Going metric: alles in kaygees

“Hoeveel Engelse onsjes zitten er in een pond?” vroeg ik aan mijn Britse vriend. Ik was taart aan het bakken en volgens het Engelse recept moest ik vier ounces meel gebruiken.

“Zestien natuurlijk!” zei hij.

“Ach ja”, zei ik, terwijl ik mijn wenkbrauwen omhoogtrok, “natuurlijk!”

Ik heb gelukkig het oude Engelse geld niet meegemaakt, maar op het moment zijn ze hier bezig voor inhoud en gewicht het tientallig stelsel in te voeren. Ik ben dus de enige niet die constant aan het omrekenen is - iedereen in Engeland heeft er mee te maken.

Toen we hier drie jaar geleden kwamen wonen, stond op alle verpakkingen de inhoud in oude en nieuwe maten. Sinds kort echter mogen de oude maten alleen nog in de losse verkoop gebruikt worden; alles wat voorverpakt is moet in liters en kilogrammen. Voor melk is een uitzondering gemaakt: die wordt ook in de supermarkt nog in eenheden van een pint verkocht, 568 ml. Maar de zonnebloemolie en de frisdrank gaan per liter, de suiker en het meel in zakken van 1 kg, wat hier trouwens vaak een 'kaygee' genoemd wordt. Bij de groenteboer, de kaasboer en de slager kun je de spullen nog per pound (453,6 gram) of per quarter (113,4 gram) kopen; een quarter is vier ounces.

Je kunt hier ook nog steeds een pintje bier kopen, maar dat moet ook gaan veranderen, wat een ontzettende strop zou zijn voor alle pubs, omdat ze nieuwe glazen moeten aanschaffen. Nu klinkt het als een één-aprilgrap, maar dat was het niet. De Europese Unie komt met aanbevelingen, die hier vaak onmiddellijk ingevoerd worden, wat tot gevolg heeft dat de mensen anti-EU gemaakt worden.

Dat overschakelen naar een nieuw stelsel is niet eenvoudig. Laatst vroeg een vriendin me: “Hoe lang ben je eigenlijk, Karen?” “1.72 meter”, lachte ik, “maar je wilt het zeker niet in meters weten?” “Tuurlijk niet”, zei ze, “dat zegt me niks.” Er moest een rekenmachine aan te pas komen, maar ik weet nu dat ik 'five foot eight' ben (5 feet en 8 inches) en ik weeg 10 stone. De medische wereld gebruikt wel het tientallig stelsel voor lichaamsgewicht en -lengte, maar de gewone mensen nog niet.

Op de radio hoorde ik ook zoiets, een eenvoudige kwisvraag: “Hoeveel gram is tien kilo?”

“Dat weet ik niet”, zei het meisje, “of, eh, toch wel, eh: 100.”

Voor snelheden en afstanden worden hier nog steeds mijlen gebruikt en ik heb gehoord dat de mijlen mogen blijven omdat het te duur zou zijn om alle verkeersborden te veranderen. De benzine wordt echter niet meer per gallon verkocht maar per liter - even rekenen dus, als je wilt weten hoeveel mijl per gallon je auto rijdt. Bij de pomp hangt een omrekenlijstje om het de klanten makkelijk te maken.

Fahrenheit moet er ook uit, maar het weerbericht geeft de temperaturen nog in twee 'talen': eerst in Celsius, wat hier ook wel centigrade genoemd wordt; dan in Fahrenheit.

Natuurlijk werkt het tientallig stelsel makkelijker, dat is ook de reden dat het ingevoerd is. Toch zijn die oude maten vaak heel mooi, als je weet waar ze vandaan komen. Een zeemijl, bijvoorbeeld, heeft met de omtrek van de aarde te maken: de aarde is verdeeld in 360 graden en 60 minuten per graad. De afstand van een zeemijl is precies de lengte van één minuut op de evenaar; de omtrek van de aarde is 360x60 zeemijl. Vast wel een blijvertje, die zeemijl.