Noodscenario's millenniumprobleem

Over ruim vijftien maanden verspringt de jaartelling van 1999 naar 2000. Dan dient zich het 'millenniumprobleem' aan, omdat oude computers de jaaraanduiding slechts met de twee laatste getallen aangeven.

Wereldwijd kan zich een ramp voltrekken als de zogenoemde embedded software, de diepliggende programmering van computers, niet tijdig wordt aangepast, zo waarschuwen deskundigen. En die aanpassingen zijn een dure en tijdrovende aangelegenheid.

In Nederland houdt het Millennium Platform onder leiding van oud-Philips topman J. Timmer zich met de aanpak van het probleem bezig.

Ook de overheid heeft hiermee te maken, maar de laatste Miljoenennota van deze eeuw getuigt niet van een gevoel van urgentie.

De Raad van State merkt in zijn advies kritisch op dat “het millenniumprobleem een factor van grote onzekerheid” vormt voor de economische vooruitzichten.

Wel meldt minister Zalm (Financiën) dat in 1999 een bedrag van ruim 155 miljoen gulden is toegevoegd aan enkele begrotingen “ten behoeve van de oplossing van het millenniumprobleem op basis van co-financiering” met de departementen.

De ministeries hebben ieder in de eigen begroting een paragraaf over de aanpak van het vraagstuk opgenomen. Hieruit blijkt dat de meeste departementen verwachten in de loop van 1999 'millenniumbestendig' te zijn, maar dat met noodsituaties rekening wordt gehouden, met name waar het uitkeringen aan burgers betreft. De Belastingdienst verwacht geen problemen.

Het ministerie van Binnenlandse Zaken, dat de activiteiten van de overheid met betrekking tot het millenniumvraagstuk coördineert, wil alle vitale objecten van het departement per 1 november van dit jaar op millenniumbestendigheid hebben getest.

Voor de niet-vitale objecten geldt als datum 1 mei 1999. Tot de 'vitale objecten' behoren het alarmnummer 112, de rampenbestrijding, de recherche en het systeem dat de uitbetaling van de salarissen van 230.000 ambtenaren regelt. Het ministerie van VWS (Volksgezondheid) schrijft dat het millenniumvraagstuk “primair de verantwoordelijkheid is van de instellingen, instanties en ZBO's”. (ZBO staat voor zelftandig bestuursorgaan).

Ter ondersteuning is een Millennium Platform Zorg (MPZ) opgericht. Volgens dat MPZ ligt meer dan de helft van de instellingen op schema bij de aanpak van het vraagstuk. Hiertoe behoren ook de ziekenhuizen. Op het ministerie zelf zijn 1.751 objecten geidentificeerd, waarvan er acht als maatschappelijk vitaal zijn aangemerkt, waaronder het financiële systeem, de geneesmiddelenregistratie, de registratie voor orgaandonaties en de werkcomputers van de ambtenaren op het ministerie. De eerste drie zullen voor 1 november 1998 millenniumbestendig zijn.

Bij het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieuhygiëne zijn vier vitale systemen: het informatiecentrum voor vergiftigingen, het lucht- en stralingsmeetnet en de vaccinproductie. Het RIVM streeft er naar om op 1 april 1999 millenniumbestendig te zijn.

Het ministerie van Sociale Zaken verwacht het millenniumvraagstuk vóór 1 januari 1999 te hebben afgerond. Maar bij gemeenten, die een deel van de sociale zekerheid uitvoeren, is bij 150 van de 540 onderzochte gemeenten sprake van “een risicovolle situatie”. Er is 89,2 miljoen extra uitgetrokken om de gemeenten te helpen en er worden noodscenario's opgesteld om te voorkomen dat uitkeringen in 2000 niet zouden kunnen worden uitbetaald.

Ook VROM heeft noodscenario's opgesteld om onder meer de uitkering van de huursubsidie na 1 januari 2000 veilig te stellen.

Het ministerie van Verkeer en Waterstaat verwacht medio 1999 klaar te zijn met de aanpassingen van alle projecten. Bij Rijkswaterstaat (onder meer de Rijksluchtvaartdienst) worden noodscenario's voorbereid voor vitale objecten die niet per 1 november 1998 gereed zijn. Het ministerie van Landbouw verwacht in 1999 gereed te zijn.

Het ministerie van Financiën verwacht in januari 1999 millenniumbestendig te zijn.

De Belastingdienst denkt grotendeels klaar te zijn vóór 1 januari 1999, en voorzover dat niet haalbaar is, de werking van vitale systemen te hebben veiliggesteld.