Te veel regen voor watermanagers

Het waterpeil zakt, maar de overlast is nog niet voorbij. Na de zware regenval van de afgelopen dagen wordt de balans opgemaakt.

NAALDWIJK/ MIDDELHARNIS, 15 SEPT. Van slecht watermanagement is geen sprake. Dat weet J. van der Burg van het Hoogheemraadschap Delfland heel zeker. Het is gewoon overmacht. “Gisteren is er in 24 uur een hoeveelheid water gevallen die we normaal in twee maanden te verwerken krijgen. Daar was niet tegen te malen”, zegt de deskundige van het Hoogheemraadschap. Volgens hem is een situatie als gisteren in ruim dertig jaar niet meer voorgekomen.

Omgerekend komt het er op neer dat in het kassengebied van het Westland en de aangrenzende polders tussen de 100 en 150 liter water per vierkante meter is gevallen. “Dat wordt direct op de sloten geloosd, daar zit door de dichte bebouwing in dit gebied, niets tussen. Het water komt dus rechtstreeks in de boezem”. Van der Burg was gisteren aan het eind van de middag niet ongerust. “Onze normale capaciteit is 50 kubieke meter water per seconde. Daar is zes kuub bijgekomen, dat betekent dat we twee miljoen liter water per uur wegwerken. Dat is volgens mij genoeg”.

Hij is het eens met andere deskundigen dat in het Westland een geheel eigen problematiek is ontstaan door het gebruik van enorme waterbassins waarmee de kwekers regenwater opvangen om dat in hun kassen te gebruiken. Die bassins raakten in het weekeinde snel vol en stroomden over. Grote hoeveelheden water kwamen daardoor in het toch al overvolle boezemgebied. “In normale tijden zijn we best gelukkig met die bassins, omdat ze overlast voorkomen. Maar nu werd het inderdaad een probleem”, aldus Van der Burg. Een andere zaak is de dichte bebouwing in het Westland: “We hebben geen open vlaktes meer waar we het water even naar af kunnen voeren, alles gaat direct het kanaal in of de sloot”.

Het had allemaal nog veel erger kunnen zijn, zegt dijkgraaf D. Goekoop van het waterschap Goeree-Overflakkee. Het peil in een groot aantal sloten op het eiland stond door groot onderhoud een stuk lager dan normaal. Ook het niveau van de boezem - een soort opvangbak waarin het water uit de polders wordt overgeslagen - was voor het weekeinde nog 35 centimeter lager. De sloten en kreken konden dus nog wel wat hebben.

Het echte probleem deed zich elders voor. Op de Noordzee, waar een westerstorm het zeewater al dagen opstuwt, was het niveau van het zeewater flink gestegen. Daardoor kon het polderwater uit de boezem onvoldoende weglopen naar zee en moesten noodpompen proberen het water alsnog te lozen op de Noordzee. Ook het water in de Nieuwe Waterweg, waarin het overtollige water uit het Westland wordt geloosd, stond de afgelopen dagen hoog door de westerstorm.

Behalve op de boezem loost het waterschap Goeree-Overflakkee ook op het Haringvliet en de Grevelingen. Sinds zaterdagmiddag pompen alle gemalen op volle sterkte. Elke pomp kan zo'n veertien millimeter regenwater per dag overslaan, ongeveer 400.000 liter. “Maar zelfs op volle sterkte kunnen de gemalen de hoeveelheid water die de afgelopen dagen uit de hemel kwam vallen niet verwerken”, zegt Goekoop.

Volgens het Hoogheemraadschap Delfland heeft de gang van zaken gisteren duidelijk aangetoond dat de toestand van dijken en kades goed was. “De eerste tik is er uitstekend mee opgevangen, het onderhoud was in het algemeen dik in orde”, meent Van der Burg. Op Goeree-Overflakkee zijn onlangs alle gemalen geautomatiseerd en aangepast aan de nieuwste normen. Goekoop: “Technisch was alles in orde. Alle pompen hebben het gehouden.”

Vrijdag pas keert vermoedelijk het normale peil terug, verwacht Goekoop. “Dan zal pas duidelijk worden hoe groot de schade is. Op het hele eiland staan landerijen onder water. Ik schat zeker zo'n 22.000 hectare. In alle polders, in iedere gemeente is wel een stuk land ondergelopen. En als het water niet binnen twee dagen weg is, gaat de oogst verloren. Er wordt hier miljoenen schade geleden.”

Volgens burgemeester T. Elzenga van Naaldwijk zijn honderden kwekers door de wateroverlast getroffen. Van de meesten is de complete oogst aan paprika's, tomaten of bloemen vernield. Volgens een eerste raming bedraagt de schade al 30 miljoen gulden. Verzekeraar Hagelunie stelt zich op het standpunt dat dit soort schade niet onder de dekking van haar polissen valt. “We vergoeden alleen bij stormschade. Schade als gevolg van overstromingen en dijkdoorbraken zijn niet gedekt”, zegt directeur K. Geertsema. Hij raadt de gedupeerden aan via de land- en tuinbouworganisaties aan te kloppen bij het ministerie van Landbouw. Bij de Hagelunie kwamen gisteren al honderden meldingen binnen van gedupeerde kwekers. Vanmorgen zijn de taxateurs van de verzekeraar op pad gegaan om de ondergelopen bedrijven te bezoeken. Inmiddels zijn er door particulieren en het bedrijfsleven stappen ondernomen om een schadepot te vullen voor de getroffen kwekers.