Partijenfederatie Spanje doorbreekt front tegen ETA

MADRID, 15 SEPT. Het overleg tussen de democratische partijen om een gemeenschappelijke politiek te voeren ten aanzien van de terreur van de Baskische afscheidingsbeweging ETA is de afgelopen dagen uiteengevallen. Zaterdag sloten de Baskisch-nationalistische partijen en de linkse partijfederatie Izquierda Unida een overeenkomst om zonder voorwaarden vooraf een dialoog met ETA te beginnen. Aan het overleg wordt eveneens deelgenomen door Herri Batasuna, de politieke tak van ETA.

De overwegend nationalistische partijen en een twintigtal organisaties die behoren tot kringen die met ETA sympathiseren, publiceerden afgelopen zaterdag na het overleg hun voorstel. Het “Iers Overleg” zoals de partijen en organisaties hun pact noemen, zegt een “politieke oplossing” van het conflict in Baskenland te zoeken, naar Iers voorbeeld. De onvoorwaardelijke onderhandelingen zouden onder meer moet gaan over het grondgebied en de “zelfbeschikking” van de Basken en het inlijven van de regio Navarra bij Baskenland, allen punten die hoog op het verlanglijstje van ETA staan. Ook wordt gesuggereerd de Frans-Baskische provincies bij de kwestie te betrekken. Een definitieve oplossing zou daarbij gerespecteerd moeten worden door de “betrokken Staten”, waarmee zowel Spanje als Frankrijk bedoeld worden.

Hoewel het zogenoemde “Iers Overleg” verklaarde open te staan voor alle partijen, lijkt het initiatief zich vooral te beperken tot Baskisch-nationalistische partijen. De verklaring werd in felle bewoordingen van de hand gewezen door zowel de conservatieve Partido Popular als de socialistische partij PSOE. Beide partijen, die volgens de voorspellingen goed zijn voor een derde van de stemmen bij de verkiezingen die in oktober in Baskenland worden gehouden, eisen dat ETA eerst met de terreur moet stoppen, wil er sprake zijn van enig overleg. Bovendien houden de partijen vast aan het principe dat Herri Batasuna buiten alle besprekingen wordt gehouden, zolang deze partij het geweld van ETA weigert te veroordelen.

Carlos Iturgaiz, de leider van de conservatieven in Baskenland, noemde de nationalistische partijen “meer dan ooit gegijzeld door ETA”. De nationale lijstrekker van de socialisten, José Borrell, wees erop dat een oplossing van het probleem in Baskenland niet is voorbehouden aan de nationalistische partijen met uitsluiting van de socialisten en conservatieven. Critici menen bovendien dat de situatie in Ierland, die kennelijk aan het nieuwe initiatief ten grondslag ligt, in geen enkel opzicht met Baskenland te vergelijken valt.

Al eerder haalde de PNV, de grootste partij in Baskenland met circa dertig procent van de stemmen, de woede van de niet-nationalistische partijen op de hals wegens hun bereidheid met ETA te praten zonder voorwaarden vooraf. Critici van de PNV menen dat deze nationalistische partij via een achterdeur concessies wil afdwingen die zij niet langs democratische weg kunnen bereiken. Zo wordt bij de voorstellen van afgelopen zaterdag gesprekken de inlijving van Navarra gesuggereerd, een regio waar de partijen van het “Ierse overleg” nog geen kwart van de stemmen krijgen.

De conservatieve regeringspartij Partido Popular heeft gisteren met de socialisten afgesproken samen te blijven werken in de strijd tegen het terrorisme van ETA.