De navel van Angelina

In mijn beginjaren in de basiseducatie leerde ik van een ervaren collega dat ze het niveau van haar Nederlandse cursisten kon afmeten aan het peil van hun conversatie: hoe onalfabeter, des te geringer hun gespreksstof. Tot er op het allerlaagste niveau nog maar twee onderwerpen over waren: winden laten en seks.

Ik moet daar wel eens aan denken nu het met de kwaliteit van de Nederlandse televisie zo snel bergafwaarts gaat. Nog vóór kleuterbedtijd krijgen we al beelden van strippende en vechtende zwangere vrouwen te verstouwen. Zo is een beetje rondzappen in gezelschap van kinderen een hachelijke bezigheid geworden. Maar wat te denken van onze nieuwkomers? Valt het nuttigen van een portie Hollandse ranzigheid ook onder het inburgeringsprogramma van allochtonen?

Op het niveau van de taal zijn ze gelukkig nog nietsvermoedend. Onze klas is een uitermate fatsoenlijke omgeving. Een keurige Iraanse huisvader, die de ophef over de Gay Games gemist moet hebben, vraagt me wat dat is: een homo. Er zijn er meer die dat woord niet kennen. En ik kan een ongedurige jonge Somaliër met een verdwaalde kogel in de rug er rustig op wijzen dat hij niet moet zitten wippen.

Een jongen als de dappere Farid, die ooit in een Afghaanse gevangenis elektrisch is gefolterd, komt op zijn scherm een onbekend woord tegen en roept verstrooid: “Wat betekent dat: bustehouder?” Niemand lacht hem uit.

Zijn de woorden nog onschuldig, aan de beelden valt niet te ontkomen. Het alomtegenwoordige bloot schokt hen. Hoe kunnen ze hun kinderen alleen voor de tv laten? En wat te denken van zoveel Hollanders met oorringen en paardenstaart? Zijn die dan állemaal homoseksueel?

De preutsheid van de nieuwkomers strekt zich uit tot onverwachte terreinen: de Afghaanse Mariam laat de les stopzetten omdat ze Hassan terecht wil wijzen, die wijdbeens zijn werkboek zit in te vullen. Mariam gebaart hem streng zijn benen te sluiten en haastig doet Hassan wat hem gezegd wordt.

Toch is de eerste scheur in hun bastion al zichtbaar. Dat is het enthousiasme waarmee ze op zomerse dagen de ontblote navel van Angelina begroeten. En oh, als de beeldschone Braziliaanse zich loom uitrekt! Dan zuchten alle mannen.