Geen belangstelling uit bedrijfsleven; Aardgasgeld voor aanleg Betuwelijn

ROTTERDAM, 17 SEPT. Het kabinet heeft de bijdrage van het bedrijfsleven aan de Betuwelijn en de hogesnelheidslijn geschrapt uit de begroting. Het gat van 3,5 miljard gulden dat hierdoor ontstaat wordt gedekt uit aardgasopbrengsten.

Bij de Kamerbehandeling van het besluit om de Betuwelijn aan te leggen is het meedoen van bedrijven aan de financiering gebruikt als argument om de lijn aan te leggen: dat bewees immers dat de markt er wat in zag. Mocht de private financiering niet rondkomen, dan moest het besluit worden heroverwogen, zei minister van Verkeer en Waterstaat Maij-Weggen eind 1993 in de Tweede Kamer. Inmiddels is de bouw begonnen.

Deze omvangrijke wijziging in de begroting is op het laatste moment doorgevoerd door het nieuwe Paarse kabinet. Een woordvoerder van Financiën verklaarde vanmorgen dat hiertoe is besloten om de zekerheid te verschaffen dat beide projecten ook daadwerkelijk worden verwezenlijkt. Volgens Verkeer en Waterstaat is er zo “een vangnet” gespannen.

Hoezeer het last-minutewerk was blijkt uit de begroting: in de exemplaren die vóór Prinsjesdag onder embargo aan de pers en de Tweede Kamer zijn uitgereikt ontbreekt de tabel met de gegevens over de financiering van de hogesnelheidslijn. In het overzicht dat het ministerie van Verkeer en Waterstaat gisteren desgevraagd overlegde, wordt daarbij verwezen naar een artikelsgewijze toelichting. In die toelichting wordt echter met geen woord gerept over de verschuiving in de financiering.

Bij de besluitvorming over beide grote infrastructuurprojecten gingen de betrokken bewindslieden ervan uit dat het bedrijfsleven een substantiële bijdrage zou leveren: ruim 1,8 miljard gulden voor de hogesnelheidslijn en ruim 1,6 miljard voor de Betuwelijn. De spoorlijnen kosten respectievelijk 8,9 en 9,3 miljard gulden. Tot dusverre - vijf jaar nadat het kabinet zijn plannen aan de Tweede Kamer voorlegde in het geval van de Betuwelijn - heeft zich geen bedrijf gemeld.

Om te voorkomen dat het rijk door financiers in een netelige positie wordt gebracht en min of meer gedwongen akkoord zou moeten gaan met een niet optimale regeling, is nu besloten tot dekking uit het aardgasbatenfonds, lichtte een woordvoerder van het departement toe. Daarmee is niet gezegd, benadrukt deze, dat definitief van private financiering zal worden afgezien. Een werkgroep is naarstig op zoek naar kandidaten. Mochten zich alsnog bedrijven melden, dan kan de bijdrage uit het fonds worden beschouwd als voorfinanciering, een term die ook in de begroting wordt gebruikt.