Amstelveen wordt 'een tikkie chique'

AMSTELVEEN, 18 SEPT. - In de volksmond werd het altijd 'plein zestig' genoemd, maar zo mag het van de projectontwikkelaars en de gemeente allang niet meer heten: Stadshart Amstelveen. Amstelveen moest opstoten in de vaart der volkeren. Het ongezellige en tochtige centrum moest worden getransformeerd tot een modern overdekt winkelcentrum. “Een bruisend hart”, volgens verantwoordelijk wethouder C. Stevens. Het Cultureel Centrum wordt nu plots 'Schouwburg' genoemd.

In 1988 begonnen de eerste gesprekken. Tien jaar, veertig meter nota's en studies en 650 miljoen gulden later is het eerste gedeelte voltooid. “Een sfeer van saamhorigheid, Stadshart Amstelveen gaat leven”, zong een muziekgroep gisteren bij de opening. “Het was altijd een doodsaaie boel, truttig”, zegt M. Swart, die haar hele leven in Amstelveen woont.

Maar dat moet veranderen. Met nieuwe winkels, een filiaal van de Bijenkorf en vooral veel parkeergelegenheid gaat Amstelveen de concurrentie aan met de omliggende gemeenten en de Amsterdamse binnenstad. Nu al komt de helft van de bezoekers uit de ring rond Amstelveen (Badhoevedorp, Abcoude, Mijdrecht) en uit de hoofdstad. Op termijn moet dit percentage oplopen naar zestig procent.

“Wij zijn natuurlijk bang voor de concurrentie”, zegt W. van der Kolk van winkeliersvereniging Amsterdam City. “Als je kijkt naar het aanbod en de bereikbaarheid van Amstelveen, dan moet de Amsterdamse binnenstad erg op haar hoede zijn.”

In de Amstelveense plannen is ruimte gemaakt voor cafés en restaurants. En met verschillende winkels werd geprobeerd het centrum “een tikkie chique” te maken, zegt S. Bakker, manager van ontwikkelingsmaatschappij.

MAB. Net iets minder exclusief dan de P.C. Hooftstraat in Amsterdam, maar meer op stand dan de Kalverstraat. “Amstelveen blijft een beetje elitair”, volgens bewoonster Swart. Bij de opening van het Stadshart lopen heren in waxcoats en lange regenjassen, zijn er nette oude dames en jonge vrouwen met bandplooibroek en kindermobiel. Een vrouw met geblondeerde coiffure en blazer vat het samen: “Amstelveen heeft koopkracht.”

De manier waarop Amstelveen het centrum heeft aangepakt is volgens wethouder Stevens “uniek”. De gemeente stak 9,5 miljoen gulden startkapitaal in de ontwikkeling, stond garant voor een lening van 140 miljoen en bracht grond in ter waarde van 120 miljoen. Bovendien nam de gemeente een aandeel van 47,5 procent in de ontwikkelingsmaatschappij, de publiek private samenwerking (PPS). “Dat was ook risicodragend. Als het project honderd miljoen gulden minder zou opbrengen, dan had dat de gemeente bijna vijftig miljoen gulden gekost”, zegt directeur A. de Haan van Commerz Grundbezitz Investment (CGI). Zijn Duitse beleggingsbedrijf kocht ruim een jaar geleden zo'n beetje het hele stadshart.

De “unieke” deelname van de gemeente in de bouw leidde ook tot veel kritiek van de bevolking. Belangenverstrengeling, volgens R. Eversdijk, voorzitter van de Huurdersvereniging rondom het centrum. “Ze gaven vergunningen aan zichzelf. De inspraakprocedures waren fake, verkocht aan de markt. Er moest altijd eerst overlegd worden met de andere partijen, MAB en Ballast Nedam”, aldus Eversdijk.

De gemeente erkent achteraf dat het niet handig was met twee petten te opereren. J. Westra, hoofd projectmanagement en Mister Stadshart genoemd: “Er was geen scheiding tussen gemeente en ontwikkelingsmaatschappij. De gemeente heeft zich commerciëler opgesteld dan gewoon is.”