gaat niet met boeken de universiteitsgebouwen langs om studenten aan het lezen te zetten. “Komend jaar wil ik onderzoek doen naar het leesgedrag van adolescenten”, zegt Schram. Daarvoor zal hij vooral naar VBO en Mavo-scholen gaan. “Of daar nog gelezen wordt, vraag ik me af. Ik hoor vooral verhalen van mensen die zeggen dat alle lestijd bij Nederlands opgaat aan taalbeheersing en taalverwerving”. Schram wil weten of vormen van “leesdidactiek uit Havo en vwo ook op lagere schooltypen bruikbaar zijn”.

De Stichting Lezen richtte zich tot nu toe vooral op jonge kinderen, maar wil de komende jaren meer aandacht aan jongeren tussen de twaalf en zestien jaar besteden. Volgens directeur Sanders is Schram mede gekozen omdat hij onderzoek heeft gedaan naar hoe allochtone jongeren lezen. “Daar zullen we steeds meer mee te maken krijgen”.

De leesprof blijft de overige vier dagen van zijn werkweek bij de vakgroep algemene literatuurwetenschap van de Vrije Universiteit. Hij promoveerde in 1985 op de reacties van scholieren op verschillende soorten teksten “Aan de VU doe ik meer theoretisch geïnspireerd onderzoek naar lezen. Bijvoorbeeld naar identificatieprocessen, de vraag wanneer lezers iets als verzonnen beschouwen en wanneer als echt. Hopelijk kunnen de twee onderzoeksgebieden van elkaar profiteren.”

Schram staat volledig achter de doelstelling van de stichting die zijn leerstoel financiert, maar benadrukt dat hij zelf niet aan leespromotie zal doen. “Ik word geen beleidsmedewerker, ik ga wetenschappelijk onderzoek doen. De resultaten daarvan kunnen vervolgens nuttig zijn. Ik hang geen irreëel idealisme aan als het om lezen gaat.”