Noodhulp naar defensie Rwanda

ROTTERDAM, 15 SEPT. Nederlandse ontwikkelingshulp voor Rwanda blijkt de laatste jaren bij het Rwandese ministerie van Defensie terecht te zijn gekomen. Amnesty International plaatst “grote vraagtekens” bij deze hulp. Het Kamerlid De Milliano (CDA) heeft een Kamerdebat aangevraagd over ontwikkelingshulp aan een aantal Afrikaanse landen, “gelet op hun betrokkenheid bij oorlogshandelingen in Congo, voortgaande mensenrechtenschendingen zoals in Rwanda en relatief hoge defensie-uitgaven”.

Het ministerie van Buitenlandse Zaken in Den Haag heeft circa 1,5 miljoen gulden betaald voor de renovatie van een schoolgebouw van de nationale gendarmerie en voor opleidingen ten behoeve van de gendarmerie - op onder meer het gebied van rechtshandhaving, strafrechtonderzoek en mensenrechten.

Dit blijkt uit een brochure van de UNDP, de VN-ontwikkelingsorganisatie die het Nederlandse ontwikkelingsgeld beheert voor het project 'Versterking van de nationale gendarmerie van Rwanda'.

De gendarmerie is onderdeel van het ministerie van Defensie, geleid door Rwanda's sterke man Paul Kagame. De nationale gendarmerie vecht in conflictgebieden in Rwanda samen met het leger om de orde te handhaven in onrustige gebieden, zegt Rwanda-specialist Carina Tertsakian van Amnesty International in Londen. Daarbij werden volgens haar alleen al dit jaar “duizenden” ongewapende burgers gedood.

Volgens het ministerie in Den Haag is de steun aan de nationale gendarme “een tijdelijke oplossing” na de genocide in 1994. Nu de gendarmerie weer enigszins op krachten is, zal Nederland voortaan uitsluitend de gemeentepolitie ondersteunen. De gemeentepolitie valt onder het Rwandese ministerie van Binnenlandse Zaken.

Volgens deskundigen is er overigens een grote kans dat ander hulpgeld langs indirecte weg in de oorlog in Midden-Afrika wordt aangewend. “Ik ben er zeker van dat internationale ontwikkelingsgelden voor Rwanda terecht komen bij het leger”, vertelt Afrika-kenner professor F. Reyntjens. “Dank zij ontwikkelingshulp heeft Rwanda behoorlijk de handen vrij om zich op de militaire component te richten”, constateert CDA-Kamerlid De Milliano.

Reyntjens schaart het project voor de gendarmerie onder de categorie 'een typisch UNDP-project'. “Men is tevreden dat men het geld heeft uitgegeven, maar men vraagt zich niet af wat de gendarmes na hun opleiding uitspoken. En ik denk dat ook Nederland zich die vraag niet stelt.”