Adriaan Morriën

Uitgeverij Van Oorschot publiceert maart volgend jaar Brood op de plank, een ruime keuze uit de essays en kritieken van Adriaan Morriën om te vieren dat het in 1999 zestig jaar geleden is dat de schrijver debuteerde met de dichtbundel Hartslag. Wie zeker wil zijn van een exemplaar van de door Morriën zelf in twee delen bijeengebrachte veertienhonderd bladzijden 'kritisch proza', moet het boek echter ongezien reserveren, zo blijkt uit het promotiemateriaal dat de uitgeverij inmiddels verspreid heeft. De definitieve oplage van de eerste en enige druk wordt bepaald aan de hand van de bestellingen.

De reden voor de als 'novum in de Nederlandse uitgeverswereld' aangeprezen constructie is de moeilijke markt voor literaire essayistiek. “Ik verwacht dat er in Nederland 1500 Morriën-fans zijn die het boek in ieder geval kopen”, zegt Wouter van Oorschot. “Als we subsidie voor de uitgave krijgen, kunnen we een oplage van tweeduizend stuks laten drukken voor een winkelprijs van 125 gulden per set van twee.” Voor herdrukken bestaan echter geen subsidies, waardoor een eventuele tweede druk stukken duurder zou worden. Tegen 200 gulden, schat Van Oorschot. “Dan koopt niemand het.”

Alle twijfelaars moeten worden overgehaald hun exemplaar alvast te reserveren. “Dan kan het grootste aantal mensen het boek tegen de laagste prijs krijgen. Intussen loopt de uitgeverij niet het risico achter te blijven met een grote stapel moeilijk verkoopbare dundrukken. Het is overigens best mogelijk dat de niet-reserverende lezer een exemplaar van Brood op de plank bemachtigt: er wordt een aantal extra exemplaren gedrukt “afhankelijk van wat er aan papier over is.”

Tienduizend folders en “bescheiden advertenties” moeten de kopers overhalen. De uitgeverij is niet bang dat de klanten zullen wachten tot het boek daadwerkelijk bestaat. Volgens Van Oorschot wordt het boek “het zelfportret van een verliefde lezer”. In de folder heet het - in tegenstelling tot andere uitgaven in het genre van gebundelde kritieken - “een fijn leesboek”.